Sońǵy jańartý

(Ózgertilgen ýaqyty 59 mınýt buryn)
Semeı turǵyndary Ertistiń tartylýynan alańdaýly: Ózenniń jaǵdaıy qaýipti me?

Semeı qalasyndaǵy Ertis ózeniniń sýy kúrt azaıyp, jaǵalaýynan alystap ketti. Ásirese Beıbitshilik araly mańyndaǵy Semıpalatınka ózeniniń arnasy qatty tartylǵan. Qala turǵyndary ózenniń jaǵdaıyna alańdap, sýdyń azaıýy aımaqtyń ekologıasyna áser etýi múmkin dep qorqady.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Ózen jaǵalaýyndaǵy ózgerister

Buryn osy ózen arnasynyń ústindegi kópirdiń astynda jaz boıy qala turǵyndary demalatyn. Birneshe jyl buryn bul jer sonshalyqty tereń bolǵandyqtan, jergilikti turǵyndar jarysa júzip ótetin. Al búginde bul jermen jaıaý ótýge bolady. Turǵyndar mundaıdy birinshi ret kórip otyrǵanyn aıtady – Ertis jaǵalaýynan tipti alystap ketkendeı. Adamdar sýdyń odan ári azaıýy ekologıaǵa ǵana emes, ózenniń ádettegi kelbetine de áser etýinen qaýiptenedi.

«Sýdyń kelýi, árıne, jaqsylyq emes. Ózen bireý-aq, biz sodan ishemiz, osy jerde demalamyz. Buryn shaǵalalar da kóp bolatyn, qazir olar múldem joq... Ertis kishireıdi... Bul ekologıa úshin jaman. Adamdardan basqa bizde sýdy qajet etetin janýarlar men balyqtar bar. Bul olarǵa keri áser etýi múmkin», - deıdi qala turǵyndary.

Sýdyń azaıýynyń sebepteri

Ertis baseındik ınspeksıasy bul jaǵdaıdy birneshe sebeppen túsindiredi. Ertis ózeni negizinen Shyǵys Qazaqstan oblysynyń taýlarynda qalyptasatyn shaǵyn ózender men salalardan sý alady. Bıylǵy sý tasqyny álsiz bolǵandyqtan, ózendegi sý da azaıǵan. Sonymen qatar, kóktemde mamandar Pavlodar oblysyndaǵy jaıylmany sýǵa toltyrǵan, al qazir Shýlbınsk GES-i sýdy jınaý rejıminde jumys istep jatyr.

«Shýlbınsk sý qoımasy jyl saıyn sý tasqynynyń úshinshi tolqyny esebinen tolyǵady. Alaıda, tabıǵı-klımattyq jaǵdaılardy eskere alatyn bolsaq, búgingi tańda búıirlik salalardyń sýymyly ótken jyldarmen salystyrǵanda aıtarlyqtaı tómen. Osyǵan baılanysty, Shýlbınsk sý qoımasynyń maýsymnyń ortasyna qaraı tolyǵatynyn kútemiz. Osydan keıin sý qoıma tranzıttik rejımge ótedi», - dep túsindirdi Ertis baseındik sý ınspeksıasynyń basshysy Medet Jadigerýly.

Birneshe kún buryn Shýlbınsk sý qoımasynan sýdyń aǵynyn sekýndyna 650 tekshe metrge deıin arttyra bastady. Sonyń arqasynda Ertis deńgeıi qazirdiń ózinde 12 santımetrge kóterildi. Mamandar aldaǵy táýlikte sý deńgeıiniń odan ári kóteriletinin kútip otyr, ıaǵnı ózen birtindep burynǵy qalpyna keledi.

Jańalyqtar

Jarnama