Photo: Bia Limova (https://www.pexels.com/@bia-limova-1908542654) / Pexels
- 07 sáý. 2026 04:30
- 26
Qazaqstandyqtardyń jartysy nesıemen ómir súredi: bul ekonomıka úshin nege alańdatarlyq belgi?
Elimizdegi ár ekinshi azamattyń nesıesi bar. Bul tek qarjy naryǵynyń damýy emes, halyqtyń tabysynyń tómendep, qaryzǵa táýeldiliginiń artýy múmkin ekenin kórsetedi.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
Alǵashqy nesıe búrosynyń dereginshe, Qazaqstanda 10 496 525 adamnyń árekettegi nesıesi bar. Bul 20,5 mıllıon halqy bar eldegi azamattardyń 51,2%-yn quraıdy. Iaǵnı, ár ekinshi qazaqstandyq tabysyna nemese áleýmettik jaǵdaıyna qaramastan, nesıe alady.
Ekonomıkanyń nesıege táýeldiligi
Sarapshylar bul jaǵdaıdy tek qarjy sektorynyń damýy nemese nesıege qoljetimdiliktiń keńeıýi dep qaraýǵa bolmaıtynyn aıtady. Bul – ekonomıkanyń sondaı modeliniń qalyptasyp kele jatqanyn bildiredi, onda qaryz aqshasy halyqtyń jeke tabysyn almastyryp otyr.
Inflásıa men tabystyń azaıýy
Bul jaǵdaıdy ınflásıanyń ósýi men halyqtyń satyp alý qabiletiniń tómendeýi odan ári qıyndata túsýde. 2025 jyldyń IV toqsanynda ınflásıaǵa túzetilgen naqty jalaqy ındeksi ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 3,4%-ǵa azaıdy. Bul azamattardyń tabysy azaıyp, nesıelerdi damýǵa emes, kúndelikti shyǵyndardy jabýǵa kóbirek paıdalanyp júrgenin kórsetedi.
Ekonomıkanyń osaldyǵy
Sarapshylardyń pikirinshe, sońǵy jyldardaǵy ekonomıkalyq ósim (jylyna 5-6,5% shamasynda) halyqtyń ál-aýqatyn aıtarlyqtaı jaqsartpaǵan. Kerisinshe, qazaqstandyqtar qaryzǵa kóbirek táýeldi bolyp qaldy. Mundaı jaǵdaıda memleket ekonomıkalyq ósimdi qoldap qana qoımaı, shamadan tys nesıelenýdi tejeýi mańyzdy. Áıtpese, qaryzdar qoǵam úshin qalypty jaǵdaıǵa aınalýy múmkin.
Halyk Finance sarapshylary JİÓ ósimi men halyqtyń tabys deńgeıi arasyndaǵy baılanystyń jetkiliksizdigin birneshe ret atap ótken bolatyn. Olar muny «sapasyz ekonomıkalyq ósim» dep atady.
Ulttyq Banktiń sharalary
Buǵan deıin Ulttyq Banktiń halyqtyń boryshtyq júktemesin azaıtýǵa baǵyttalǵan sharalary týraly jarıalanǵan bolatyn. Táýekelderdi azaıtý úshin Ulttyq Bank pen Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi (QR ARRFR) bankterge qosymsha shekteýler engizýdi josparlap otyr. Mysaly, adamnyń nesıeni óteı alatynyn anyqtaý úshin boryshtyq júkteme koefısıentin qatań esepteý.
Sonymen qatar, bankterge nesıe berý aldynda qaryz alýshylardyń tabysyn muqıat tekserý mindetteldi. Ótelmegen bereshegi 90 kúnnen asqan azamattarǵa jańa nesıe berýge tyıym salyndy jáne nesıeler boıynsha shekti mólsherlemeler tómendetildi.
Orda.kz saıtynyń burynǵy habarlaýynsha, Qazaqstannyń ekonomıkalyq belsendi halqynyń jartysyna jýyǵy «Stop-kredıt» servısi arqyly óz atyna nesıe alýǵa tyıym salǵan.