InfoHub Logo

Jetisý oblysy, Kerbulaq aýdanyndaǵy Kóktal aýylynda turǵyndar men mal-jan kúndelikti tirshilik úshin kúresip jatyr. Munda sý – tek bir ǵana kolonkadan, kúnine eki saǵat beriledi. Bul jaǵdaı aýyldyń «umyt qalǵan» tirshiligin baıandaıdy.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Buryn Kóktalda 100-ge jýyq otbasy turǵan. Kolhoz bólimshesi jumys istep, egin egilip, fermada adamdar eńbek etken. Ár úıde sý qubyry tartylǵan, sý munarasy bolǵan.

Alaıda, 90-jyldardaǵy qıyndyqtar men 1997 jylǵy jer silkinisi aýyldyń jaǵdaıyn kúrt nasharlatty. Sý munarasy qulap, turmys tirshiligi ózgerdi. Qazir munda nebári 25 otbasy ǵana qalyp, bir ǵana sý kózine táýeldi bolyp otyr.

Sý – tirshilik nári, biraq tek eki saǵatqa

«Jer silkinisinen keıin sýsyz qalǵan aýylǵa TJ qyzmetkerleri osy sý munarasyn ornatty. Sodan beri bar tirshiligimiz osy munaraǵa baılanysty bolyp qaldy. Odan ishemiz, sharýaǵa alamyz, malǵa da sodan beremiz. Basqa eshqandaı sý kózi joq», – deıdi aýyl aqsaqaly Rústem Sadyqov.

Sýdy únemdep paıdalanýǵa tyrysatyndaryn aıtqan aýyl turǵyndary, ony óz qarajattaryna jóndep otyrǵandaryn jetkizdi. «Jazda sý tek keshke beriledi, kúndizgi ýaqytta sý múldem jetpeıdi. Qysta kún shyqqansha kútip, qubyrlardyń erýin kútemiz. Qalǵan sýdy aǵyzyp tastaýǵa týra keledi, áıtpese júıe qatyp qalady. Biraq kóbinese sý jetpeı jatady», – deıdi sý aıdaıtyn sorǵynyń jumysyna jaýapty Erjan Dolanbekov.

Sý munarasy kúnine tek eki saǵat, tańǵy saǵat 10-nan 12-ge deıin ǵana jumys isteıdi. Osy ýaqyt ishinde aýyl turǵyndary sýdy toltyryp, maldaryn sýaryp úlgerýi tıis. Odan keıin kelesi kúnge deıin qalaı shydaıtyndaryn oılaıdy.

Turmystyq qıyndyqtar men arman

Aýyldaǵy áıelder kir jýý úshin arnaıy kún belgilep alǵan. Sýdy shelektep, flágamen tasyp, keıde jetpeı jatsa, ózenge baryp shaıýǵa májbúr. Ózen sýy tek jazda ǵana qoljetimdi, qysta bul óte qaýipti.

«Biz de adam sıaqty ómir súrgimiz keledi. Kórshi aýyldarda jaǵdaı múldem basqa. Olar krandy ashsa, sý aǵyp turady. Kir jýatyn mashına – bizdegideı arman emes. Bizdegideı árbir mınýtty sýdyń jetetinin oılap ótkizbeıdi. Biz solardan nesimen kembiz?» – deıdi Zarına Erhatqyzy.

Turǵyndar erekshe eshteńe suramaıtyndaryn, tek qarapaıym adamdyq qajettilik – krannan sý aǵyp, jýynýǵa, tamaq isteýge, kir jýýǵa múmkindik berýdi armandaıtyndaryn aıtady.

«Jumystan sharshap kelgende, shań-topyraqqa oranyp, birinshi kezekte tamaq pen demalys emes, krandy ashyp, jýynýdy qalaımyz. Biraq ornyna shelektegi sýmen shektelýge týra keledi. Ár tamshyny únemdeýge májbúrmiz», – deıdi Artýr Olshev.

Baná men mektep – tek estelik

Aýylda baná máselesi de ózekti. Sý jetpeıtindikten, ony qalaýynsha jaǵa almaıdy. Turǵyndar kezektesip, belgili bir kúnderi ǵana baná jaǵýǵa múmkindik tabady.

Sý úshin aı saıyn ár otbasy 1000 teńge tóleıdi. Bul – tek sý qubyryna qosylýdyń aqysy.

Aýylda balalar barshylyq, biraq mektep joq. Ol «perspektıvasyz» dep jabylyp qalǵan. Mektep jasyndaǵy balalardy kórshi aýylǵa, Shýbarǵa, sýyq kólikpen tasyp júrgenderin analar aıtyp shaǵymdanady.

Mundaı jaǵdaıda ómir súrý qıyn bolsa da, adamdar óz aýyldaryn tastap ketkisi kelmeıdi. «Oblys ortalyǵyna nebári júz shaqyrym ǵana. Biz sol jaqqa kóship ketýimiz de múmkin. Biraq biz ketsek, bul jerde kim qalady?» – deıdi aqsaqal Marat Bolatbaev.

Turǵyndar týǵan jerinen aıyrylǵysy kelmeıdi, sebebi olar ketse, jer bos qalyp, egistikter qańbaqqa aınalatynyn túsinedi. Alaıda, bul týǵan jerge degen súıispenshilikteriniń ózindik tragedıasy bar: olar jyldar boıy qalypty sýsyz, qarapaıym tirshilik jaǵdaılary joq jerde qalyp qoıǵandaı, ótken men bolashaqtyń arasynda umyt qalǵandaı.