InfoHub Logo

Qazaqstanda tutynýshylyq nesıeler men bólip tóleýge qatysty jańa shekteýler engizilýi múmkin. Bul týraly Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń (QNRDA) basshysy Mádına Abylkasymova málimdedi.

Bul sharalar halyqtyń nesıelený deńgeıiniń ósýine baılanysty qabyldanyp otyr. Agenttik qaryz alýshynyń jalpy beresheginiń mólsherin onyń jyldyq tabysyna shaqqandaǵy koefısıentin belgileýdi qarastyrýda. Sondaı-aq, ıpoteka, avtonesıeler jáne kepilsiz tutynýshylyq nesıeler boıynsha da jeke shekteýler qoıylady.

Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń basshysy Mádına Abylkasymovanyń aıtýynsha, qaryz alýshynyń tabysyn baǵalaý kezinde ártúrli derekkózder qoldanylady, biraq keıbir jaǵdaılarda bul aqparattar tolyqtaı senimdi bola bermeıdi. Osyǵan baılanysty, agenttik qarjy uıymdarynyń skorıngtik modelderine jáne resmı rastalatyn tabys túrlerine qoıylatyn talaptardy qataıtýdy josparlap otyr. Bul ózgerister 2027 jyldyń 1 qańtarynan bastap kúshine enedi dep kútilýde.

Bólip tóleý naryǵyna qatysty da zańnamalyq túzetýler ázirlenbek. Marketpleıster sıaqty qarjylyq uıymdar emes, basqa da kompanıalar usynatyn bólip tóleý ónimderiniń nesıelik sıpaty bar ekendigi eskerilip, olardy retteý qolǵa alynady.

Agenttik basshysy qazaqstandyqtardyń tutynýshylyq nesıeler boıynsha ala alatyn jalpy qaryz somasyna belgili bir lımıt qoıý josparlanyp otyrǵanyn rastady. Bul qaryz alýshynyń ıe bola alatyn eń joǵary beresheginiń nomınaldyq mólsherin anyqtaıdy.

Buǵan deıin 2025 jyly qabyldanǵan keıbir sharalardyń nátıjesinde tutynýshylyq nesıelendirýdiń ósý qarqyny báseńdegeni atap ótildi. Buryn jylyna orta eseppen 30 paıyzǵa ósken naryq endi baıaýlaǵan. Sonymen qatar, 5 jyldan astam merzimge beriletin nesıelerge tyıym salyndy. Bir kúnnen astam merzimde bereshegi bar tulǵalarǵa MQU-lar jańa nesıe bermeıdi, al bankter úshin 30 kúnnen astam merzimdegi bereshekke tyıym qoldanylady. Bul sharalar eski qaryzdardy jabý úshin jańa nesıe alýdy (kredıttik shopıng) boldyrmaýǵa baǵyttalǵan.

Sonymen qatar, bankter úshin jeke defolt-reıtter engizildi. Bul kórsetkishtiń joǵary bolýy bankterdiń qaryz alýshylardyń qarjylyq jaǵdaıyn durys baǵalamaǵanyn kórsetedi.

Buǵan deıin 2025 jyldyń jeltoqsanynda ıpotekalyq nesıeleý júıesin reformalaý josparlanǵany týraly aıtylǵan bolatyn. Jańa erejeler boıynsha, bastapqy jarnanyń mólsherine baılanysty ıpoteka mólsherlemesi ózgeretin bolady. Joǵary tabysty azamattarǵa naryqtyq mólsherlememen ıpoteka berilip, al tabysy tómen azamattar úshin «Otbasy bank» arqyly baǵdarlamalar usynylmaq.