InfoHub Logo

Qazaqstannan sıyr etin eksporttaý kezinde buryn qun tómendetilip, «kóleńkeli» esep aıyrysýlar bolǵany aıtylýda. Jańa tekserýler men retteýler baǵanyń ósýine ákeldi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Qazaqstanda sıyr etiniń eksporttyq baǵasy orta eseppen bir kılogramyna 7,1 dollarǵa jetti. Bul shamamen 3,5 myń teńgeni quraıdy. Bul týraly Másnoı soıýz málimdedi.

Eksport kólemi men baǵyttary

Ulttyq statısıka búrosynyń dereginshe, ótken jyldyń 11 aıynda Qazaqstan 29,4 myń tonnadan astam jańa nemese salqyndatylǵan iri qara mal etin (IQM) eksporttady. Negizgi baǵyttar – Qyrǵyzstan, Tájikstan, BAÁ, Katar jáne AQSH boldy. Ózbekstan eń iri satyp alýshy bolyp qala berdi – 28,2 myń tonna, baǵasy shamamen 4 dollar.

Muzdatylǵan ettiń eksporty 1,9 myń tonnany qurady, onyń 1,6 myń tonnadan astamy Tájikstanǵa tıesili. Qyrǵyzstan, Ózbekstan jáne Qytaıǵa shaǵyn partıalar jiberildi. Ortasha baǵa 1,99 dollar boldy.

Import jáne baǵanyń ósý sebepteri

Sonymen qatar, Qazaqstan Belarýsten 5,2 myń tonnadan astam jańa nemese salqyndatylǵan IQM etin jáne Reseıden 42,3 tonna et ımporttady. Ortasha baǵa 4,5 dollardan asty. Muzdatylǵan et 9,3 myń tonnadan astam ımporttaldy, baǵasy 4,7 dollardan joǵary boldy. Negizgi jetkizýshiler – Belarýs (6,1 myń tonna), Ýkraına (1,38 myń tonna) jáne Reseı (1,28 myń tonna). Sondaı-aq, Brazılıa, Paragvaı, Ýrýgvaı jáne Qyrǵyzstannan da et ákelindi.

Transformasıa jáne bolashaq

Sarapshylardyń aıtýynsha, statısıka kelisimsharttarda kórsetilgen derekter negizinde jasalady. Keıbir jaǵdaılarda salyq pen bajdardy ońtaılandyrý úshin qun tómendetilgen. Máselen, «Qazaqstan Másnoı odaǵy» ZTB bas dırektory Maqsýt Baqtybaevtyń aıtýynsha, eger taraptar etti 3 myń teńgege satyp alýǵa kelisse, biraq ımporttaýshy qosymsha 20% salyq tóleýi kerek bolsa, jalpy baǵa tym joǵary bolady. Sondyqtan salyq júktemesin azaıtý úshin kelisimshartta 1,5 myń teńge kórsetilip, qalǵany bólek eseptelgen.

Qazirgi ýaqytta salany jańǵyrtý, mámilelerdiń ashyqtyǵyn arttyrý jáne naqty kelisimsharttyq qundy bekitý jumystary júrgizilýde. Nátıjesinde, ortasha eksporttyq baǵa 7,1 dollarǵa jetti.

Esterińizge sala keteıik, Qazaqstannan IQM etin shyǵarýǵa tyıym 2026 jyldyń 30 maýsymyna deıin uzartyldy. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi bul shara tolyq sıkldi óndirýshilerdi qoldaýǵa jáne syrtqy saýda operasıalarynyń ashyqtyǵyn arttyrýǵa baǵyttalǵanyn túsindirdi. Sonymen qatar, memleket basshysynyń tapsyrmasymen 2026–2030 jyldarǵa arnalǵan mal sharýashylyǵyn damytýdyń keshendi jospary ázirlendi. Bul qujat mal basyn kóbeıtýge, ónimdilikti arttyrýǵa jáne salanyń eksporttyq áleýetin keńeıtýge baǵyttalǵan jańa memlekettik qoldaý tetikterin kózdeıdi.