InfoHub Logo

AQSH prezıdenti Donald Tramptyń Irandaǵy sý tushytý nysandaryna shabýyl jasaý týraly málimdemesi Taıaý Shyǵystaǵy sý resýrstaryna qatysty alańdaýshylyqty kúsheıtti. Bul qadam óńirdegi elder úshin tek áskerı emes, aýqymdy gýmanıtarlyq daǵdarysqa ulasýy yqtımal.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Tramptyń eskertýi

Truth Social platformasynda jarıalanǵan málimdemesinde Tramp, eger soǵysty toqtatý týraly kelisimge qol jetkizilmese jáne Ormýz buǵazy ashylmasa, AQSH Irannyń elektr stansıalaryna, munaı ken oryndaryna, Hark aralyna jáne sý tushytý nysandaryna soqqy beretinin aıtty.

Sý resýrstaryna tóngen qater

Sarapshylardyń pikirinshe, eń úlken qaýip Tramptyń ózi emes, Irannyń yqtımal jaýabynda jatyr. Sebebi, Iran aýyz sýdyń tek az bóligin ǵana tushshylandyrý arqyly qamtamasyz etetin bolsa, Parsy shyǵanaǵy elderi bul tehnologıaǵa tolyqtaı táýeldi.

Óńirdegi júzdegen sý tushytý zaýyty mıllıondaǵan adamdy sýmen qamtamasyz etedi. Olardyń isten shyǵýy Dýbaı, Ábý-Dabı, Doha sıaqty iri qalalarda birden sý tapshylyǵyn týdyrýy múmkin.

Halyqaralyq quqyq jáne gýmanıtarlyq aspektiler

Halyqaralyq quqyq qorǵaýshylar mundaı nysandardy beıbit halyqtyń tirshiligi úshin mańyzdy ınfraqurylym retinde sanaıdy. Olardy ádeıi nysanaǵa alý áskerı qylmys bolyp sanalýy múmkin.

Irandaǵy jaǵdaı jáne ınfraqurylymnyń osaldyǵy

Irannyń ózinde de sý tapshylyǵy máselesi ózekti. Sońǵy jyldardaǵy qurǵaqshylyq sý qoımalarynyń qoryn azaıtqanymen, el negizinen ózender men jer asty sýlaryna súıenedi. Alaıda, mamandar sý tushytý júıesiniń keshendi qurylymynyń osal ekenin aıtady. Sý alý, óńdeý jáne energıamen qamtamasyz etý tizbeginiń kez kelgen bóligi buzylsa, búkil júıe toqtap qalýy yqtımal.

Asımetrıalyq qysym quraly

Bul jaǵdaı Iran úshin asımetrıalyq qysym quralyna aınalýy múmkin. Tikeleı áskerı jaýap bere almasa da, qarsy taraptyń álsiz ınfraqurylymyn nysanaǵa alý arqyly soqqy berýi yqtımal.

Ekonomıkalyq jáne klımattyq faktorlar

Parsy shyǵanaǵy elderi álemdik munaı eksportynyń mańyzdy bóligin qamtamasyz etedi. Qaqtyǵystardyń ýshyǵýy teńiz arqyly tasymaldaýǵa áser etip, ekonomıkalyq turaqtylyqqa da qaýip tóndirýi múmkin. Mamandar bul elderdi «munaı memleketteri» emes, «sýǵa táýeldi memleketter» dep ataýǵa bolady, óıtkeni olardyń tirshiligi sý tushytý júıesine tikeleı baılanysty.

Klımattyń ózgerýi de bul táýeldilikti kúsheıtip, qurǵaqshylyqtyń artýyna jáne tabıǵı sý kózderiniń azaıýyna baılanysty tushshylandyrýǵa suranysty arttyrýda. Sondyqtan óńirdegi kez kelgen áskerı áreket tek geosaıası ǵana emes, aýqymdy gýmanıtarlyq saldarǵa da ákelýi múmkin ekenin mamandar eskertedi.