InfoHub Logo

ەلىمىزدىڭ كەيبىر ازاماتتارى ءبىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنان (ەنپف) العان ءۇزىندى كوشىرمەسىندە ون مىڭداعان تەڭگە كولەمىندە شىعىن بارىن بايقاپ، الاڭداۋشىلىق ءبىلدىردى. ولار مۇنى دوللار باعامىنىڭ تومەندەۋىمەن بايلانىستىرىپ وتىر. مۇنداي جاعداي مۇمكىن بە جانە ەنپف بۇل ماسەلەگە قاتىستى نە دەيدى؟ Tengrinews.kz ماتەريالىندا وقىڭىزدار.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

نە بولدى؟

Tengrinews.kz رەداكسياسىنا حابارلاسقان وقىرمانىمىز ەنپف-تەن العان سوڭعى ءۇزىندى كوشىرمەسىندە ينۆەستيسيالىق شىعىن بارىن بايقاعانىن ايتتى. ونىڭ سوزىنشە، تەك اقپان ايىندا ەسەپشوتىندا 59 مىڭ تەڭگەگە جۋىق «مينۋس» پايدا بولعان.

انىقتاما: ەنپف-تىڭ ينۆەستيسيالىق شىعىنى – بۇل زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ نارىقتىق قۇنىنىڭ ۋاقىتشا تومەندەۋى. بۇل جاعدايدا ينۆەستيسيالىق تابىس تەرىس مانگە يە بولادى. مۇنداي جاعدايلار ۇلتتىق بانكتىڭ ۆاليۋتامەن «ويناۋىنان» نەمەسە ءتيىمسىز قۇرالدارعا اقشا سالۋىنان تۋىنداۋى مۇمكىن دەگەن پىكىرلەر ايتىلۋدا.

ينۆەستيسيالىق تابىس دەگەن نە؟

زەينەتاقى جيناقتارىنان الىناتىن ينۆەستيسيالىق تابىس – بۇل ءسىزدىڭ زەينەتاقى جارنالارىڭىز قوردا تۇرعان كەزدە تۇسىرەتىن پايداسى. جۇمىس ىستەگەن كەزدە جالاقىنىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگى (ادەتتە 10%) زەينەتاقى قورىنا اۋدارىلادى. بۇل اقشا تەك جاي جاتپايدى، قور ونى ينۆەستورلارعا (مىسالى، ۇلتتىق بانككە نەمەسە باسقارۋشى كومپانيالارعا) سەنىمگەرلىك باسقارۋعا بەرەدى. ولار بۇل اقشانى مەملەكەتتىك وبليگاسيالار، كومپانيا اكسيالارى، بانكتەر جانە باسقا دا قارجى قۇرالدارىنا سالادى. ەگەر بۇل ينۆەستيسيالار تابىس اكەلسە، ونىڭ ءبىر بولىگى ءسىزدىڭ زەينەتاقى شوتىڭىزعا اۋدارىلادى. مىنە، وسى ينۆەستيسيالىق تابىس دەپ اتالادى.

ەسەپشوتتا نەگە «مينۋس» پايدا بولۋى مۇمكىن؟

Tengrinews.kz رەداكسياسىنىڭ رەسمي ساۋالىنا جاۋاپ بەرگەن ەنپف وكىلدەرى، ينۆەستيسيالىق تابىستىڭ كەيبىر كەزەڭدەردە وڭ دا، تەرىس تە بولاتىنىن ءتۇسىندىردى. مۇنىڭ سەبەبى – ۆاليۋتا باعامدارىنىڭ وزگەرۋى جانە قارجى قۇرالدارىنىڭ (باعالى قاعازدار، وبليگاسيالار جانە ت.ب.) نارىقتىق قۇنىنىڭ اۋىتقۋى.

«مىسالى، تەڭگەنىڭ السىرەۋى كەزىندە ۆاليۋتالىق اكتيۆتەر قايتا ەسەپتەلگەندە وڭ تابىس بەرەدى، ال تەڭگەنىڭ نىعايۋى كەزىندە ۋاقىتشا تومەندەۋدى كورسەتۋى مۇمكىن»، - دەپ حابارلادى قور.

سونىمەن قاتار، قور 2025 جىلى زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ تابىستىلىعىنا تەرىس اسەر ەتكەن نەگىزگى سەبەپتەردى اتاپ ءوتتى. ولار:

ءبارى سونشالىقتى ناشار ەمەس

قوردىڭ حابارلاۋىنشا، زەينەتاقى جيناقتارىن سەنىمگەرلىك باسقارۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى – ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا تابىس تابۋ. جالپى العاندا، ينۆەستيسيا ناتيجەسى وڭ بولىپ قالا بەرمەك.

«2025 جىلعى تابىس وڭ بولدى جانە 1،7 تريلليون تەڭگەنى قۇرادى. ەنپف زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ نومينالدىق تابىستىلىعى 2025 جىلى 7،43 پايىزدى قۇرادى»، - دەپ اتاپ ءوتتى زەينەتاقى قورى.

اقشانىڭ ساقتالۋىنا قانداي كەپىلدىكتەر بار؟

قازاقستاندا مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارىنىڭ ينفلياسيانى ەسكەرە وتىرىپ، ساقتالۋىنا مەملەكەتتىك كەپىلدىك بەرىلگەن. ازامات زەينەتكەرلىككە شىققان كەزدە، ونىڭ جيناقتارىنىڭ قوردا بولعان ۋاقىت ىشىندە قانشالىقتى وسكەنى تەكسەرىلەدى. ەگەر تابىستىلىق ينفلياسيادان تومەن بولسا، مەملەكەت بيۋدجەتتەن ايىرمانى وتەۋگە مىندەتتى. ال تابىستىلىق ينفلياسياعا تەڭ نەمەسە ودان جوعارى بولسا، وتەماقى تولەنبەيدى.

«بۇل سالىمشىلاردىڭ جيناقتارى قارجى نارىقتارىنداعى جاعدايلار مەن ينۆەستيسيالىق تابىستىڭ قالىپتاسۋىنا قاراماستان، ينفلياسيادان سەنىمدى قورعالعانىن بىلدىرەدى»، - دەپ ءتۇسىندىردى ەنپف.

ەگەر جيناقتاردىڭ ءبىر بولىگى جەكە ينۆەستيسيالىق كومپانيالارعا بەرىلسە، وندا تابىستىلىقتىڭ ەڭ تومەنگى دەڭگەيىن سول كومپانيالار قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس.

ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، قازاقستاندا زەينەتاقى جيناقتارىن مەرزىمىنەن بۇرىن الۋدىڭ جەتكىلىكتىلىك شەگىن ارتتىرۋ مۇمكىن. بۇل تۋرالى ۇلتتىق بانك ءتوراعاسى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ حابارلادى. ونىڭ ايتۋىنشا، بۇل شارا ازاماتتاردىڭ زەينەتكەرلىككە جەتكىلىكتى اقشاسى قالۋى جانە تولەمدەردىڭ لايىقتى بولۋى ءۇشىن قاراستىرىلۋدا.