Photo: Pixabay (https://www.pexels.com/@pixabay) / Pexels
Sarapshy teńgeniń nyǵaıýyn «jasandy» dep atap, dollar satyp alýǵa keńes berdi
Qazaqstandyqtar 20 naýryzǵa deıin arzan dollar satyp alýǵa múmkindik bar. Sebebi, kásipkerler men eksporttaýshylar QQS pen aksızderdi tóleýge mindetti. Sondaı-aq, korporatıvti tabys salyǵy boıynsha jyldyq deklarasıany aı sońyna deıin tapsyrý qajet. Bul týraly «taj.report» Telegram arnasynyń avtory, kásipker Erlan Tájibaev málimdedi.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
«Salyq qysymy» kezeńi
«Qazir biz klasıkalyq «salyq qysymy» ortasyndamyz. 20 naýryzǵa deıin eksporttaýshylar QQS pen aksız boıynsha esep aıyrysýdy aıaqtaýǵa tıis. Al aı sońyna deıin olardy 2025 jylǵa arnalǵan korporatıvti tabys salyǵy boıynsha jyldyq deklarasıa kútip tur. Mundaǵy paıda kózi anyq – Ulttyq bank pen búdjet óte tıimdi baǵammen teńge alady», – dep jazdy Tájibaev.
Sarapshynyń pikirinshe, teńge qazir qatty tartylǵan ishekke uqsaıdy. Salyq tóleý aptalyǵy sheksiz ósimniń elesin týdyrdy, biraq shyndyq – bul múmkindikter terezesi Naýryzdan keıin birden jabylady.
Dollar satyp alýǵa ýaqyt bar
«Naryq qatty satylǵan, al KASE-degi ótimdilik tapshylyǵy jańa trend emes, ýaqytsha qubylys. Aldaǵy 48 saǵat ishinde dollardy bólip-bólip satyp alyńyz. Eksporttaýshylar salyq tóleý úshin arzan valútany naryqqa shyǵaryp jatqanda, siz osy toqsandaǵy eń jaqsy kirý núktesin alasyz. 31 naýryzdy kútpeńiz, sebebi merekelerden keıin ótimdilik qaıta oralyp, baǵam sózsiz joǵarylaıdy», – dep atap ótti Tájibaev.
Onyń oıynsha, salyq aptalyǵy men Brent markaly munaıdyń barreli 100 dollardan joǵary baǵamen satylýy Qazaqstandy 450-470 teńge/$1 baǵamymen «eski jaqsy kúnderge» qaıtardy.
Sonymen qatar, ol naýryz aıynyń sońynan keıin munaı baǵasy barreline 100-120 dollar shamasynda saqtalsa, qazaqstandyqtar qazirgige qaraǵanda áldeqaıda tıimdi teńge baǵamyn kóre alatynyn boljady. Tájibaevtyń aıtýynsha, REPO naryǵynda TONIA stavkalary 17%-dan asqan, bul teńge ótimdiliginiń tapshylyǵyn aıqyn kórsetedi.
«Jasandy» nyǵaıý
«Bankter men korporasıalar memlekettik kirister komıtetine (salyq organdaryna) mindettemelerin oryndaý úshin ulttyq valútany izdep, naryqty «shańsorǵyshtaı» soryp jatyr. Barlyǵyna birden teńge qajet bolǵanda, dollar kez kelgen baǵamen qutylýǵa bolatyn balasqa aınalady. Bul ekonomıkanyń túbegeıli nyǵaıýy emes, maýsymdyq faktor men 26 naýryzǵa aýysqan Naýryz merekesiniń uzaq demalystary týdyrǵan tehnıkalyq spazm», – dedi ol.
Onyń aıtýynsha, iri oıynshylar valútalyq pozısıalardan usaq spekýlánttardy yǵystyrý úshin bank aralyq stavkalardy ádeıi «kótergen».
«Qurylymdyq ózgeris mynada: qazirgi nyǵaıý, ıaǵnı tabloda kórip otyrǵan deńgeılerge jetý – jasandy. Salyq shottary tólengennen keıin jáne naryq demalysqa ketkennen keıin, valútanyń artyq usynysy taýsylady. Biz klasıkalyq «ólgen mysyqtyń sekirýin» kóremiz, ıaǵnı ımportqa degen keıinge qaldyrylǵan suranys baǵamdy ádettegi, álsiz mánderine qaıtarady», – dep esepteıdi Tájibaev.
Ol Reseıde dollar baǵamynyń 82,1 rúblden asqanyn atap ótti.
«5,5 balansyn eseptesek, bul dollarǵa 451 teńge bolady. Valúta aıyrbastaýdaǵy spredten (aıyrmashylyqtan) utylmaý úshin oblıgasıalar túrinde «aqyldy dollarlardy» satyp alýǵa bolady», – dep sanaıdy ol.
QR Ulttyq bankiniń aǵymdaǵy resmı baǵamy – 1 dollarǵa 479,02 teńge jáne 1 reseı rýbline 5,82 teńge. 1 naýryzda baǵam 1 dollarǵa 497,56 teńge jáne 1 rúblge 6,44 teńge boldy.
RF Ortalyq bankiniń búgingi resmı baǵamy – 1 dollarǵa 81,9103 teńge. Al 1 naýryzda 1 dollarǵa 77,2736 rúbl boldy. 2025 jyldyń 1 naýryzyndaǵy baǵam 88,2568 rúbl boldy, ıaǵnı bir jyl ishinde rúbl baǵamynyń dollarǵa qatysty aıtarlyqtaı nyǵaıýy saqtalyp otyr.
Sonymen qatar, 2025 jyldyń 1 naýryzyndaǵy QR Ulttyq bankiniń baǵamy 1 dollarǵa 499,22 teńge boldy. ICE bırjasynda 2026 jyldyń 26 mamyryna arnalǵan Brent markaly munaı fúcherstik kelisimsharttary 103,55 dollar (+0,126%) baǵamymen saýdalanýda.