InfoHub Logo

Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy strategıalyq áriptestik jańa deńgeıge kóterildi. Astanada Qasym-Jomart Toqaev Qytaıdyń Búkilqytaılyq halyq ókilderi jınalysy Turaqty komıtetiniń tóraǵasy Chjao Leszımen kezdesti. Kelissózder barysynda saıasat, ınvestısıa, saýda jáne Ortalyq Azıanyń bolashaǵy talqylandy. Bul kezdesý jahandyq turaqsyzdyq pen geosaıası báseke kúsheıgen tusta eki eldiń odaǵyn nyǵaıtýǵa degen umtylysty aıqyn kórsetti.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Qytaı – Qazaqstannyń negizgi seriktesi: Taýar aınalymy 49 mıllıard dollarǵa jetti

2025 jyl eki el qarym-qatynasy úshin tarıhı mańyzǵa ıe boldy. Memleket basshylarynyń ózara saparlary yntymaqtastyqqa tyń serpin berip, ekonomıkalyq kórsetkishter rekordtyq deńgeıge jetti. Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy taýar aınalymy 49 mıllıard dollarǵa jýyqtady. Bul – eki el tarıhyndaǵy eń joǵary kórsetkishterdiń biri. Qytaı Qazaqstannyń iri saýda seriktesteriniń qatarynda burynnan bar, endi bul baılanys strategıalyq sıpatqa ıe bolyp otyr.

Investısıa salasynda da aıtarlyqtaı ilgerileýshilik bar. Qytaıdyń Qazaqstan ekonomıkasyna salǵan jalpy ınvestısıasy 29 mıllıard dollardan asty. Bul qarjy ınfraqurylym, energetıka, ónerkásip, logıstıka jáne kólik jobalaryna baǵyttalýda. Kelissózderde jaqynda ratıfıkasıalanǵan ınvestısıalardy ózara qorǵaý týraly kelisimge erekshe nazar aýdaryldy. Astana bul qujattyń qytaılyq bıznes úshin qosymsha kepildik bolyp, jańa birlesken jobalardyń iske qosylýyn jedeldetetinine senedi.

Qazaqstan úshin Qytaıdyń mańyzy artyp keledi

Álemdegi turaqsyzdyq jaǵdaıynda Qazaqstan kópvektorly saıasatyn jalǵastyra otyryp, Qytaımen yntymaqtastyqty kúsheıtýde. Qytaı búginde tek iri saýda naryǵy men ınvestısıa kózi ǵana emes, sonymen qatar mańyzdy tranzıttik seriktes bolyp tabylady. Qazaqstan arqyly Qytaı men Eýropa arasyndaǵy qurlyqtyq tasymaldardyń eleýli bóligi ótedi. Transkaspıı baǵytynyń, temirjol ınfraqurylymynyń jáne logıstıkalyq habtardyń damýy eldi «Bir beldeý – bir jol» bastamasynyń kiltti torabyna aınaldyrady. Sonymen qatar, Qytaı aımaqtaǵy ınfraqurylymdyq jobalarǵa belsendi ınvestısıa salatyn sanaýly iri ınvestorlardyń biri bolyp qala beredi.

Astana «bir Qytaı» saıasatyn qoldady

Kezdesý barysynda Toqaev birqatar mańyzdy saıası málimdemeler jasady. Prezıdent Qazaqstannyń «bir Qytaı» saıasatyn qoldaıtynyn jáne «Ortalyq Azıa – Qytaı» formattaǵy yntymaqtastyqty keńeıtýdi jaqtaıtynyn atap ótti. Memleket basshysy eki eldiń halyqaralyq máselelerdegi ustanymdarynyń uqsastyǵyn da tilge tıek etti. Qazaqstan men Qytaı BUU, SHYU jáne AÓSSHK aıasynda belsendi túrde ózara is-qımyl jasap keledi. Toqaev, sondaı-aq, Beıjińniń damý, órkenıetaralyq dıalog jáne jahandyq basqarý júıesin reformalaýǵa baǵyttalǵan jahandyq bastamalaryn joǵary baǵalady. Batystyń qysymy men geosaıası báseke kúsheıip turǵan jaǵdaıda mundaı málimdemeler Beıjiń úshin erekshe mańyzdy.

Qytaı Toqaevtyń saıası reformalaryn qoldady

Óz kezeginde Chjao Leszı eki el arasyndaǵy qarym-qatynastyń Toqaev pen Sı Szınpınniń tyǵyz yntymaqtastyǵynyń arqasynda «máńgilik jan-jaqty strategıalyq seriktestik» deńgeıine kóterilgenin atap ótti. Qytaı saıasatkeri Qazaqstan prezıdentin jańa Konstıtýsıa boıynsha referendým ótkizýmen quttyqtady. Beıjiń Qazaqstandaǵy saıası reformalardy eldiń uzaq merzimdi turaqtylyǵy jolyndaǵy mańyzdy qadam dep sanaıdy. Qytaıdyń basqa memleketterdiń ishki saıası prosesterine, ásirese kópshilik aldynda, óte saqtyqpen qaraıtynyn eskersek, bul málimdeme aıryqsha mánge ıe.

«Dostyq» ordeni jáne Astananyń sımvoldyq qadamy

Kelissózderdiń qorytyndysynda Chjao Leszıge I dárejeli «Dostyq» ordeni tabys etildi. Bul marapat oǵan Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy strategıalyq seriktestikti damytýǵa qosqan úlesi úshin berildi. Dıplomatıada mundaı belgiler erekshe mańyzǵa ıe. Bul jaı ǵana formaldylyq emes, Astananyń Pekınmen qazirgi qarym-qatynas deńgeıin qanshalyqty joǵary baǵalaıtynyn kórsetetin aıqyn dálel.

Aldaǵy jospar

Sarapshylar Qazaqstannyń Ortalyq Azıadaǵy Qytaıdyń negizgi seriktesteriniń birine aınalyp kele jatqanyn atap ótýde. Bul seriktestik tek shıkizat saýdasymen shektelmeıdi. Kólik dálizderi, ónerkásiptik kooperasıa, energetıka, sıfrlyq tehnologıalar jáne birlesken logıstıkalyq jobalar aldyńǵy qatarǵa shyǵýda. Sonymen qatar, Qazaqstan úshin álemdik derjavalar arasyndaǵy teńgerimdi saqtaý mańyzdy. Degenmen, qazirgi dınamıka kórsetip otyrǵandaı, Qytaımen yntymaqtastyq aldaǵy jyldary odan ári kúsheıe túspek.