InfoHub Logo

Qazaqstandaǵy memlekettik áýejaılardyń basym bóligi jeke ınvestorlarǵa satylmaq. Bul týraly memlekettik kásiporyndardy básekelestik ortaǵa berý josparynda aıtylǵan. Agenttikterdiń dereginshe, aldaǵy eki jylda alty áýejaı satylymǵa shyǵarylady. Bul sharalardyń elimizdiń ınfraqurylymy men ekonomıkasyna qandaı áseri bolatyny jurtshylyqty alańdatýda.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Memleketten jeke qolǵa ótetin áýejaılar

Byltyr qarasha aıynda úkimet bekitken memlekettik kásiporyndardy básekelestik ortaǵa berý tizimine alty óńirlik áýejaı engizilgen. Saýda-sattyqtyń basty sharty – ınfraqurylymǵa ınvestısıa tartý jáne qyzmet baǵytyn saqtap qalý. Bul áýejaılardyń árqaısysynyń jyljymaıtyn múlikteri, jer ýchaskeleri, termınaldary jáne ushyp-qoný jolaqtary bar. Áýejaılardyń menshik ıeleri – oblystyq ákimdikter nemese óńirlik memlekettik mekemeler.

2026-2027 jyldarǵa arnalǵan jospar

2026 jyly kelesi áýejaılar satylymǵa shyǵarylady:

Bul tórt áýejaı úshin «qyzmet túrin alyp tastaý» degen satylym túri kórsetilgen. Bul – memleket áýejaıdyń keıbir fýnksıalaryn alyp tastap, ony jeke qurylymdarǵa berýge daıyndap jatqanyn bildiredi.

Al 2027 jyly «Pavlodar áýejaıy» AQ jáne «Túrkistan halyqaralyq áýejaıy» AQ senimgerlik basqarýǵa beriledi dep josparlanǵan.

Satylymnyń perspektıvalary men táýekelderi

Bul áýejaılardy satý áreketi birinshi ret emes. Mysaly, Shymkent áýejaıyn 2022 jyly 5,6 mıllıard teńgege senimgerlik basqarýǵa berý jáne satyp alý quqyǵymen ótkizý josparlanǵan bolatyn, biraq konkýrs ótpeı qaldy.

Investorlar memlekettik retteý saıasatyn, satylym sharttaryn jáne quqyqtyq tetikterdi eskeredi. Sondaı-aq, aktıvterdiń paıdalylyǵy da mańyzdy. Túrkistan áýejaıy qarqyndy damyp kele jatsa da, áli de júktelmeýi men tabys tabý múmkindikteri shekteýli. Infraqurylym suranystan ozyp ketken. Investorlar úshin eń táýekeldi áýejaılar – Shymkent jáne Álıa Moldaǵulova atyndaǵy halyqaralyq áýejaılar, sebebi olardy berýdiń naqty modeli joq, aktıvterdiń kólemi de belgisiz.

Qyzylorda áýejaıynyń satylý yqtımaldyǵy joǵary baǵalanady. Atyraýda aerodrom men termınal operatorlary naqty bólingen. Pavlodarda óńirlik hab retinde damý áleýeti bar, ásirese ushý-qoný jolaǵy men ınfraqurylymdy jańartý jumystary júrgizilip jatqandyqtan.

Memlekette qansha áýejaı qaldy?

Qazaqstan Avıasıa ákimshiliginiń dereginshe, elimizde 24 sertıfıkattalǵan áýejaı bar. Olardyń keıbiri jeke qolǵa nemese senimgerlik basqarýǵa berilgen. Mysaly, Almaty áýejaıy túrik holdıńine, Shymkent pen Taraz áýejaılary SCAT áýekompanıasyna tıesili. Qaraǵandy áýejaıynyń aksıalarynyń 60%-y Tımýr Turlovqa, 35%-y Erlan Ospanovqa tıesili. Jezqazǵan áýejaıy «Qazahmys» korporasıasyna qaraıdy.

Astana áýejaıy BAÁ-niń Terminals Holding kompanıasyna senimgerlik basqarýǵa berilgen bolatyn, qazir komýnaldyq menshikke qaıtarylyp, jańa kelisimshart jasalýda. Aqtaý áýejaıy 2036 jylǵa deıin túriktiń ATM Grup (YDA Group) kompanıasynyń senimgerlik basqarýynda.

Memleket neden táýekel etedi?

Strategıalyq mańyzdy nysandardy jeke qolǵa berý eldiń sýverenıtetine qaýip tóndirýi múmkin degen pikirler aıtylýda. Qarjyger Rasýl Rysmambetov áýejaılardy «sýverenıtet ınfraqurylymy» dep atap, memlekettiń baqylaýynan shyǵyp qalý qaýpin alǵa tartady. Avıasıa salasynyń sarapshysy Denıs Krıvosheev tarıfter men logıstıkalyq táýeldilikti eskerýdi usynady.

Degenmen, álemdik tájirıbede kóptegen elder búdjettiń júgin azaıtý, jeke ınvestısıa tartý, ınfraqurylymdy jańartý jáne qyzmet sapasyn arttyrý úshin áýejaılardy jeke operatorlarǵa berýde.