InfoHub Logo

Qazaqstan óńirde alǵash bolyp qalalyq áýe mobıldiliginiń tolyqqandy ekojúıesin tanystyrdy. Bul júıege aerotaksı, dron-jetkizýshiler jáne sıfrlyq navıgasıa kiredi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Alǵashqy demonstrasıalyq ushý

2026 jyldyń 19 mamyrynda Alatau City-de Qazaqstan men Ortalyq Azıa tarıhynda tuńǵysh ret eVTOL (elektr qýatymen tik ushyp-qonatyn apparat) apparatynyń demonstrasıalyq ushýy ótti. Bul tehnologıa kópshilikke aerotaksı retinde tanys.

Halyqaralyq seriktestik jáne ınvestısıa

Jobany qazaqstandyq Alatau Advance Air Group Ltd. (AAAG) jeke kompanıasy Qytaı, Ońtústik Koreıa, Italıa jáne AQSH-taǵy halyqaralyq seriktesterimen birlesip uıymdastyrdy. Joba tolyqtaı jeke ınvestısıalar esebinen júzege asyrylýda. Alatau City-de qalalyq áýe mobıldiligin damytýǵa shamamen 300 mln AQSH dollary kóleminde jeke ınvestısıa quıyldy.

AutoFlight Prosperity: Jańa býyn kóligi

Ushýǵa jolaýshylarǵa arnalǵan AutoFlight Prosperity apparaty kóterildi. Bul apparatqa 1 ushqysh jáne 4 jolaýshy syıady. Ol saǵatyna 200 km-ge deıingi jyldamdyqty damytyp, bir qýattaýmen 200 km qashyqtyqqa usha alady. Lift-and-Cruise sqemasy boıynsha jumys isteıtin 13 elektr qozǵaltqyshymen jabdyqtalǵan Prosperity atmosferaǵa zıandy gazdardy bólmeıdi jáne dástúrli kólikterge qaraǵanda áldeqaıda tynysh jumys isteıdi. Máselen, onyń dybys deńgeıi nebári 65 desıbeldi quraıdy, bul saýda ortalyǵyndaǵy shý deńgeıimen teń.

Qaýipsizdik jáne bolashaq kelisimder

eVTOL júıeleriniń barlyq negizgi komponentteri birneshe deńgeıli rezervtik qorǵanyspen qamtamasyz etilgen. AutoFlight Prosperity apparaty jolaýshylarsyz synaqtan ótti. AAAG kompanıasy AutoFlight-pen V2000/V5000 serıasyndaǵy 50 eVTOL apparatyn satyp alý týraly memorandýmǵa qol qoıdy. Seriktestik aıasynda Qazaqstanda marketıń, satý, oqytý, ınfraqurylym jáne tehnıkalyq qyzmet kórsetý boıynsha keshendi ekojúıe qurý kózdelgen.

Tómen bıiktiktegi ekonomıka: Jańa ınfraqurylym

Uıymdastyrýshylardyń aıtýynsha, bul tek demonstrasıalyq ushý emes, qalalyq áýe mobıldiliginiń tutas ekojúıesimen tanystyrý. Jolaýshylarǵa arnalǵan aerotaksımen qatar, júk jetkizýge arnalǵan ushqyshsyz júıeler (Keeta Drone, A2Z) jáne sıfrlyq navıgasıalyq platforma (Korea Airports Corporation, Shenzhen Urban Transportation Planning Center) usynyldy. Bul komponentter birigip, álemdik ındýstrıada «tómen bıiktiktegi ekonomıka» dep atalatyn jańa ınfraqurylymdyq sala qalyptastyrady.

Bolashaqqa boljam

Morgan Stanley sarapshylary 2040 jylǵa qaraı qalalyq áýe mobıldiliginiń jahandyq naryǵy 1–1,5 trln AQSH dollaryn quraıtynyn boljaıdy. McKinsey kompanıasy bul baǵytty jańa qalalyq ekonomıkanyń negizgi salalarynyń biri dep sanaıdy. Investısıa kólemi 2016 jylǵy 40 mln AQSH dollarynan 2025 jyly 6,5 mlrd AQSH dollarynan asty.

Indýstrıa qalyptastyrý jáne mamandar daıarlaý

«Bizdiń mindetimiz – tehnologıany jetkizýmen shektelmeı, tolyqqandy ındýstrıa qalyptastyrý: ınfraqurylym, ınjenerlik quzyretter jáne qazaqstandyq mamandar úshin jańa jumys oryndaryn qurý. Alatau City-diń jańadan salynýy bizdiń artyqshylyǵymyz, munda áýe mobıldiligin qalanyń josparyna bastapqy kezeńnen engizýge múmkindik bar», - dedi Alatau Advance Air Group Ltd. kompanıasynyń ókili.

AutoFlight ókilderiniń aıtýynsha, eVTOL tehnologıalarynyń damý deńgeıi elektromobılderdiń 10–15 jyl burynǵy kezeńine uqsas. Qazaqstan bul ózgeristerge alǵashqy kezeńde qosylyp otyr. Alatau City bolashaqtaǵy aerotaksı júıelerin testileýge arnalǵan mańyzdy ortalyqtardyń biri bolady dep sanalady.

Alatau City Authority (ACA) atqarýshy dırektory Álisher Abdyqadyrov: «Biz úshin mańyzdysy – tek ushýdan alǵan alǵashqy áser emes, sonymen qatar onyń bolashaqtaǵy úlken ózgeristerge jol ashýy».

AAAG kompanıasy bul jobaǵa arnalǵan shamamen 40 normatıvtik-quqyqtyq aktini ázirleýge qatysýda. Bul Alatau City-diń ózindik «Áýe kodeksin» qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan jumys. Ulttyq avıasıalyq zańnamaǵa engiziletin túzetýler jobasy qazirgi tańda Májilis qaraýynda jatyr.