InfoHub Logo

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

بلوگەر ساۋلە بازارحاننىڭ پلاستيكالىق حيرۋرگيا كلينيكاسىندا ليپوساكسيا جاساتۋ كەزىندە قايتىس بولۋى ەلدى دۇرلىكتىردى. بۇل وقيعا وتاندىق كلينيكالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن جابدىقتالۋىنا قاتىستى سۇراقتاردى قايتا قوزعادى. TengriHealth ءتىلشىسى ماي سورۋ وپەراسياسىنىڭ قالاي جاسالاتىنىن، قانداي قاۋىپتەرى بار ەكەنىن جانە مەديسينالىق ورتالىقتار قانداي تالاپتارعا ساي بولۋى كەرەكتىگىن انىقتادى.

تراگەدياعا جاۋاپ: تەكسەرۋ جانە باقىلاۋدى كۇشەيتۋ

ساۋلە بازارحان – تانىمال بلوگەر، كاسىپكەر جانە سۇلۋ ايەل بولعان. ونىڭ نەدەن قايتىس بولعانى ءالى تولىق انىقتالماعان. جاقىندارىنىڭ ايتۋىنشا، ول الماتىداعى جەكە كلينيكاعا مايدى سىرتقا شىعارۋ وپەراسياسىن جاساتۋ ءۇشىن بارعان.

«ءبىر-بىر جارىم ساعاتتىق جوسپارلى وپەراسيا (دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنشا) ءبىزدىڭ وتباسىمىز ءۇشىن تراگەدياعا اينالدى. ءبىر ساعات. ءبىر جارىم. ەكى. ءۇش. سۇراقتارعا جاۋاپ بەرمەدى. تەك ءۇنسىز قالدى. انامىزدىڭ ەندى جوق ەكەنىن كەشكى ساعات 18:00 شاماسىندا عانا تۋىسقان ايەلگە حابارلادى»، – دەپ جازدى مارقۇمنىڭ كەلىنى الەۋمەتتىك جەلىدە.

قازىرگى تاڭدا تەكسەرۋلەر باستالدى. دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقمارال النازاروۆا ءىستى جەكە باقىلاۋىنا الدى.

«ماماندار كلينيكانىڭ ليسەنزياسى بار-جوعىن، قىزمەتكەرلەردىڭ ءتيىستى بىلىكتىلىگى بولعانىن، پروسەدۋرالار مەديسينالىق ستاندارتتارعا ساي جۇرگىزىلگەنىن جانە توتەنشە جاعداي كەزىندە جەدەل كومەك دۇرىس كورسەتىلگەنىن انىقتايدى»، – دەدى مينيستر.

ەگەر تەكسەرۋ كەزىندە زاڭبۇزۋشىلىقتار انىقتالسا، بارلىق ماتەريالدار دەرەۋ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا بەرىلەدى. سونىمەن قاتار، النازاروۆا ەلىمىزدەگى بارلىق ەستەتيكالىق كلينيكالارعا باقىلاۋدى كۇشەيتۋدى تاپسىردى.

قازاقستاندا بۇعان دەيىن دە سۇلۋلىق ىزدەگەن ايەلدەردىڭ ليپوساكسيادان كوز جۇمعان جاعدايلارى بولعان. مىسالى، 2016 جىلى الماتىداعى جەكە كلينيكادا ءبىر ايەل بىردەن ەكى وپەراسيادان كەيىن قايتىس بولدى: ليپوساكسيا جانە ەمشەكتىڭ استىنداعى تىرتىقتاردى الۋ. تۋىستارى بۇل وپەراسيالاردىڭ اعزاعا تۇسكەن سالماقتى كوتەرە الماعانىن ايتتى. وپەراسيادان كەيىن ناۋقاس باسقا كلينيكانىڭ جانساقتاۋ بولىمىنە اۋىستىرىلىپ، ەرتەڭىنە قايتىس بولدى. 2020 جىلى الماتىدا ليپوساكسيا كەزىندە ءتورت بالانىڭ اناسى كوز جۇمدى.

