InfoHub Logo

ەلىمىزدىڭ كەيبىر ازاماتتارى ءبىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى (ەجزق) شوتتارىنداعى اقشالارىنىڭ ازايعانىن بايقاپ، الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى. كەيبىر سالىمشىلاردىڭ ەسەپشوتىندا 50 مىڭنان 150 مىڭ تەڭگەگە دەيىن كەمىستىك تىركەلگەن. بۇل جاعدايدىڭ سەبەبىن ۇلتتىق بانك ءتۇسىندىردى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

نە بولدى؟

Tengrinews.kz رەداكسياسىنا بىرنەشە وقىرماننان ەجزق-داعى شوتتارىندا شىعىنداردىڭ پايدا بولعانى تۋرالى حابارلامالار كەلىپ ءتۇستى. ءبىر سالىمشىنىڭ ايتۋىنشا، 9 ساۋىردە ەسەپشوتىن تەكسەرگەندە شامامەن 90 مىڭ تەڭگە كەمىستىك بايقالعان. كەلەسى كۇنى بۇل كورسەتكىش 150 مىڭ تەڭگەگە جۋىقتاپتى. بەس كۇننەن كەيىن شوتتىڭ شامامەن 60 مىڭ تەڭگەگە قالپىنا كەلگەنىن ايتادى.

«مەن ارتىق اقشانى «وتباسى بانكىندەگى» دەپوزيتكە اۋدارۋدى جوسپارلاعاندىقتان، شوتتى ۇنەمى باقىلاپ وتىردىم. مۇنداي جاعداي مەنى قاتتى اشۋلاندىردى: بالانستىڭ تۇسىنىكسىز تەربەلىستەرى سۇراق تۋدىرىپ، سەنىمسىزدىك تۋعىزادى. اقشامنىڭ قايدا كەتكەنىن جانە مۇنىڭ سەبەبىن بىلگىم كەلەدى»، — دەپ جازدى وقىرمان.

باسقا ءبىر ازامات زەينەتاقى ارتىقشىلىقتارىمەن يپوتەكانىڭ ءبىر بولىگىن ۇنەمى وتەپ وتىراتىنىن ايتتى. ونىڭ سوزىنشە، 2025 جىلى جەتكىلىكتىلىك شەگىنىڭ كوتەرىلۋىنەن كەيىن ناۋرىز ايىندا قاجەتتى دەڭگەيگە جەتۋدى كۇتكەن، ءبىراق قول جەتكىزگەن سوما ادەتتەگىدەن الدەقايدا از بولعان. ال ساۋىردە ەسەپشوت 50 مىڭ تەڭگەگە كەمىستىككە ۇشىراپتى.

«مينۋسقا» سەبەپ نە؟

ۇلتتىق بانك رەداكسيانىڭ رەسمي ساۋالىنا بەرگەن جاۋابىندا ينۆەستيسيالىق تابىستاعى «مينۋستىڭ» دوللار باعامىنىڭ قۇلدىراۋىنا بايلانىستى پايدا بولعانىن حابارلادى. سەبەبى، ينۆەستيسيالىق پورتفەلدىڭ جارتىسىنا جۋىعى وسى ۆاليۋتادا.

«2026 جىلدىڭ قاڭتار-ناۋرىز ايلارىندا تەڭگەنىڭ اقش دوللارىنا شاققانداعى باعامى 505،53 تەڭگەدەن 478،77 تەڭگەگە دەيىن نىعايىپ، ينۆەستيسيالىق پورتفەلدىڭ 38،9 پايىزىن قۇرايتىن ۆاليۋتالىق اكتيۆتەردىڭ تەرىس باعالانۋىنا اكەلدى»، — دەلىنگەن جاۋاپتا. ۇلتتىق بانك مۇنى «تابىستىڭ ۋاقىتشا بەيىلىمىز تۇسپەۋى» دەپ اتادى. ياعني، ۆاليۋتا تەڭگەگە اۋدارىلمايىنشا، بۇل ناقتى اقشا جوعالتۋ ەمەس، ەسەپشوتتاعى ۋاقىتشا اۋىتقۋلار.

قورىتىندى: مينۋس پا، پليۋس پا؟

سالىمشىلاردىڭ جالپى شىعىنى بار ما دەگەن سۇراققا ۇلتتىق بانك ينۆەستيسيالىق تابىستىڭ وڭ بولىپ قالاتىنىنا سەندىردى. 2026 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ول 271 ميلليارد تەڭگەنى قۇرادى. سوڭعى 12 ايدا (2025 جىلعى ساۋىردەن 2026 جىلعى ناۋرىزعا دەيىن) ەسەپتەلگەن ينۆەستيسيالىق تابىس شامامەن 2،5 تريلليون تەڭگە بولسا، 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 1،7 تريلليون تەڭگەنى قۇراعان.

