Photo: Pixabay (https://www.pexels.com/@pixabay) / Pexels
Reseıde kútpegen sıfrlyq daǵdarys: Máskeý baılanyssyz qaldy
Reseıde, ásirese astanasy Máskeýde, mobıldi ınternet pen baılanystyń kúrt úzilýi eldi eleń etkizdi. Buryn "álemdegi eń sıfrlyq qala" atanǵan Máskeý men onyń turǵyndary kenetten tolyq oflaın kúıge túsip, bul jaǵdaı "Men baılanystamyn!" degen sózdi elıtarlyq sán-saltanat belgisine aınaldyrdy.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
Baılanyssyz qalǵan astana
Naýryz aıynda Reseıdiń ondaǵan aımaǵynda, sonyń ishinde Máskeýde mobıldi ınternettiń ajyratylýyna baılanysty shaǵymdar kóbeıdi. MTS, T2, Yota, "MegaFon", "Bılaın" sıaqty iri operatorlardyń abonentteri jyldamdyqtyń quldyraýyna jáne baılanystyń turaqsyzdyǵyna tap boldy. Bul jaǵdaı onlaın-qyzmetterdi, navıgatorlardy, karsherıngti, messendjerlerdi jáne basqa da úırenshikti servısterdi paıdalanýdy múmkinsiz etti.
Reseı qorǵanys mınıstrliginiń málimetinshe, bir táýlikte Máskeýge qaraı baǵyttalǵan 280-nen asa dron joıylǵan. Alaıda, turǵyndar dron shabýyly bolmaǵan kúnderi de ınternet pen baılanystyń qalpyna kelmegenine shaǵymdanýda.
Zańnamadaǵy ózgerister men onyń saldary
Bul oqıǵanyń bir sebebi retinde jaqynda qabyldanǵan "Baılanys týraly" zańǵa engizilgen túzetýler atalyp otyr. Jańa zań boıynsha, operatorlar Qaýipsizdik federaldy qyzmeti (FQQ) men quqyq qorǵaý organdarynyń talaby boıynsha baılanysty tolyq óshirýge mindetti. Al, abonentter mundaı jaǵdaıda operatorlarǵa shaǵymdaný nemese sotqa júginý quqyǵynan aıyryldy. Bul zań 17 aqpanda Memdýmada qabyldanyp, 2 naýryzda kúshine engen.
Memdýmanyń aqparattyq saıasat, IT jáne baılanys komıtetiniń múshesi Aleksandr Iýshenko bul jaǵdaıdy kútpegenin aıtyp, depýtattardyń ózderiniń de baılanyssyz qalǵanyn jetkizdi. Onyń aıtýynsha, zańdy ázirleýshiler onyń Ýkraınamen shekaralas aımaqtar úshin qajettiligin alǵa tartqan.
Depýtattardyń "qaǵaz" álemi
Baılanys daǵdarysy Memdýma depýtattaryn da qıyn jaǵdaıǵa qaldyrdy. Mobıldi ınternet pen Wi-Fi jumys istemegendikten, olar bir-birimen habarlasý úshin qaǵaz anyqtamalyqtardy paıdalanyp, jeke baryp sóılesýge májbúr boldy. Kompúterdegi symdy ınternet jumys istegenimen, kóptegen onlaın servıster qoljetimsiz bolyp qaldy.
Depýtat Andreı Svınsovtyń aıtýynsha, aldaǵy 3-6 aı ishinde Roskomnadzor kez kelgen VPN trafıgin tolyq buǵattaı alady. Bul Telegram sıaqty messendjerlerdiń de jumysyna áser etýi múmkin.
"Aq tizim" men shyndyq
Memleket mobıldi ınternet shekteýleri kezinde tek reseılik "aq tizimdegi" saıttarǵa qoljetimdilikti saqtaıtynyn habarlaǵan bolatyn. Alaıda, tájirıbede bul resýrstardyń da jumys istemeıtini týraly shaǵymdar jıiledi. Máskeý turǵyndary "Maks" jáne mýzyka qosymshalary sıaqty "aq tizimdegi" servısterdiń de baıaýlap qalǵanyn aıtady.
Baılanystyń joqtyǵynan jedel járdem shaqyrý múmkin bolmaı, adamdardyń densaýlyǵyna qaýip tónýde. Sondaı-aq, tólemderdi ýaqytyly jasaı almaǵan turǵyndarǵa aıyppul salynyp, bank qosymshalary arqyly aqsha aýdarý múmkin bolmaı otyr.
Burynǵyǵa oralý: peıdjerler men taksofondar
Baılanys daǵdarysyna jaýap retinde reseılikter rasıalarǵa, stasıonarly telefondarǵa, tipti peıdjerlerge suranysty arttyrdy. Peıdjerler satylymy 73%-ǵa, rasıalar 27%-ǵa ósti. VPN kiriktirilgen marshrýtızatorlardyń baǵasy da eki esege jýyq qymbattady.
Alaıda, sarapshylar peıdjerlerdiń qazirgi ýaqytta maǵynasyz ekenin aıtady, sebebi Reseıde mundaı qyzmet kórsetetin kompanıalar qalmaǵan. Sonymen qatar, qalanyń qaǵaz kartalaryna suranys artty. Memdýma baılanys daǵdarysyna baılanysty 90-jyldardyń atrıbýty – taksofondardy qaıtarýdy usyndy.
TelecomDaily agenttiginiń basshysy Denıs Kýskov bul jaǵdaıdyń kezdeısoq emes, reseılik telekomýnıkasıanyń jańa shyndyǵy ekenin atap ótti. Ol ınternet pen mobıldi baılanys úzilisteriniń eldiń ártúrli aımaqtarynda júıeli túrde oryn ala beretinin eskertti.