ليپوساكسيا: وپەراسيا كىمگە قاجەت جانە قانشا مايدى الا الادى؟

ساۋلە بازارحاننىڭ ولىمىنە قاتىستى تەكسەرۋلەر ءجۇرىپ جاتقاندا، ليپوساكسيانىڭ قانشالىقتى تانىمال ءارى ءقاۋىپتى ەكەنىن انىقتاۋعا تىرىستىق.

پلاستيكالىق حيرۋرگ الەكسەي كۋيموۆتىڭ ايتۋىنشا، قازاقستانداعى پلاستيكالىق حيرۋرگيا تاجىريبەسىندە ليپوساكسيا ەڭ كوپ تارالعان وپەراسيالاردىڭ ءبىرى ەمەس، ءبىراق توپ-10 پروسەدۋرانىڭ قاتارىنا كىرەدى.

دارىگەر وپەراسيانىڭ كىشى جانە ۇلكەن كولەمدى بولاتىنىن تۇسىندىرەدى. مىسالى، تەك يەكتىڭ استىنداعى مايدى كەتىرۋ ءبىر بولەك، ال دەنەنىڭ ءارتۇرلى بولىكتەرىنەن مايدى الىپ، ونى باسقا جەرگە (مىسالى، بوكسە نەمەسە ءسۇت بەزدەرىنە) «قوندىرۋ» – ليپوسكۋلپتۋرا 360 وپەراسياسى مۇلدەم باسقا.

ساراپشى تۋرالى: الەكسەي كۋيموۆ – پلاستيكالىق حيرۋرگ، قازاقستان پلاستيكالىق، ەستەتيكالىق جانە رەكونسترۋكتيۆتى حيرۋرگتەرىنىڭ قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتوراعاسى، ەۋروپا رينوپلاستيكا قوعامىنىڭ مۇشەسى.

— ءبىر ۋاقىتتا قانشا مايدى كەتىرۋگە بولادى؟ بىلەرىمدە، بەلگىلى ءبىر ستاندارتتار بار عوي.

— ليپوساكسيا كەزىندە تەك ماي ەمەس، اسپيرات (ماي مەن ەرىتىندىنىڭ قوسپاسى) الىنادى. وپەراسيا «قۇرعاق» جۇرگىزىلمەيدى. الدىمەن تەرى استىنداعى ماي قاباتىنا فيزيولوگيالىق ەرىتىندى (ناتريي حلور، ادرەنالين مەن جەرگىلىكتى انەستەتيكتەر قوسىلعان) ەنگىزىلەدى. بۇل مايدى الۋدى جەڭىلدەتۋ، تىندەردىڭ زاقىمدانۋىن ازايتۋ، وپەراسيادان كەيىنگى ءىسىنۋ مەن كوگەرۋدى كەمىتۋ ءۇشىن جاسالادى.

سوندىقتان مايدىڭ كولەمى ەرىتىندىمەن بىرگە ەسەپتەلەدى. ناقتى ستاندارتتار جوق، ءبىراق ادەتتە حيرۋرگتەر جالپىعا قابىلدانعان نورمانى ۇستانادى: ءبىر وپەراسيادا 4 ليتردەن اسپايتىن اسپيرات الۋ. ءىس جۇزىندە بۇل – ەكى ليتر ەرىتىندى مەن سوعان تەڭ ماي.

— ەكى ليتر ماي – كوپ پە، الدە از با؟ بۇل كولەم نە شەشەدى؟

— ليپوساكسيا ارقىلى سالماق تاستاۋعا بولادى دەگەن قاتە پىكىر بار. بۇل – پاسيەنتتەر اراسىندا كەڭ تارالعان ۇلكەن قاتەلىك. بۇل وپەراسيا سالماق جوعالتۋعا ەمەس، دەنە كونتۋرلارىن تۇزەتۋگە، «مايلى تۇزاقتاردان» مايدى كەتىرۋگە ارنالعان. اعزامىزدا ماي ءبىرىنشى بولىپ جينالاتىن، سوڭعى بولىپ كەتەتىن جەرلەر بار – بۇيىرلەر، ءىشتىڭ تومەنگى بولىگى، ساننىڭ ىشكى جاعى.

