tengrinews.kz
Qazaqstandaǵy sońǵy qońyraý: gúl shoqtaryna qatysty daý týdy
Bıylǵy sońǵy qońyraý merekesinde oqýshylarǵa beriletin gúl shoqtarynyń kólemi men quny jurtshylyqtyń qyzý talqylaýyna tústi. Keıbir ata-analar muny «maqtanshaqtyq» dep atasa, endi biri bul dástúrdi qorǵap shyqty.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
25 mamyrda Qazaqstan mektepterinde dástúrli sońǵy qońyraý úni estildi. Bıyl 215 myńnan astam 11-synyp oqýshysy mekteppen qoshtassa, 364 myńnan astam shákirt 9-synypty aıaqtady. Alaıda, áleýmettik jelide oqýshylardyń válsi men mektep jıyndarynan góri, merekeni qyzý pikirtalasqa aınaldyrǵan kútpegen trend talqylanyp jatyr.
«Syılyqtar jármeńkesi» jáne ata-analardyń kóz jasy
Buryn bul kúni áleýmettik jelilerde jol erejesin buzǵan oqýshylardyń kólik sherýleri týraly vıdeolar jıi kórinse, 2026 jyly barlyq nazardy alyp turatyn gúl shoqtary aýdardy. Oqýshy qyzdarǵa múmkindiginshe úlken gúl shoqtaryn syılaýǵa degen umtylys, kóptegen jeli qoldanýshylary «maqtanshaqtyq jármeńkesi» dep ataǵan naǵyz jarysqa aınaldy.
Kóptegen otbasy úshin bul jańa trendke saı bolý umtylysy aýyr qarjylyq synaqqa aınaldy. Bir túlek áleýmettik jelide óz basynan ótken jaǵdaımen bólisti:
«Meniń ata-anam aılyq jalaqydan-aılyq jalaqyǵa deıin ómir súredi. Olardyń biz úshin bar kúshin salyp jatqanyn túsinemin, jaqsy kóremin. Ata-anam maǵan 5 qyzyl raýshan syılady. Men buǵan óte rızamyn, biraq olar basqa balalardyń úlken gúl shoqtaryn kórgende, tym-tyrys tura almady. Meniń 5 ǵana raýshan alǵanyma uıalǵandaı boldy. Úıde anam ákeme: «Taǵy da jaqsyraq gúl alý kerek edi, tipti bólip tóleý arqyly bolsa da», - dedi», - dep jazdy qyz.
Mundaı jaǵdaılar, mundaı syılyqtardy tabystaıtyndarǵa qatysty synǵa sebep boldy. Pikir bildirýshiler 120 000 teńgeden bastalatyn alyp gúl shoqtary «sátti» túlekter úshin mindetti atrıbýtqa aınalǵanyn atap ótti.
Keıbir toptarda tipti bir mektepterde jigitterdiń synyptastaryna «merekelik kóńil-kúıdi buzbaý úshin» osyndaı gúlderdi satyp alý mindettelgeni aıtylady. Ata-analar esebinen mundaı suranystardy óteýge qabiletsiz nemese qalamaıtyndar ashyq túrde aıyptaldy.
Sonymen qatar, basqa túlekter óz syılyqtaryn qorǵap, pikir bildirýshilerdi basqalardyń aqshasyn sanamaýǵa shaqyrdy.
«Meniń dostarym men týystarym maǵan óz erikterimen keldi. Men de erte jastan jumys isteımin. Búkil otbasymdy ózim asyraımyn. Mektepti úzdik bitirdim! Jaqyndarym muny kótere alady!» - dep jaýap berdi bir túlek.
On myńdaǵan teńgelik gúl shoqtary jáne «maqtanshaqtyq» týraly pikirtalas
Gúl shoqtarynyń quny týraly aıta keteıik, keıbir jeli qoldanýshylary úlken gúl shoqtarynyń quny 60-120 myń teńgege deıin nemese odan da joǵary bolǵanyn atap ótti.
«120 000 teńge jáne odan joǵary somadaǵy alyp gúl shoqtary – nemese túlekterdiń baqyty qansha turady?» - dep suraq qoıdy tanymal jazbalardyń avtorlary.
Qoldanýshylardyń pikiri ekige bólindi. Bireýler sońǵy qońyraý – mektep oqýshylary úshin ómirde bir-aq ret bolatyn mańyzdy kún ekenin eske saldy. Endi bireýleri bul jaǵdaıdy sánsizdik dep atady.
