InfoHub Logo

Qazaqstannyń ǵylym álemi búgin aýyr qazaǵa ushyrady. Elimizdiń kórnekti ǵalymy, fızıka salasyndaǵy akademık Aısýltan Qalybaev 80 jasynda Almaty qalasynda ómirden ozdy. Bul týraly 24.kz arnasy habarlady.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Ǵarysh salasyndaǵy eleýli úles

Aısýltan Abdýluly Qalybaevtyń esimi Qazaqstannyń ǵarysh keńistigin zertteýdegi jetistikterimen tyǵyz baılanysty. 90-shy jyldardyń ortasynda ol Qazaqstannyń Ulttyq aeroǵarysh agenttigin basqaryp, qazaqstandyq ǵaryshker Talǵat Musabaevtyń orbıtaǵa eki ret ushý baǵdarlamasyn tikeleı basqardy.

Ǵylymı eńbekteri men patentteri

Akademık Qalybaev matematıka, nanotehnologıalar jáne qorǵanys ónerkásibi salalarynda mańyzdy eńbekter jazǵan. Onyń enshisinde 100-den astam ǵylymı eńbek pen 30 patent, sonyń ishinde halyqaralyq patentter bar. Ol álemniń kóptegen iri ýnıversıtetteriniń qurmetti profesory atanǵan.

Bilimi men zertteýleri

Qalybaev Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń fızıka fakúltetin bitirgen. Onyń negizgi mamandyǵy aspan mehanıkasy jáne ǵarysh ushý dınamıkasymen baılanysty boldy. Alǵashqy dısertasıasyn 1979 jyly qorǵap, onda Jer polústeriniń qozǵalysyn zerttegen. Keıin, 80-shi jyldary, raketa qozǵaltqyshtarynyń, reaktıvti jáne basqa da qýatty qondyrǵylardyń tıimdiligin arttyrý máselesimen aınalysty.

Sońǵy sapar

Akademık Qalybaevpen qoshtasýǵa áriptesteri, dostary jáne onymen birge jumys istegen jandar keldi. Memleket jáne qoǵam qaıratkeri Qyrymbek Kósherbaev: «Keńes dáýirinde onyń kóptegen jumystary qos maqsatty, áskerı-ónerkásip keshenine de qatysty bolǵandyqtan, jabyq qaldy. Al endi Qazaqstan táýelsiz memleket bolǵanda, ol barlyq jumystaryn týǵan Qazaqstanǵa arnaǵanyn málimdedi», - dedi.

Fızıka-matematıka ǵylymdarynyń doktory, akademık Tynysbek Qalmenov: «Aısýltannyń bir jaqsy qasıeti – ol árdaıym jańashyldyqty izdedi. Qaıda barsa da, úlken ǵylymdy izdedi. Onyń kóptegen maqalalary, kitaptary jáne shákirtteri boldy. Ol óte joǵary deńgeıdegi maman edi», - dep atap ótti.

Akademık Qalybaevtyń talanty qoldanbaly fızıkanyń kóptegen salalarynda kórinis tapty. Munaı óndirý salasyndaǵy zertteýleri keńinen tanymal. Atap aıtqanda, ǵalym munaı óndirýdi arttyrý ádisterin, sondaı-aq munaı ónimderin sýyq molekýlalyq jınaqtaý tehnologıalaryn ázirlep, qoldandy.