مۇنداي ماسەلەلەر سالماعى قالىپتى ادامدا دا كەزدەسىپ، وعان پسيحوەموسيونالدىق جايسىزدىق تۋدىرۋى مۇمكىن. سول كەزدە سالماق جوعالتۋ ءۇشىن ەمەس، ليپوساكسيا جاسالادى. سوندىقتان، باسىم كوپشىلىك جاعدايدا ەكى ليتر ماي – پروبلەمالى ايماقتاردى تۇزەتۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى كولەم. ول ءۇشىن ءبىر وپەراسيا جەتكىلىكتى.

ەگەر حيرۋرگكە ارتىق سالماعى بار، ءتىپتى سەمىزدىككە شالدىققان ادام كەلسە، الىناتىن مايدىڭ كولەمى ۇلكەن بولۋى مۇمكىن، بۇل بىرنەشە وپەراسيانى تالاپ ەتەدى. مۇندا تاۋەكەلدەر ارتادى جانە ءار مامان مۇنداي پاسيەنتكە بارمايدى.

— فوتوسۋرەتتەرگە قاراعاندا، قايتىس بولعان ايەل سالماعىندا پروبلەماسى جوق، ارىق ادام بولعان سياقتى. دەمەك، بۇل جەردە شاعىن تۇزەتۋ تۋرالى ايتىلعان دەپ ويلاۋعا بولا ما؟

— ەشنارسەنى بولجاۋعا بولمايدى، فوتوسۋرەتتەرگە قاراپ وپەراسيا كولەمىن باعالاۋ دا مۇمكىن ەمەس. ايەلدىڭ بەلگىلى ءبىر پروسەدۋرالاردى جاساتۋ ءۇشىن كلينيكاعا بارعانىن بىلەمىز، ال ودان كەيىن نە بولدى، قانداي سەبەپتەن تراگەديا ورىن الدى – ونى قۇزىرلى ورگاندار انىقتايدى. ءقازىر اسىعىس قورىتىندى جاساۋدىڭ قاجەتى جوق.

— ال تۋىستارى ايتقان وپەراسيا ۋاقىتىنا – ءبىر-بىر جارىم ساعات جەرگىلىكتى انەستەزيامەن جاسالعانىنا كەلەتىن بولساق. بۇل ليپوساكسيا كەزىندە مۇمكىن بە؟

— ەستەتيكالىق جانە جالپى حيرۋرگياداعى كوپتەگەن وپەراسيا جەرگىلىكتى انەستەزيامەن جۇرگىزىلۋى مۇمكىن. بۇل قالىپتى تاجىريبە. جەرگىلىكتى انەستەزيانى وپەراسيانىڭ قىسقا مەرزىمى مەن از كولەمدى حيرۋرگيالىق ارالاسۋ كەزىندە قولدانۋعا بولادى، اسىرەسە ءبىر-بىر جارىم ساعاتقا سىيسا. شاعىن كولەمدەگى ليپوساكسيا دا جەرگىلىكتى انەستەزيامەن جۇرگىزىلۋى مۇمكىن.

ليپوساكسيا: وپەراسيا قانشالىقتى ءقاۋىپتى جانە قانداي اسقىنۋلار بولۋى مۇمكىن؟

— باسقا پلاستيكالىق وپەراسيالارمەن سالىستىرعاندا ليپوساكسيا قانشالىقتى تاۋەكەلدى دەپ سانالادى؟

— ول وپەراسيادان كەيىنگى اسقىنۋلاردىڭ جوعارى تاۋەكەلى بار حيرۋرگيالىق ارالاسۋلار قاتارىنا جاتادى، سەبەبى ونىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرى بار.

كوپشىلىك ونىڭ قالاي جاسالاتىنىن شامامەن بىلەدى.

دەنەدەگى كىشكەنتاي تەسىكتەر ارقىلى ماي قاباتىنا ينە (كانيۋليا) ەنگىزىلەدى، سونىڭ كومەگىمەن ماي سورىلىپ الىنادى. ينە ۆاكۋۋمدى اسپيراتورعا قوسىلعان. ونىڭ تەسىكتەرى مايدى كەسىپ، اسپيراتورعا تۇسىرەتىن ارنايى ۇشى بار.