«Bul tym artyq: kórsetý úshin úlken gúl shoqtary. Bul ádetten «áser úshin ómir súrý» degen nesıeler, qaryzdar jáne máńgilik maqtanshaqtyq jarysy paıda bolady», «Nege bári balalarǵa ashýlandy? Búgin olardyń sońǵy qońyraýy. Bir ret úlken gúl shoqtaryn berdi – nege kóńilderin qurtty?» «Olar baqytty sezindi, keıbiri birinshi ret gúl shoǵyn aldy», - dep jazdy pikir bildirýshiler.
Jelidegi keıbir qoldanýshylar sońǵy jyldary mektep bitirý keshteriniń qalaı ózgergenin talqylady. Kóbisi qazirgi trendterdi ózderiniń mektep kezimen salystyrdy.
«Biz 15 jyl buryn kimniń UBT-dan joǵary bal alatynyn, kim grantqa túsetinin talastyratynbyz. Osyǵan talassa, jaqsyraq bolar edi», - dep atap ótti bir pikir bildirýshi.
Basqalary buryn gúlderdi eń aldymen muǵalimderge beretinin eske aldy.
«Meniń oıymsha, 25 mamyrda gúlderdi muǵalimderge berý kerek. Biz oqyǵanda, dál solaı bolatyn», - dep bólisti jeli qoldanýshysy.
Gúlderdi qaıta satý
Áleýmettik jelilerde gúl shoqtarynyń quny ǵana emes, olardyń syrtqy túri de talqylandy. Qoldanýshylar túlekterdiń esimderi, kúnderi jáne alyp qoraptary bar kompozısıalardyń «gúl bazaryna» nemese tipti «jerleý gúl shoqtaryna» uqsaıtynyn aıtyp kúldi.
«Bul gúlderdi qatar qoıǵanda, stranno kórinedi», - dep pikir bildirdi.
Tańqalarlyq jaǵdaı, erteńine, 25 mamyrda, tanymal habarlandyrý alańdary keshegi túlekterdiń alyp gúl shoqtaryn sata almaı qalmaý úshin qaıta satýǵa tyrysqan jazbalarymen toldy.
Jeli qoldanýshylary gúlderdi «Instagram-ǵa sýretke túsý úshin» satyp alǵandaryn, sodan keıin satýǵa qoıǵandaryn aıtyp, mysqyldady.
«Oıbaı, aldymen gúlderdi talap etti, endi kim tez satady dep jarysyp jatyr», - dep kúldi bir pikir bildirýshi.
Gúlderden bas tartý
Pikirtalasqa qaramastan, keıbir mektepterde mundaı jarystar múldem bolmaǵany týraly aıtyldy.
«Fotosessıa, jıyn, váls – jáne alyp gúl shoqtary joq», - dep jazdy ata-analar.
Almaty qalasy Bostandyq aýdanynyń túlekteri qymbat túlek keshteri men kortejderden bas tartyp, onyń ornyna qaıyrymdylyq aksıalaryn uıymdastyrǵany da nazar aýdardy.
Olar aýtızm spektriniń buzylýy bar balalarǵa arnalǵan «Jan álemi» ońaltý ortalyǵyna, Balalar pedıatrıasy jáne balalar hırýrgıasy ǵylymı ortalyǵyna, №2 mamandandyrylǵan balalar úıine, sondaı-aq qıyn jaǵdaıda qalǵan kópbalaly otbasyǵa kómek kórsetti.
Túlekter oıynshyqtar, keńse taýarlary, azyq-túlik jáne teledıdar syılady.
Bul bastamany kóptegen jeli qoldanýshylary túlek keshin ártúrli joldarmen atap ótýge bolatynynyń mysaly retinde atap ótti.
Jeli qoldanýshylary Bilim mınıstrligine «gúl jarysyna» nazar aýdaryp, bul máseleni retteýdi usyndy. Biz vedomstvonyń baspasóz qyzmetine habarlasqanymyzben, jarıalaý sátine deıin jaýap ala almadyq.
Buǵan deıin Bilim mınıstri Juldyz Súleımenova vedomstvonyń túlek keshterin ótkizý erejelerin qaıta qaraýy múmkin ekenin aıtqan bolatyn. Atap aıtqanda, onyń aıtýynsha, muǵalimderge gúl berýge ruqsat etetin norma týraly oılanýǵa bolady.
Juldyz Súleımenova buǵan deıin belgili bir normatıv belgileý týraly usynys aıtylǵanyn eske salyp, bul týraly «oılanýǵa bolady» dep esepteıdi. Sheneýniktiń aıtýynsha, eger jeńildikter qarastyrylsa, onda tek gúlderge qatysty bolýy múmkin.