InfoHub Logo

Qazaqstan parlamentindegi depýtattardyń jalaqyny jyl saıyn mindetti túrde ósirý jáne basshylyq pen qarapaıym qyzmetkerler arasyndaǵy eńbekaqy alshaqtyǵyn azaıtý týraly usynystary úkimet tarapynan qoldaý tappady. Bul týraly jańa Trýdovoı kodeks jobasyna engizilgen ózgeristerge qatysty pikirtalas kezinde belgili boldy.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Depýtattardyń «áleýmettik» bastamalary

Parlamenttegi keıbir depýtattar jańa Trýdovoı kodeks jobasynyń áleýmettik baǵyty álsiz ekenin aıtyp, qujatty «ýsechennyı» jáne «dekoratıvnyı» dep synǵa aldy. Olardyń aıtýynsha, zań jobasy kásiporyndardaǵy ekonomıkalyq shyndyqty ózgertpeıdi.

Máselen, jumysshylardy kelisimshart (GPH) arqyly jumysqa tartýǵa tyıym salý usynylǵan. Eger qyzmetker belgili bir laýazymda jumys istep, kompanıanyń ishki tártibin ustanyp, basshyǵa baǵynyp, eńbekaqyny nátıjege emes, proseske baılanysty alsa, onda ony shtattyq qyzmetker retinde tirkeý kerek. Alaıda, bul tyıymnyń oryndalmaǵany úshin eshqandaı sanksıa qarastyrylmaǵany anyqtaldy. Inspektorlar tek jumys berýshige «sypaıy hat» joldaı alady.

Jalaqyny ındeksasıalaý máselesi

Depýtattardyń eń batyl usynystarynyń biri – jumys berýshilerge jalaqyny jyl saıyn mindetti túrde ındeksasıalaýdy júkteý boldy. Qazirgi Trýdovoı kodekste bul másele tek ujymdyq sharttarda qarastyrylýy múmkin dep kórsetilgen. Alaıda, úkimet bul usynysty qabyldamady. Mınıstrlik ókilderi mundaı mindetteme bızneske qosymsha aýyrtpalyq ákeletinin, ásirese, ınflásıa men óndiris shyǵyndarynyń ósýi jaǵdaıynda kóptegen kompanıalardyń buǵan qaýqary jetpeıtinin alǵa tartty.

Depýtattar Asqat Aımaǵambetov pen Janarbek Áshimjanov bul máseleni bolashaqta qaıta kóterýge ýáde berdi.

«Bastyqtar» men qarapaıym qyzmetkerler arasyndaǵy alshaqtyq

Taǵy bir kóterilgen másele – basshylyq pen qatardaǵy qyzmetkerler arasyndaǵy jalaqy aıyrmashylyǵy. Depýtattar bul alshaqtyqtyń «emes, ese eselengenin» aıtyp, ony retteýdi usyndy. Jańa zań jobasynda «Keıts ındeksi» arqyly bir mamandyq aıasyndaǵy qyzmetkerlerdiń jalaqysyn teńestirý kózdelgen. Alaıda, basshylyq pen qarapaıym qyzmetkerler arasyndaǵy alshaqtyqqa memlekettiń aralaspaıtyny belgili boldy. Mınıstrlik muny basshylyqtyń jaýapkershiligi, táýekelderi jáne naryqtaǵy básekege qabilettiligimen baılanystyrdy.

Jalaqyny ýaqytyly tólemeý

Depýtat Nartaı Sársenǵalıev jalaqyny ýaqytyly tólemeý máselesine de nazar aýdardy. Onyń aıtýynsha, bul jaǵdaıdaǵy ótemaqy mólsherin arttyrý usynysy da úkimet tarapynan qoldaý tappady. Qazirgi ýaqytta aıyppul óte tómen, bul kompanıalarǵa qyzmetker esebinen nesıe alýǵa múmkindik beredi.

Jalpy, jańa zań jobasynyń kóptegen túzetýleri naqty áseri shekteýli bolyp shyqty. Parlament áleýmettik máselelerdi kúsheıtýge tyrysqanymen, búdjettik jáne korporatıvtik shekteýlerge tap boldy. Bul jaǵdaı saıası rıtorıkanyń ekonomıkalyq shekteýlerge jol beretinin kórsetti.