سونداي-اق، زەينەتاقى جيناقتارى — بۇل ۇزاق مەرزىمدى ينۆەستيسيا ەكەنى، ال قىسقا مەرزىمدى تابىستىلىقتىڭ اۋىتقۋلارى ناقتى جاعدايدى كورسەتپەيتىنى ەسكە سالىندى. ويتكەنى، قىسقا مەرزىمدە ۆاليۋتا باعامىنىڭ وزگەرۋى مەن باعالى قاعازداردىڭ قۇنىنداعى اۋىتقۋلاردى تولەمدەر جابا المايدى. سوندىقتان تابىستى ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا باعالاۋ ۇسىنىلدى.

دەفولت جاعدايلارى

ۇلتتىق بانك ەنپف پورتفەلىندە مىندەتتەمەلەرىن ورىنداي الماعان، ياعني دەفولتقا ۇشىراعان جەكەلەگەن كومپانيالار بار ەكەنىن حابارلادى. بۇل قارىزدىڭ كولەمى شامالى جانە زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ساقتالۋىنا اسەر ەتپەيدى. بۇل پروبلەمالىق اكتيۆتەردىڭ نەگىزگى بولىگى 2013-2014 جىلدارى جەكە زەينەتاقى قورلارى بىرىكتىرىلگەن كەزدە كەلگەن. ءقازىر قور سوت ارقىلى جانە باسقا دا تەتىكتەرمەن قاراجاتتى ءوندىرىپ الۋعا تىرىسۋدا.

زەينەتاقى اكتيۆتەرى پورتفەلىنىڭ قازىرگى جاعدايى

2026 جىلعى 1 ساۋىردەگى جاعداي بويىنشا ەنپف-نىڭ زەينەتاقى اكتيۆتەرى 25،8 تريلليون تەڭگەنى قۇرايدى. پورتفەلدىڭ قۇرىلىمى كەلەسىدەي:

ەل ىشىندەگى ينۆەستيسيالاردىڭ باسىم بولىگى قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك باعالى قاعازدارى مەن ۇلتتىق بانك نوتالارىنا — شامامەن 44%. كۆازيمەملەكەتتىك كومپانيالاردىڭ وبليگاسيالارىنا — 9%. بانك سەكتورىنا 2،5% سالىنسا، قازاقستاندىق كومپانيالاردىڭ اكسيالارى از ۇلەس الادى — 2،4%-دان از.

ۆاليۋتالىق اكتيۆتەر الدىن الا بەلگىلەنگەن ستراتەگيا بويىنشا، نارىقتىق يندەكستەرگە باعىتتالا وتىرىپ ينۆەستيسيالانادى. بۇل — الەمدىك تاجىريبەدەگى قالىپتى جاعداي. اقشا بەلگىلى ۇلەستەرمەن ءارتۇرلى اكتيۆتەرگە بولىنەدى. قازاقستان جاعدايىندا بۇل كەلەسىدەي:

تابىستىلىققا نە اسەر ەتەدى؟

ۇلتتىق بانك ينۆەستيسيالىق تابىس نارىقتارداعى جاعدايعا بايلانىستى ءوسۋى دە، تومەندەۋى دە مۇمكىن ەكەنىن ءتۇسىندىردى. وعان باعالى قاعازداردىڭ قۇنىنىڭ وزگەرۋى، ۆاليۋتا باعامدارىنىڭ تەربەلىسى، ينفلياسيا، ديۆيدەندتىك تولەمدەر جانە باسقا دا فاكتورلار اسەر ەتەدى. قارجى نارىقتارىنىڭ تۇراقسىزدىعىنا بايلانىستى تابىستىلىقتىڭ ءوسۋى مەن تومەندەۋى ينۆەستيسيانىڭ قالىپتى بولىگى بولىپ سانالادى.

اقشا شوتتارعا قايتا ورالا ما؟

مەملەكەت زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ساقتالۋىنا كەپىلدىك بەرەدى. الەۋمەتتىك كودەكسكە سايكەس، زەينەتكە شىققان كەزدە سالىمشىعا سالىنعان سومادان كەم ەمەس، ينفلياسيانى ەسكەرە وتىرىپ، سوما ۇسىنىلۋى ءتيىس. ياعني، ەگەر تابىستىلىق ينفلياسيا دەڭگەيىنەن تومەن بولسا، مەملەكەت شىعىنداردى وتەۋگە مىندەتتەنەدى. بۇل شوتتاعى اعىمداعى اۋىتقۋلارعا ەمەس، زەينەتاقى تولەمدەرىن الۋ ساتىنە قاتىستى.