«شىندىعىندا، وپەراسيا سوقىر تۇردە جۇرگىزىلەدى. حيرۋرگ ينەنىڭ ورنالاسقان جەرىن سەزىپ، قوزعالىسىن باقىلايدى، ءبىراق جانىندا ءىرى قان تامىرلارى بار-جوعىن كورمەيدى. ادەتتە ماي قاباتىندا ولار بولمايدى، ءبىراق ادامداردىڭ اناتومياسى ءارتۇرلى، كەز كەلگەن جاعداي بولۋى مۇمكىن. بۇل – ءبىرىنشىسى.

ەكىنشى ماڭىزدى فاكتور – ليپوساكسيا كەزىندە ۇلكەن جاراقاتتى بەتكەي قالىپتاسادى، ءبىراق ول كوزدەن تاسادا قالادى. حيرۋرگ تەك تەرىدەگى تەسىكتى كورەدى. كانيۋليا اسەر ەتەتىن ماي جاسۋشالارىنىڭ ءبىر بولىگى الىنادى، ءبىر بولىگى زاقىمدانىپ ىشتە قالادى.

اعزا جاراقات العاندا، ادرەنالين، كورتيزول، گيستامين سياقتى ءارتۇرلى بيولوگيالىق زاتتار بولىنەدى. ولار اعزادا بەلگىلى ءبىر پروسەستەردى باستاۋى مۇمكىن، كەيبىر جاعدايلاردا پاتولوگيالىق سيپات الۋى ىقتيمال.

— ليپوساكسيا كەزىندەگى ەڭ ءقاۋىپتى اسقىنۋ قانداي؟

— مايلى ەمبوليا – ماي جاسۋشالارىنىڭ فراگمەنتتەرى قان اينالىمىنا تۇسەتىن پروسەسس. ولار قان تامىرلارىن بىتەپ تاستاۋى مۇمكىن جانە قايدا تۇسكەنىنە بايلانىستى اسقىنۋلاردى تۋدىرادى. ەگەر ماي بولىكتەرى وكپەگە، جۇرەككە نەمەسە ميعا تۇسسە، بۇل وتە ءقاۋىپتى. مۇنداي جاعدايدا سالدارى ومىرگە سايكەس كەلمەۋى مۇمكىن.

— بۇل تەز بولادى ما؟

— تەزىرەك، ءبىراق بىردەن ەمەس. مايلى ەمبوليا دامىپ جاتقانىن سەزدىرەتىن بەلگىلەر بار. كەيبىرەۋلەردە پروسەسس جىلدام، كەيبىرەۋلەردە باياۋ جۇرەدى.

— ناۋقاسقا وسى كەزدە كومەكتەسۋگە بولا ما؟

— تاعى دا، ءارقاشان ەمەس… ءبارى ماي بولىكتەرى قاي قان تامىرلارىنا تۇسكەنىنە جانە قانشالىقتى تەز انىقتالعانىنا بايلانىستى. سونداي-اق، ترومبوەمبوليا سياقتى ءقاۋىپتى اسقىنۋ بار. ءبىراق ول كەز كەلگەن وپەراسيا كەزىندە، اسىرەسە جالپى انەستەزيامەن جۇرگىزىلگەندە دامۋى مۇمكىن، بۇل اياقتاردا ترومبتىڭ پايدا بولۋىنا ىقپال ەتۋى مۇمكىن. ەگەر ادامنىڭ ترومبى ءۇزىلىپ، ماڭىزدى ورگاندارداعى قان تامىرلارىن بىتەپ تاستاسا – بۇل دا وتە ءقاۋىپتى.

ارينە، كەز كەلگەن مەديسينا قىزمەتكەرى كەزدەسەتىن ءبىرىنشى اسقىنۋ – انافيلاكتيكالىق شوك.

