InfoHub Logo

الماتىدا ەلەكتر ساموكاتپەن جاياۋ جۇرگىنشىنى قاعىپ، وقيعا ورنىنان بوي تاسالاعان جاعداي قالا تۇرعىندارىن الاڭداتتى. بۇل وقيعا قالاداعى قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىن قايتا قوزعاپ وتىر. جاڭا ەرەجەلەر قابىلدانعانىمەن، ساموكات مىنگەندەر تروتۋاردا ءجۇرىپ، جاپا شەككەندەر كىنالىلەردى انىقتاۋدا قيىندىقتارعا تاپ بولادى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

سوققىدان كەيىن ءىز-تۇسسىز كەتتى

الماتى تۇرعىنى 14 ساۋىردە تولە بي كوشەسىندە بولعان جاعدايدى الەۋمەتتىك جەلىدە باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا، ونى جوعارى جىلدامدىقپەن كەلە جاتقان ەلەكتر ساموكاتى سوعىپ وتكەن. زارداپ شەگۋشىنىڭ سوزىنە سۇيەنسەك، سوققىنىڭ كۇشى سونشالىقتى، ونى بىرنەشە مەترگە ۇشىرعان.

«مەن ءۇش مەترگە ۇشىپ كەتتىم. ءبىر كروسسوۆكا ءبىر جاققا، تەلەفونىم ەكىنشى جاققا ۇشىپ كەتتى. iPhone-نىڭ ديسپلەيى سىندى. ەڭ تاڭقالارلىعى – ادام ءتىپتى توقتاماي، ءىزىن سۋىتتى»، - دەپ جازدى ول وقيعانىڭ ءمان-جايىن.

جاس قىزدىڭ ايتۋىنشا، وعان جولدا جۇرگەندەر كومەككە كەلگەن – جەدەل جاردەم مەن پوليسيا شاقىرعان. كۋاگەرلەردىڭ سوزىنە قاراعاندا، ءبىر ساموكاتتا ەكى ادام بولعان، ولار جوعارى جىلدامدىقپەن جۇرگەن.

«مەنىڭ سوزىمشە، وقيعا بويىنشا ارىز بەرىلگەن، ءبىراق ءىس العا باسپاي جاتىر. ويتكەنى ولار كامەلەتكە تولعان-تولماعانىن انىقتاي الماي، ۋچاسكەلىك پوليسەيلەر اراسىندا شاعىمدى اۋىستىرىپ ءجۇر»، - دەيدى زارداپ شەگۋشى.

زارداپ شەگۋشى قالاداعى ەلەكتر ساموكاتتارعا قاتىستى ماسەلەنىڭ ءالى دە شەشىلمەگەنىن اتاپ ءوتتى.

«ەڭ قورقىنىشتىسى – سوققىنىڭ ءوزى ەمەس، مەنى جاپادان جالاڭاش قالدىردى. ءتىپتى جانۋاردى قاقسا دا، توقتاپ، كومەكتەسۋگە تىرىسادى. ال مۇندا – ادام. جانە ەشقانداي ادامگەرشىلىك جوق»، - دەپ جازدى ول.

قىز قالاداعى قارقىندى كوشەلەردە ساموكات مىنۋشىلەر ءۇشىن قاجەتتى ينفراقۇرىلىمنىڭ جوقتىعىنا دا نازار اۋداردى.

«ەڭ كوپ كولىك جۇرەتىن تولە بي داڭعىلىندا ساموكاتتار ءۇشىن جاعداي جاسالماعان. ولار بالالار، قارتتار مەن جۇكتى ايەلدەر جۇرەتىن تروتۋارلاردا جۇرەدى. مۇنداي سوققى كەيبىرەۋلەر ءۇشىن ولىمگە اكەلۋى مۇمكىن»، - دەپ ەسەپتەيدى قىز.

ول سونداي-اق، ەلەكتر ساموكاتتاردىڭ ءىس جۇزىندە ءقاۋىپتى كولىك ءتۇرى ەكەنىن، ءبىراق ولاردى رەتتەۋ ءالى دە جەتكىلىكسىز ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«ساموكات – بۇل اياعىمەن يتەرىپ جۇرەتىن كولىك. ۆەلوسيپەد – پەدالدى اينالدىراتىن كولىك. ال مىناۋ ەلەكترلىكتەردىڭ ءبارى – موپەد جىلدامدىعىنا جەتەتىن كولىك، ءبىراق نەگە ەكەنى بەلگىسىز، ءالى دە تروتۋارلاردا جۇرەدى»، - دەدى ول.

