InfoHub Logo

Qazaqstannyń burynǵy Keńes Odaǵyna tanymal bolǵan «Qapal-Arasan» shıpajaıy búginde joıylý qaýpiniń aldynda tur. Jetisý oblysynda ornalasqan bul emdik sý kózderimen ataǵy shyqqan jerdiń bolashaǵy bulyńǵyr.

Bul kýrort Taldyqorǵan qalasynan 100 shaqyrymdaı jerde, Jetisý oblysynyń Aqsý aýdanyndaǵy taýly aımaqta ornalasqan. Mıneraldy termaldy bulaqtarynyń arqasynda ol Qazaqstannyń basty shıpajaılarynyń biri sanalǵan.

Tarıhı tulǵalardyń tańdaýy

Shıpajaıdyń qurylysy 19 ǵasyrdyń orta sheninen bastaý alady. 1856 jyly belgili saıahatshy Petr Semenov-Tán-SHanskıı osy jerde densaýlyǵyn qalpyna keltirip, óz kúndelikterinde tabıǵı bulaqtardyń adam aǵzasyna áserin jazyp qaldyrǵan. Tipti, Qazaqstannyń burynǵy basshysy Dinmuhamed Qonaev ta munda demalýdy unatqan, tipti ózine arnap kishigirim aǵash úı tańdap alǵan eken.

Keńes dáýirinen búginge deıin

«Qapal-Arasan» shıpajaıy ár jyldary birneshe ret jabylyp, qaıta ashylyp otyrdy. Ol kezde emdelýshiler men demalýshylardy aqyly túrde qabyldaǵan. Qazaqstandyq ǵalym-medık Sergeı Zamátın kýrortty qalpyna keltirýge zor úles qosyp, 30 jyl boıy ony zertteýge arnaǵan. Bul aımaqta mıneraldy sýdyń mol qory men tamasha klımattyq jaǵdaılar bar ekeni aıtylǵan. 1949 jáne 1959 jyldary kýrortty jańartyp, keıinnen jyl boıy jumys isteıtin etip, tipti «Qapal-Arasan – Almaty» áýe baǵyty ashylǵan.

Alaıda, Keńes Odaǵy ydyraǵannan keıin shıpajaıdyń damýy baıaýlap, keıin múldem toqtady. Ǵımarattar ıesiz qalyp, ýaqyt óte kele qıraı bastady. 2000 jyldardyń basynda ınvestısıalardyń arqasynda shıpajaı jańa ómirge ıe boldy.

Qazirgi jaǵdaı jáne bolashaq josparlar

Sońǵy jıyrma jylda shıpajaı birneshe ıeger aýystyrdy. Búginde onyń jaǵdaıy óte nashar. Áleýmettik jelilerde paıda bolǵan sýretter muny rastaıdy. Bulaqtar áli aǵyp tursa da, ǵımarattar qırap, týrıser múldem joq. Jetisýdyń biregeı murasy joıylyp ketýi múmkin.

Qazirgi tańda «Qapal-Arasan» shıpajaıy bir top jeke kompanıalarǵa tıesili. Ieleri kýrortty qalpyna keltirýge jáne munda ekologıaǵa basymdyq bere otyryp, saýyqtyrý men týrısik demalysty damytýǵa aqsha salýǵa ýáde berip otyr. Aqsý aýdany ákimdiginiń habarlaýynsha, qazirgi ýaqytta jańa keshen qurylysynyń jobalyq jumystary júrgizilip, ınvestısıa tartý jumystary atqarylýda. Qurylys jumystary 2027 jyldyń basynda bastalady dep josparlanǵan.

Ieleriniń ýádelerine qaramastan, ákimdik jer ýchaskelerin paıdalanýdy, sondaı-aq Arasandaǵy jer asty sýlaryn barlaý jáne óndirýge ruqsattardyń bar-joǵyn tekserý úshin oblystyq jer resýrstaryn basqarý basqarmasyna jáne Ónerkásip jáne qurylys mınıstrliginiń Geologıa komıtetine qosymsha hat joldady.

Oblystyq kásipkerler palatasy shıpajaıdy jaı múlik emes, týrızmdi damytý úshin úlken tabıǵı áleýeti bar tarıhı oryn dep sanaıdy. «Qurylysty qalpyna keltirý óńirde jańa jumys oryndaryn ashýǵa ǵana emes, týrıser aǵynyn da qamtamasyz etedi, bul jergilikti ekonomıkaǵa mýltıplıkatıvti áser etedi. Damýdyń biregeı ekosıstema men Arasannyń mıneraldy baılyqtaryn saqtaı otyryp júzege asýy mańyzdy. Biz jergilikti bıliktiń qoldaýymen jobanyń qonaqjaılylyq salasyndaǵy tabysty memlekettik-jekemenshik áriptestik úlgisi bolatynyna úmittenemiz», - dedi Jetisý oblysynyń «Atameken» kásipkerler palatasy dırektorynyń orynbasary Sanjar Sabyrbaev.

«Qapal-Arasan» shıpajaıymen týyndaǵan másele oblystyq ákimdiktiń de nazarynda. «Ol óńirdiń sanatorıı-kýrorttyq baǵyttaǵy mańyzdy nysandarynyń biri bolyp tabylady. Jaqyn arada bizdiń, Aqsý aýdany ákimdiginiń, shıpajaı men jer ýchaskesiniń ıeleriniń qatysýymen kásipkerler palatasynyń kezdesýi josparlanýda. Investorlardyń shıpajaıdy jańartý jáne rekonstrýksıalaý boıynsha aldaǵy josparlary tyńdalady», - dep habarlady Jetisý oblysy týrızm basqarmasy basshysynyń orynbasary Aqjol Syrttanbekov.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.