پلاستيكالىق حيرۋرگيا كلينيكالارى: ليسەنزيالار جانە جابدىقتار

— اسقىنۋلار كەز كەلگەن ساتتە تۋىنداۋى مۇمكىن بولسا، مۇنداي وپەراسيالاردى جۇرگىزەتىن كلينيكا قانشالىقتى مۇقيات جابدىقتالۋى كەرەك؟

— جابدىقتارعا قاتىستى ستاندارتتاردى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ مەديسينالىق جانە فارماسيەۆتيكالىق باقىلاۋ كوميتەتى بەلگىلەيدى. كلينيكا ولارعا سايكەس كەلسە عانا ليسەنزيا الا الادى. زاڭدى مەديسينالىق ۇيىم ولارسىز جۇمىس ىستەي المايدى.

— ناقتىلايىق: پلاستيكالىق حيرۋرگيا كلينيكاسىندا جانساقتاۋ ءبولىمى بولۋى كەرەك پە؟ ءاردايىم سۇراق تۋىندايدى: نەگە ادامعا سول جەردە كومەك كورسەتە المادى؟

— مەنىڭ ويىمشا، تەك جوسپارلى – جەدەل ەمەس حيرۋرگيامەن (ال بارلىق پلاستيكالىق وپەراسيالار وسىعان جاتادى) اينالىساتىن كلينيكادا جانساقتاۋ ءبولىمى جوق. بۇل ەستەتيكالىق قانا ەمەس، كەز كەلگەن حيرۋرگيالىق ارالاسۋ تۇرىنە قاتىستى.

تالاپتار بويىنشا پلاستيكالىق حيرۋرگيا كلينيكاسىندا وياتۋ پالاتاسى بولۋى كەرەك، ءبىراق جانساقتاۋ ءبولىمى ەمەس.

انىقتاما: وياتۋ پالاتاسى – حيرۋرگيالىق وپەراسيادان كەيىن نەمەسە سەداسيادان كەيىن ناۋقاستى اۋىستىراتىن ارنايى جابدىقتالعان مەديسينالىق بولمە. ونىڭ باستى ماقساتى – انەستەزيادان ءقاۋىپسىز شىعۋ جانە ومىرلىك ماڭىزدى فۋنكسيالاردى باقىلاۋ. وياتۋ پالاتاسىندا پەرسونال پۋلس، قىسىم، ساتۋراسيا جانە تىنىس الۋدى ۇنەمى باقىلايدى. ادەتتە ناۋقاس وندا 1-2 ساعات بولادى. سودان كەيىن ونى قالىپتى پالاتاعا اۋىستىرادى.

توتەنشە جاعدايلارعا ارنالعان جابدىقتارعا كەلەتىن بولساق – ولار كوپ ەمەس، ستاندارتتى جانە زاڭدى جۇمىس ىستەيتىن كەز كەلگەن كلينيكادا بار دەپ ويلايمىن.

كريتيكالىق جاعدايلاردا كلينيكادا پاسيەنتكە وتتەگى بەرۋ ۇيىمداستىرىلۋى كەرەك. ول ءۇشىن وكپە جەلدەتۋ اپپاراتى، امبۋ قابى (وكپەنى قولمەن جەلدەتۋ ءۇشىن قولدانىلادى)، دەفيبريللياتور قاجەت – بۇل جيىنتىق كەز كەلگەن جەدەل مانيپۋلياسيالاردى جۇرگىزۋگە جەتكىلىكتى.

— وندا نەگە ساۋلە بازارحان قايتىس بولعان كلينيكا وكىلدەرى جەدەل جاردەم شاقىردى دەگەن سۇراق تۋىندايدى؟ كەم دەگەندە، مارقۇمنىڭ جاقىندارى سولاي دەيدى.

— توتەنشە جاعدايدا پاسيەنتتى مامانداندىرىلعان كومەك كورسەتەتىن باسقا مەديسينالىق مەكەمەگە اۋىستىرۋ قاجەت بولۋى مۇمكىن. بۇل جەردە جانساقتاۋ ءبولىمىنىڭ جوقتىعى ەمەس. اسقىنۋلار تۋىنداپ، پاسيەنتكە باسقا ءتۇرلى كومەك، پلاستيكالىق حيرۋرگ جاساي المايتىن باسقا وپەراسيا قاجەت بولادى.

