InfoHub Logo

Qazaqstandyq sıyr etiniń baǵasy tarıhı antırekord ornatyp, bir kelisiniń quny 1 myń teńgeden de tómen tústi. Alaıda, bul arzan baǵa qarapaıym halyqqa qoljetimdi emes, tek shetelge satylatyn eksporttyq ónimge qatysty bolyp shyqty. Resmı statısıka men naryqtaǵy shyndyq arasyndaǵy alshaqtyq máseleniń mánisin ashýdy talap etedi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Statısıka men shyndyq arasyndaǵy alshaqtyq

Ulttyq statısıka búrosynyń málimetinshe, 2025 jyly Qazaqstan 100 759 tonna et eksporttap, 265 mıllıon dollar tabys tapqan. Alaıda, eksporttyń basym bóligin qoı eti quraǵan. Qoı etiniń 34 557 tonnasy 81 mln dollarǵa, ıaǵnı 1 kelisi 1200 teńgege satylǵan. Sıyr eti eksporty 32 290 tonnany qurap, 127 mln dollarǵa jýyq tabys ákelgen. Bul rette sıyr etiniń 1 kelisiniń ortasha eksporttyq baǵasy shamamen 3,95 dollar nemese 2000 teńge bolǵan.

Qyzyq, Qazaqstan syrtqa et satqanymen, odan da kóp mólsherde, ıaǵnı 164 myń tonna etti 295 mıllıon dollarǵa ımporttaıdy. Bul jaǵdaı eldegi et tapshylyǵyn nemese ekonomıkalyq saýatsyzdyqty meńzeıdi.

Sıyr etiniń eksporttaǵy «syrly» baǵasy

Eń qyzyǵy, qazaqstandyq sıyr eti shetelge 1 kelisi úshin 2000 teńgege jýyq baǵamen satylsa, otandyq dúkenderde onyń baǵasy 6000 teńgege deıin jetedi. Sarapshylar muny eksporttaǵy «sur sqemalarmen» baılanystyrady. Olardyń pikirinshe, keıbir eksporttaýshylar salyqtan jaltarmaq úshin etti qaǵaz júzinde óte arzan baǵamen (1 kelisi 2 dollarǵa jýyq) kórsetip, qalǵan somany qolma-qol nemese krıptovalúta arqyly alady.

Bul sqemadan memleket salyqtan qaǵylsa, adal bıznes ıeleri básekege qabiletsiz bolady. Óıtkeni sheteldik satyp alýshylar arzan baǵamen keletin «sur» jetkizýshilerdi alǵa tartyp, ónimge ádil baǵa tóleýden bas tartady.

Túrkıa naryǵynyń múmkindigi

Qazaqstandyq sıyr etine Túrkıa naryǵynda joǵary suranys bar. Túrkıada ettiń 1 kelisi 7000 teńgege jýyq, ıaǵnı 12-14 dollarǵa baǵalanady. Bul qazaqstandyq óndirýshiler úshin úlken múmkindik. Alaıda, buǵan deıin et eksportyna qoıylǵan kvotalar men shekteýler damýǵa kedergi keltirgen.

Jaqynda qabyldanǵan 2030 jylǵa deıingi Keshendi jospar men eksporttyq kvota alý talaptarynyń jumsartylýy kishigirim fermerlerge de álemdik naryqqa shyǵýǵa jol ashady dep kútilýde. Degenmen, memleket ishki suranysty qamtamasyz etý jáne analyq mal basyn saqtap qalý úshin eksportqa qoıylǵan tyıymdardy saqtap otyr. 2026 jyldyń birinshi jartyjyldyǵyna sıyr eti eksportyna 20 myń tonna kvota bekitilgen.

Sarapshylar bul jaǵdaıdy retteý úshin eksporttyq mámilelerge muqıat aýdıt júrgizip, naqty naryqtyq baǵany negizge alyp, salyqty soǵan sáıkes esepteýdi usynady. Mundaı sharalar «sur sqemalarmen» kúresip, otandyq salanyń damýyna jol ashady.