زارداپ شەگۋشى قانشا وسىنداي جاعداي بولسا، كوشەدەگى قاۋىپسىزدىك جاعدايىن باقىلاۋعا العاندا عانا بۇل ماسەلەنىڭ شەشىلەتىنىن سۇرادى.

قولدانۋشىلاردىڭ رەاكسياسى

پوستقا جازىلعان پىكىرلەردە باسقا قولدانۋشىلار ەلەكتر ساموكاتتارىمەن كەزدەسۋدەن كەيىن اۋرۋحاناعا تۇسكەندەرى تۋرالى وزدەرىنىڭ وقيعالارىن باياندادى.

ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، بۇعان دەيىن قازاقستاندا ەلەكتر ساموكاتتارىنا ارنالعان جاڭا ەرەجەلەر بەكىتىلگەن بولاتىن. 1 شىلدەدەن باستاپ ولاردىڭ تروتۋارلاردا جۇرۋىنە تىيىم سالىنادى. تەك ارنايى بەلگىلەنگەن، بىرلەسكەن قوزعالىس ايماقتارى بار جاياۋ جۇرگىنشىلەرگە ارنالعان كوشەلەردە عانا رۇقسات ەتىلەدى. مۇندا جىلدامدىق ساعاتىنا 6 كم/ساع دەيىن شەكتەلەدى، ال جاياۋ جۇرگىنشىلەرگە باسىمدىق ساقتالادى.

سونىمەن قاتار، ۆەلوسيپەدتەر مەن قۋاتى تومەن ەلەكتر كولىكتەرى تروتۋارلاردا ءجۇرۋ قۇقىعىن ساقتايدى.

وسى وقيعالارعا بايلانىستى ەكى سۇراق تۋىندايدى: جاڭا ەرەجەلەر كۇشىنە ەنگەنگە دەيىن جاياۋ جۇرگىنشىلەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قالاي قامتاماسىز ەتۋگە بولادى جانە ولاردىڭ ءىس جۇزىندە ورىندالۋى قامتاماسىز ەتىلە مە؟

قالا تۇرعىندارىنىڭ وزدەرى ايتقانداي، قولدانىستاعى شەكتەۋلەر پراكتيكادا كوپتەن بەرى ەلەۋسىز قالىپ كەلەدى. ناتيجەسىندە، ەلەكتر ساموكاتتار تروتۋارلاردا جوعارى جىلدامدىقپەن ءجۇرىپ، جاياۋ جۇرگىنشىلەر ءۇشىن ءقاۋىپ توندىرەدى.

پوليسيا نە دەيدى

الماتى قالالىق پوليسيا دەپارتامەنتىنىڭ حابارلاۋىنشا، قىزبەن بولعان وقيعا بويىنشا تەكسەرۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر.

«قازىرگى ۋاقىتتا ساموكات جۇرگىزۋشىسىنىڭ تۇلعاسىن جانە وقيعانىڭ بارلىق ءمان-جايىن انىقتاۋعا باعىتتالعان جەدەل-تەكسەرۋ ءىس-شارالارى كەشەنى جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇل ماقساتتا قالالىق بەينەباقىلاۋ جۇيەلەرىنىڭ مۇمكىندىكتەرى پايدالانىلۋدا، سونداي-اق اتالعان كەزەڭدە كولىك قۇرالىن جالعا العان پايدالانۋشى تۋرالى دەرەكتەردى الۋ ءۇشىن كيكشەرينگ كومپانيالارىنا رەسمي سۇراۋلار جولداندى»، - دەدى ۆەدومستۆودان.

پوليسيا بۇل فاكتى بويىنشا تەكسەرۋدىڭ ەرەكشە باقىلاۋدا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«بۇنداي فاكتىلەر نازاردان تىس قالمايتىنىن اتاپ وتكىمىز كەلەدى. بۇزۋشىنىڭ تۇلعاسىن انىقتاۋ – ۋاقىت پەن قولدانىلعان تەحنيكالىق رەسۋرستاردىڭ ماسەلەسى»، - دەدى باسپا ءسوز قىزمەتى.

ۆەدومستۆو سونداي-اق، الماتىداعى ميكروموبيلدى كولىكتەر سەگمەنتىندە ءتارتىپ ورناتۋ بويىنشا جۇمىستار جۇيەلى نەگىزدە جۇرگىزىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.