— ءسىزدىڭ ماماندىعىڭىزعا كىرۋ تالابى ءقازىر قانشالىقتى جوعارى؟ پلاستيكالىق حيرۋرگتەر اراسىندا كاسىبي ەمەس ادامدار كەزدەسىپ، پاسيەنتتەرگە زيان كەلتىرىپ، اقشا ءۇشىن تاۋەكەلدەردى ەسكەرمەيتىن پروبلەما بار ما؟

— دارىگەر، ونىڭ ىشىندە حيرۋرگ ماماندىعىنا كىرۋ تالابى وتە جوعارى. تەك وقۋعا شامامەن توعىز جىل كەتۋى كەرەك. سودان كەيىن بەدەل جيناۋ جىلدارى – دارىگەر ءۇشىن ەڭ قۇندى نارسە. سەنىڭىزدەر، مەديسينا – ادامدار اقشا تابۋ ءۇشىن كەلەتىن سالا ەمەس.

— ءبىراق پلاستيكالىق حيرۋرگتەر تۋرالى كوبىنەسە اقشامەن بايلانىستى ايتادى. ءتىپتى دارىگەرلەردىڭ وزدەرى دە كۇلەدى: اقشا تاپقىڭ كەلسە، كەۋدەڭدى ۇلكەيتۋگە نەمەسە مايدى سورىپ الۋعا بار.

— ستوماتولوگتار بۇل تۋرالى سىزبەن داۋلاسار ەدى. جالپى، مۇنداي پىكىر پلاستيكالىق حيرۋرگيادا ەشقاشان تەگىن وپەراسيالار بولماعاندىقتان قالىپتاسادى. كوپشىلىك ولاردى ادامنىڭ ەركىندىگى رەتىندە قابىلدايدى. ءبىراق بۇل ادامدار تەك اقشا تابۋ ءۇشىن كەلەدى دەگەندى بىلدىرمەيدى جانە بۇل دارىگەرلەردىڭ كاسىبيلىگىنە اسەر ەتەدى.

— ماماندىق سالاسىندا ەشقانداي پروبلەما جوق پا، بارلىق پلاستيكالىق حيرۋرگيا كلينيكالارى مەن دارىگەرلەر جاۋاپكەرشىلىكپەن جانە جوعارى دەڭگەيدە جۇمىس ىستەي مە؟ مەن قاتەلەر تۋرالى ايتىپ وتىرعان جوقپىن (ولار كەز كەلگەن حيرۋرگتە بولۋى مۇمكىن)، مەن دەڭگەي تۋرالى ايتىپ وتىرمىن.

— ءبىزدىڭ سالامىزدا ءبىز ىقپال ەتە الماي جۇرگەن ءبىر ۇلكەن پروبلەما بار. ول – «قارا» كوسمەتولوگتار. ولار كوبىرەك، ال «قارا» حيرۋرگتەر – ازداۋ، ءبىراق ولار دا بار. بۇل – ادەتتە ءپروفيلدى ءبىلىمى جوق، مەديسينالىق قىزمەتكە رۇقسات قۇجاتتارى جوق ادامدار، ءبىراق ولار مۇلدەم دايىن ەمەس جاعدايلاردا وپەراسيالار جۇرگىزەدى. سونىڭ سالدارىنان پاسيەنتتەردە كوپتەگەن اسقىنۋلار تۋىندايدى.

ءبىزدىڭ قاۋىمداستىق كوميتەتكە جانە مەديسينالىق-فارماسيەۆتيكالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتتەرىنە جۇگىندى، ءبىراق سول كەزدە زاڭناما بويىنشا الدىن الۋ تەكسەرۋلەرىن جۇرگىزۋ مۇمكىندىگى بولمادى. ەرەجەلەر بىلاي جۇمىس ىستەدى: ءبىر جاماندىق بولمايىنشا جانە زارداپ شەككەندەر دەپارتامەنتكە رەسمي شاعىممەن جۇگىنبەسە – ەشكىم ەشتەڭە ىستەي المايتىن.

