InfoHub Logo

Qazaqstanda medısına salasynda jasandy ıntellekt (JI) pen robottandyrylǵan júıelerdi qoldaný qarqyn alyp keledi. Bul jańalyqtar hırýrgıalyq otalardyń sapasyn arttyryp, naýqastardyń saýyǵý prosesin jedeldetýge zor úles qosady.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Medısınadaǵy jańa dáýir: Robottar men JI

Jasandy ıntellekt jáne robottandyrylǵan júıeler medısınada, ásirese hırýrgıada revolúsıa jasap jatyr. Qazaqstanda bul tehnologıalar birtindep engizilip, dárigerlerge ota jasaý kezinde kómekshi qural retinde qyzmet etýde. Robottar operasıa kezinde adam faktorynan týyndaıtyn qatelikterdi azaıtyp, dáldikti arttyrady. Degenmen, bul tehnologıalardyń qaýipsizdigi men tıimdiligi áli de talqylanyp jatyr.

Da Vinci-diń izbasarlary: Qazaqstandaǵy robottyq hırýrgıa

Álemdegi alǵashqy hırýrgıalyq robottardan bastap, búgingi tanymal Da Vinci júıesine deıin bul salada úlken jetistikterge qol jetkizildi. Qazaqstanda da Da Vinci sıaqty robottalǵan jáne navıgasıalyq júıeler qoldanysqa engizilýde. Olardyń qatarynda ROSA, MAKO, Cuvis, MISSO sıaqty robottar bar. Bul júıeler ýrologıa, gınekologıa, jalpy hırýrgıa, kardıohırýrgıa jáne neırohırýrgıa sıaqty salalarda keńinen qoldanylady.

Neırohırýrgıa men omyrtqa hırýrgıasynda qoldanylatyn StealthStation navıgasıalyq júıesi men O-arm ıntraoperasıalyq tomografy operasıa kezinde naqty baǵyt-baǵdar berip, hırýrgtiń jumysyn jeńildetedi.

ROSA: Jańa múmkindikter

Amerıkalyq Zimmer Biomet kompanıasynyń ROSA roboty bıyldan bastap Qazaqstanda, atap aıtqanda Astanadaǵy «Green Clinic» klınıkasynda qoldanyla bastady. Jyl basynan beri bul robottyń kómegimen 30-dan astam naýqasqa ota jasaldy. Travmatolog-ortoped Ersin Úsinniń aıtýynsha, robotpen jasalǵan otadan keıin naýqastar tez ońalady, sebebi ımplant pen protez dál qoıylyp, baılamdar men bulshyqetter birkelki bolady.

Robotpen jumys isteý úshin hırýrgter arnaıy daıyndyqtan ótip, sertıfıkat alǵan. Ota aldynda naýqastyń aıaǵyna GPS-dachıkter qoıylyp, kompúterlik tomografıa nátıjeleri ekranǵa shyǵarylady. Bul operasıany joǵary dáldikpen josparlaýǵa múmkindik beredi.

MAKO jáne MISSO: Hırýrgıadaǵy jańa asıstentter

MAKO robotic system býynnyń 3D modelin jasap, ımplantty joǵary dáldikpen ornatýǵa múmkindik beredi. Bul júıe Almaty qalasyndaǵy №4 Qalalyq klınıkalyq aýrýhanasynda qoldanylady. MAKO roboty ıyq, shyntaq, tize jáne jambas býyndaryna ota jasaýǵa múmkindik beredi. Onyń basty artyqshylyǵy – operasıany aldyn ala josparlaý jáne qatelik qaýpin azaıtý.

MISSO – «aqyldy hırýrgıalyq asıstent» retinde býyndardy endoprotezdeý operasıalaryna qatysady. Bul qurylǵy QR Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń málimetinshe, Astanadaǵy Ulttyq ǵylymı travmatologıa jáne ortopedıa ortalyǵynda qoldanylady.

Jaýapkershilik jáne qaýipsizdik

Qazaqstanda medısınada JI men robottardy qoldaný keńeıgenimen, klınıkalyq sheshimder úshin jaýapkershilik áli de dárigerlerge júkteledi. Qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes, dıagnoz qoıý men emdeý taktıkasyn anyqtaıtyn negizgi tulǵa – dáriger, al tehnologıalar tek kómekshi qural bolyp sanalady. Medısınada qoldanylatyn barlyq tehnologıalar mindetti túrde tirkeýden ótip, olardyń klınıkalyq tıimdiligi, qaýipsizdigi jáne yqtımal táýekelderi jan-jaqty baǵalanady.

Naýqastardyń pikiri

Robot arqyly ota jasaýǵa keıbir naýqastar qorqatynyna qaramastan, JI kómegimen ota jasatqandar aýyrsyný sezilmeıtinin jáne reabılıtasıanyń jyldam ótetinin aıtady. Mysaly, Aıgúl Qýanjanqyzy men Sofıa Asqarqyzy ROSA roboty arqyly ota jasatyp, aıaq aýrýlarynan aıyǵyp, burynǵy qalpyna oralǵandaryn jetkizdi.

JI dıagnostıkada jáne ınovasıada

JI tehnologıalary medısınalyq keskinderdi taldap, aýrýlardy erte kezeńde anyqtaýǵa kómektesedi. Mysaly, sút bezi obyry men keýde qýysy aǵzalarynyń patologıalaryn anyqtaıtyn júıeler engizilgen. Otandyq startaptar da medısınadaǵy ınovasıalyq sheshimderdi usynyp júr. Cerebra, ImmuniGuide, NeuroGuard sıaqty jobalar JI-di qoldanyp, dıagnostıka men emdeýdi jaqsartýǵa baǵyttalǵan.

Astana Hub, QazInnovations jáne Salıdat Qaıyrbekova atyndaǵy Ulttyq densaýlyq saqtaýdy damytý ortalyǵy sıaqty ınstıtýttar tehnologıalyq jobalardy damytýǵa qoldaý kórsetýde.