«سوڭعى اۋقىمدى «ستوپ-بۇزۋشىلىق» جەدەل-الدىن الۋ ءىس-شاراسى بارىسىندا ەلەكتر ساموكاتتارىن پايدالانۋشىلار جىبەرگەن بەس مىڭعا جۋىق بۇزۋشىلىق انىقتالىپ، جويىلدى. 4600-دەن استام ساموكات ارنايى ايىپپۇل تۇراعىنا قويىلدى»، - دەپ حابارلادى الماتى قپد.

وتكەن جىلدى ەسكە الساق

ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا، 2025 جىلى قازاقستاندا ەلەكتر ساموكاتتارىمەن 213 جول-كولىك وقيعاسى تىركەلگەن، ونىڭ سالدارىنان 224 ادام زارداپ شەككەن. ساموكات جۇرگىزۋشىلەرىنىڭ كىناسىنەن 42 اپات بولعان، 52 ادام جاراقات العان. بارلىق وقيعالاردىڭ 95 پايىزى الماتىدا بولعان.

وتكەن جىلدىڭ باسىنان بەرى ەلەكتر ساموكاتتارىنىڭ جۇرگىزۋشىلەرى جول قوزعالىسى ەرەجەلەرىن 20 مىڭنان استام رەت بۇزعان. ەڭ كوپ بۇزۋشىلىق – 7 435 جاعداي (جالپى سانىنىڭ 76 پايىزى) – الماتىدا تىركەلگەن.

سونداي-اق، وتكەن جازدا Tengrinews.kz تىلشىلەرى الماتى قالالىق بالالار جەدەل مەديسينالىق جاردەم ورتالىعىنىڭ قابىلداۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى مەيىرجان قۇرمانالييەۆپەن سۇحباتتاسقان بولاتىن. ول جىلى مەزگىلدە كۇن سايىن 2-3 جاس بالانىڭ زارداپ شەگىپ كەلەتىنىن ايتتى. ياعني، ايىنا شامامەن 60-90 ادام 18 جاسقا دەيىنگى جاستاعىلار جاراقات الادى. جاز بويى بۇل كورسەتكىش شامامەن 300 كامەلەتكە تولماعان بالانى قۇرايدى. بۇل – تەك ءبىر اۋرۋحانانىڭ دەرەكتەرى.

«پاسيەنتتەردىڭ شامامەن 30 پايىزى اۋرۋحاناعا جاتقىزىلادى. كوبىنەسە ولاردا بىرنەشە جاراقات دياگنوزى قويىلادى: ياعني بىردەن بىرنەشە زاقىمدانۋ – باس-مي جاراقاتى، اياق-قولدىڭ سىنۋى، تەرىنىڭ سىدىرىلۋى جانە اسفالتقا ۇيكەلۋدەن بولاتىن كۇيىكتەر. ءبىزدىڭ جىلدا ءولىم-جىتىم تىركەلگەن جوق، ءبىراق اۋىر جاراقاتتار بار، پاسيەنت رەانيماسيادا ءۇش تاۋلىككە دەيىن جاتادى»، - دەدى قۇرمانالييەۆ.

ساموكاتتاردىڭ كەسىرىنەن كوبىنەسە 12-18 جاس ارالىعىنداعى جاسوسپىرىمدەر زارداپ شەككەن. ولار بۇل كولىك پايدا بولعانعا دەيىن مۇلدەم تىركەلمەگەن جاراقاتتار العان.

«ساموكاتتاردان تىزە بۋىندارىنىڭ جاراقاتتارى، بايلامداردىڭ ءۇزىلۋى ءجيى كەزدەسەدى. ادام بەلسەندى ومىردەن 1،5 جىلعا شىعىپ قالادى، ال ەگەر ول سپورتشى بولسا، ونىڭ مانسابى اياقتالادى. ءبىز، ءوز كەزەگىندە، ەمدەۋ جۇيەسى مەن تاسىلدەرىن وزگەرتۋگە ءماجبۇرمىز، سەبەبى ءبىز بۇل كولىكتەردى بەلسەندى پايدالانعانعا دەيىن بالالاردا كەزدەسپەگەن جاراقاتتارعا تاپ بولامىز»، - دەپ ءتۇسىندىردى قۇرمانالييەۆ.