ادامدار مۇنداي كلينيكالارعا بارادى، سەبەبى ولار سالىستىرمالى تۇردە ارزان باعا ۇسىنادى جانە مەديسينالىق ءبىلىمى جوق جالعان دارىگەرلەر حيرۋرگيالىق وپەراسيالار جاسايدى. مىنە، ءبىزدىڭ سالامىزداعى ەڭ ۇلكەن پروبلەما وسى.

– بۇل جاعدايدا ءبىز ليسەنزياسىز جۇمىس ىستەي المايتىن ءىرى كلينيكا تۋرالى ايتىپ وتىرمىز. دەمەك، زاڭدى سەكتوردا دا پروبلەمالار بار. تۇسىنەمىن، بۇل ءسىزدىڭ ارىپتەستەرىڭىز، جانە ءبىز بۇل جاعدايدى ناقتى باعالاي المايمىز.

ءبىراق جالپى ايتساق: كوپتەگەن ادامدار ءۇشىن پلاستيكالىق حيرۋرگيا – ءبارىبىر اقشا تۋرالى اڭگىمە. ءبىر حيرۋرگ تاۋەكەلدەردى ءتۇسىنىپ، وپەراسيا ءقاۋىپتى ەكەنىن ايتادى، سەبەبى ادامدا قارسى كورسەتىلىمدەر بار، ال ەكىنشىسى تابىستى باسىم كورەدى – جانە سول ليپوساكسيانى جاساۋعا كىرىسەدى.

— تاجىريبەمنەن بىلەمىن: ادام ءبىر نارسە جاساۋ يدەياسىن ساناسىنا بەكىتىپ السا، وعان كومەكتەسەتىن ادامدى تابادى. وپەراسيا – بۇل كەز كەلگەن جاعدايدا تاۋەكەل. ءبىز بۇل تۋرالى ۇنەمى ايتامىز، ءبىراق بۇل سوزدەرگە قۇلاق اساتىندار از.

مەن ءوز پاسيەنتتەرىمە ءاردايىم فەميدانىڭ ەكى تارازىسىن ەلەستەتۋدى ۇسىنامىن. ءبىر جاعىندا – سىرتقى كەلبەتىن وزگەرتۋگە دەگەن ۇمتىلىس، ەكىنشى جاعىندا – قورقىنىشتار مەن كۇماندەر. ەگەر ەكىنشىسى باسىم بولسا، وپەراسيانى مۇلدەم جاساۋعا بولمايدى.

— تراگەديالاردىڭ قايتالانباۋى ءۇشىن ءقازىر نە ىستەۋ كەرەك؟

— بۇل جاعدايدىڭ سەبەپتەرىن مۇقيات زەرتتەۋ كەرەك. ولاردى قالاي بولدىرماۋعا بولاتىنىن ءتۇسىنىپ، ولاردى بولاشاقتا بولدىرماۋ ءۇشىن بەلگىلى ءبىر شارالار قابىلداۋ قاجەت. تىيىم سالۋ؟ ايىپپۇل سالۋ؟ جازالاۋ؟ بىزدە ءجيى وسى جولمەن جۇرەدى، ءبىراق بۇل دۇرىس ەمەس.

دۇرىس جول – «قارا» قىزمەتتەر نارىعىمەن كۇرەسۋ جانە زاڭدى ليسەنزيالانعان كلينيكالار مەن سەرتيفيكاتتالعان مامانداردىڭ جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن جاعداي جاساۋ.

پلاستيكالىق حيرۋرگيا جانە كوسمەتولوگيا – كوپتەگەن ادامدارعا شىنىمەن قاجەتتى سۇرانىسقا يە قىزمەتتەر. بۇل پروسەدۋرالاردى پاسيەنتتەر ءۇشىن ءقاۋىپسىز ەتۋ – قۇزىرلى ورگاندار مەن كاسىبي مەديسينالىق قاۋىمداستىقتاردىڭ نەگىزگى مىندەتى. ءبىراق بۇل تەك تىيىمدار مەن جازالار ارقىلى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار باسقا دا شارالار ارقىلى جۇزەگە اسادى.