Photo: Ayazhan (https://www.pexels.com/@ayazhan-3173683) / Pexels
Qazaqstandyqtarǵa 18% depozıt ashýǵa sońǵy múmkindik: 5 maýsymnan keıin ne ózgeredi?
Qazaqstandyqtarǵa depozıt ashýǵa berilgen múmkindikter azaıyp barady. 5 maýsymnan keıin bankter depozıtter boıynsha joǵary paıyz mólsherlemelerin usynbaı qalýy múmkin. Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
Bankter aldyn ala áreket etýde
Qazaqstandyq depozıtterdi saqtandyrý qorynyń (QDCQ) sońǵy esebine sáıkes, eldegi bank naryǵynda jańa trend baıqalady. İri bankter uzaq merzimdi (12 jáne 24 aılyq) depozıtter boıynsha maksımaldy mólsherlemelerdi tómendetip, tarıftik kestelerin qaıta qarastyra bastady.
Bankterdiń mundaı áreketiniń sebebi – naryqtaǵy kútiletin ózgerister. 5 maýsymda Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq banki bazalyq mólsherleme boıynsha kezekti sheshimin jarıalaıdy. Qazirgi tańda bul mólsherleme 18 paıyzdy quraıdy. Sarapshylardyń kópshiligi ekinshi jartyjyldyqta retteýshi organ aqsha-kredıt saıasatyn jeńildetip, mólsherlemeni tómendete bastaıdy degen pikirde.
Anyqtama: Bazalyq mólsherleme – Ulttyq banktiń aqsha-kredıt saıasatynyń negizgi quraly. Ol bankterdiń qansha paıyzga aqsha ala alatynyn kórsetedi jáne halyq pen bıznes úshin kredıtter men depozıtterdiń paıyz mólsherlemelerin anyqtaıdy.
Bankter bul jaǵdaıdy jaqsy túsinedi jáne aldyn ala áreket etedi. Olar bolashaqta jalpy naryqtyq marjınaldy kórsetkishter tómendegen kezde, uzaq merzimdi depozıtter boıynsha joǵary paıyz tólegisi kelmeıdi.
Maýsymda «múmkindik terezesi» jabylady
Qarapaıym qazaqstandyqtar úshin bul teńgemen ashylǵan depozıtter boıynsha joǵary tabystylyq kezeńiniń aıaqtalýy degendi bildiredi. Mamyrdyń sońy men maýsymnyń birinshi aptasy – paıdany bekitýge bolatyn sońǵy «múmkindik terezesi» bolýy múmkin.
Eger qazir uzaq merzimdi jınaq depozıt ashsańyz, bank kelisimshart merzimi boıyna, ıaǵnı bir jyl nemese eki jyl bolsyn, Ulttyq bank bazalyq mólsherlemeni qansha tómendetse de, belgilengen joǵary paıyzdy tóleýge mindetti bolady.
Bul rette Qazaqstandaǵy jyldyq ınflásıa deńgeıi 10,6 paıyzdy quraıdy (sáýir aıyndaǵy derekter boıynsha). Bul búgin ashylǵan uzaq merzimdi depozıt aqshany qunsyzdanýdan qorǵap qana qoımaı, rekordtyq taza naqty tabys ákeletinin bildiredi – shamamen 7-8 paıyz.
«Uzaq merzimdi» depozıtti tańdaǵanda nege nazar aýdarý kerek?
QDCQ sarapshylary joǵary mólsherlemeniń uzaq merzimdi ónimdi tańdaýdaǵy jalǵyz krıterıı emestigin eske salady. Shartqa qol qoımas buryn úsh negizgi faktorǵa nazar aýdarǵan jón.
Depozıt túri (Jınaq / Merzimsiz)
Eń joǵary tabystylyqty tek jınaq depozıtteri beredi. Alaıda, onyń qatań sharttary bar ekenin este ustaý qajet: jınaqtalǵan paıyzdyń barlyǵyn joǵaltpaı, aqshany merziminen buryn alý múmkin emes. Eger sizge fors-major jaǵdaıynda qarjylyq qaýipsizdik jastyǵy qajet bolsa, merzimsiz depozıtti qarastyrǵan jón (degenmen onyń mólsherlemesi ortasha eseppen 15,2 paıyz).
Tolyqtyrý múmkindigi
Uzaq merzimdi depozıtter tolyqtyrý quqyǵymen jáne onsyz bolady. Aqshany qosymsha salý múmkindigi joq depozıtterde mólsherleme árdaıym 0,5–1,5 paıyzǵa joǵary bolady. Eger sizde belgili bir somada aqsha bolsa, tolyqtyrýsyz nusqany tańdańyz. Eger jalaqydan únemdep jınaýdy josparlasańyz, tolyqtyrý múmkindigi bar opsıany izdeńiz.
Memlekettik kepildik
Sizdiń jınaqtaryńyz zańmen qorǵalǵan, biraq belgili bir lımıtter sheginde. QDCQ eske salady: memleket bir banktegi jınaq depozıtteri boıynsha 20 mıllıon teńgege deıin, al basqa teńgelik depozıtter (aǵymdaǵy shottar men kartochkalardy qosa alǵanda) boıynsha 10 mıllıon teńgege deıin qaıtarýdy kepildendiredi. Eger sizdiń jınaq somańyz bul lımıtterden assa, táýekelderdi dıversıfıkasıalaý jáne qarajatty ártúrli qarjy ınstıtýttaryna bólý oryndy bolady.