InfoHub Logo

Qazaqstanda tórtinshi iri munaı óńdeý zaýytynyń (MÓZ) qurylysy 2027-2028 jyldary bastalýy yqtımal. Bul týraly energetıka mınıstri Erlan Aqkenjenov málimdedi. Jobanyń qýattylyǵy jylyna 10 mıllıon tonnaǵa deıin jetedi dep kútilýde.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Mınıstrdiń aıtýynsha, bul óte uzaq proses. Shymkent MÓZ-in keńeıtý tájirıbesine súıensek, jobalyq qujattardy daıyndaý shamamen eki jylǵa sozylady. Sondyqtan naqty qurylys jumystary 2027-2028 jyldary bastalýy múmkin.

Munaı óńdeý kólemin arttyrý jospary

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasyna sáıkes, Qazaqstan 2033 jylǵa qaraı munaı óńdeý kólemin jylyna 40 mıllıon tonnaǵa jetkizýdi kózdep otyr. Bul týraly energetıka vıse-mınıstri Qaıyrhan Tutqyshbaev 17 aqpanda habarlady. Onyń sózinshe, tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdeme (TEN) jáne basqa da jobalyq qujattardy ázirleý jumystary 2026 jyly bastalyp, jańa zaýyt 2033 jyly iske qosylady.

Jylyna 10 mıllıon tonna jańa qýattylyqty eskere otyryp, munaı óńdeý kólemin 40 mıllıon tonnaǵa deıin arttyrý josparlanǵan. Buǵan deıin bul kórsetkishke 2040 jylǵa qaraı qol jetkizý mejelengen bolatyn.

Jobanyń quny jáne mańyzdylyǵy

Aldyn ala málimetter boıynsha, qýattylyǵy jylyna 10 mıllıon tonna bolatyn tórtinshi MÓZ-diń quny 10 mıllıard dollardy quraıdy. Buǵan deıin, 2025 jyldyń jeltoqsanynda energetıka mınıstri Erlan Aqkenjenov Shymkent MÓZ-in keńeıtý, jańa zaýyt salý jáne basqa da jobalar esebinen munaı óńdeýdi 2040 jylǵa deıin 18 mıllıon tonnadan 39 mıllıon tonnaǵa deıin arttyrýdy josparlap otyrǵanyn aıtqan bolatyn.

Prezıdenttiń keıbir munaı ónimderiniń tapshylyǵy týraly syn-eskertpesinen keıin energetıka mınıstrligi tórtinshi MÓZ-di iske qosý josparlaryn jedeldetti. Atap aıtqanda, elde halyqaralyq áýejaılar salý josparlary men jolaýshylar tasymalynyń ósýine qaramastan, áýe otynynyń aıtarlyqtaı tapshylyǵy baıqalady.

MÓZ-derdi keńeıtý jobalary avtobenzın óndirisin 5,6 mln tonnadan 9 mln tonnaǵa, áýe otynyn 0,7 mln tonnadan 1,7 mln tonnaǵa, al dızel otynyn 6,2 mln tonnadan 9,5 mln tonnaǵa deıin arttyrýǵa múmkindik beredi. Vıse-mınıstrdiń aıtýynsha, vedomstvo MÓZ-derge shıkizat kózderi, ónimder jelisi jáne janar-jaǵarmaıdy ótkizý naryqtary boıynsha derekterdi daıyndaýdy bastaǵan.

Qaıyrhan Tutqyshbaev 2028-2030 jyldary úsh iri MÓZ esebinen áýe kerosıniniń tapshylyǵyn 500 myń tonnadan 300 myń tonnaǵa deıin azaıtyp, dızel otynynyń tapshylyǵyn joıýǵa bolatynyn aıtty. Al 2033 jyly tórtinshi iri MÓZ iske qosylýymen áýe kerosıniniń tapshylyǵy joıylyp, kórshi elderge dızel otyny men benzın eksporttaý bastalady.

Vıse-mınıstrdiń málimetinshe, qoldanystaǵy MÓZ-derde munaıdy óńdeý tereńdigi 89%-dan 94%-ǵa deıin, al jańa zaýytta 95%-ǵa deıin artady. Sondaı-aq, otyn sapasy K4 klasynan K5 klasyna deıin (Evro-4 jáne Evro-5 standartyna sáıkes) kóteriledi. Tórtinshi MÓZ-di Mańǵystaý jáne Ulytaý oblystarynda salý usynystary da aıtylǵan.

Atyraý, Pavlodar jáne Shymkenttegi úsh iri MÓZ «QazMunaıGaz» kompanıasyna tıesili. Tórtinshi MÓZ-di kim salatyny ázirge naqtylanbaǵan.