ساموكات مىنگەندەر سوقتىعىسقان جاياۋ جۇرگىنشىلەر دە اۋىر جاراقاتتار العان. اسىرەسە مۇنداي سوقتىعىستار كىشكەنتاي بالالار ءۇشىن ءقاۋىپتى:

«ساموكات مىنگەندەردىڭ قۇربانى بولعاندار دا بىرنەشە جاراقاتپەن تۇسەدى. وتكەن جىلى بىزدە ەكى بالانىڭ باس سۇيەگى مەن بەتى سىنعان – ولارعا ساموكات سوعىلعان. جاراقاتتىڭ اۋىرلىعى كوبىنەسە كىمنىڭ سوعىلعانىنا بايلانىستى. ەگەر زارداپ شەگۋشى 12-13 جاستان اسقان بولسا – بۇل بەتكى جاراقاتتار. ءبىراق جاس نەعۇرلىم كىشى بولسا، جاراقاتتار سوعۇرلىم اۋىر بولادى»، - دەدى ول.

دارىگەر ساموكاتتىڭ سالماعى 20-30 كيلوگرامم ەكەنىن، وعان قوسا ادامنىڭ سالماعىن ەسەپتەگەندە، شامامەن 70-100 كيلوگرامم سالماقتىڭ 30 كيلوگراممدىق بالانى سوعۋى، ونىڭ ءتورت مەترگە ۇشۋىنا سەبەپ بولاتىنىن اتاپ ءوتتى. مۇنداي سوقتىعىس بالانىڭ 30-40 كم/ساع جىلدامدىقپەن كەلە جاتقان اۆتوكولىكپەن سوقتىعىسقانىمەن تەڭ.

ەرەسەكتەر ءۇشىن دە ەلەكتر ساموكاتپەن سوقتىعىسۋ وڭاي بولمايدى. الماتى قالالىق №7 كلينيكالىق اۋرۋحانانىڭ پوليتراۆما ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى رامزان اسكەروۆتىڭ ايتۋىنشا، بۇل كولىك تۇرىمەن بولعان اپاتتاردان كەيىن ولارعا تاۋلىگىنە 5-10 ادام كومەككە كەلگەن. ولاردىڭ ءاربىر ءۇشىنشىسى وپەراسيانى قاجەت ەتكەن. كوبىنەسە 20-45 جاس ارالىعىنداعىلار زارداپ شەككەن. بارلىق كەلگەندەردىڭ شامامەن 20 پايىزىن ساموكات سوققاندار قۇراعان.

«كوبىنەسە پاسيەنتتەر باس-مي جاراقاتتارىمەن، بۇعانا، بىلەك سۇيەكتەرىنىڭ سىنۋىمەن تۇسەدى. بۇلار وتە اۋىر جاراقاتتار»، - دەدى سول كەزدە مامان.

№4 قالالىق كلينيكالىق اۋرۋحانانىڭ تراۆماتولوگى جايلاۋ ابدۋللايەۆ ازداپ باسقاشا سانداردى كەلتىردى: ونىڭ بولىمىنە ايىنا 18-45 جاس ارالىعىنداعى شامامەن 40 پاسيەنت جۇگىنگەن. ولاردىڭ ىشىندە:

80 پايىزى – ساموكات مىنگەندەر

20 پايىزى – شاباندوزدىڭ شابۋىلىنان ەبىن تابا الماعاندار.

الماتىداعى ەلەكتر ساموكاتتار جاعدايى ءقازىر

ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، 5 ساۋىردە رەداكسيا ءتىلشىسى جاڭا ماۋسىم باستالعالى ەلەكتر ساموكاتتارىن پايدالانۋ جاعدايى وزگەردى مە ەكەنىن تەكسەرۋ ءۇشىن مەگاپوليس كوشەلەرىن ارالاپ شىقتى.

ونىڭ بايقاۋىنشا، رەداكسيا وتكەن جىلى بىرنەشە رەت حابارلاعان پروبلەمالار مەن بۇزۋشىلىقتار ءىس جۇزىندە ەشقايدا كەتپەگەن. ەلەكتر ساموكاتتارى ءالى دە كەز كەلگەن جەرگە قويىلادى، ولارعا ەكى ادام ءمىنىپ جۇرەدى، جۇرگىزۋشىلەر جولدان ءوتۋ كەزىندە تۇسپەيدى، جىلدامدىق رەجيمىن بۇزادى، ال باسقارۋعا ءجيى كامەلەتكە تولماعاندار جىبەرىلەدى.

سونداي-اق وقىڭىز: [سبيل ساموكاچيك: چتو دەلات ي كاك پولۋچيت كومپەنساسيۋ](https://tengrinews.kz/healthy/sbil-samokatchik-chto-delat-i-kak-poluchit-kompensatsiyu-533173/)