Photo: نۋرلان (https://www.pexels.com/@165511592) / Pexels
قازاقستاندىق مەيرامحانا يەسى: «قيىندىقتار الدا، بۇل نارىقتى قايتا ءبولۋ»
قازاقستاندىق مەيرامحانا بيزنەسى داعدارىسقا ۇشىرادى ما دەگەن ساۋالدى تالقىلاپ جۇرگەندە، Eva Coffee، Tang Ramen Bar جانە Kettik Group برەندتەرىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى اليشەر تويگۋلييەۆ قازىرگى جاعدايدى داعدارىس ەمەس، نارىقتىڭ قايتا ءبولىنۋى دەپ سانايدى. ول الداعى ۋاقىتتا مەيرامحانا بيزنەسىنە قانداي سىناقتار كەلەتىنىن ايتىپ بەردى.
بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.
«قيىندىقتار الدا، بۇل نارىقتى قايتا ءبولۋ»
اليشەر تويگۋلييەۆتىڭ ايتۋىنشا، جاڭا سالىق كودەكسى بويىنشا مەيرامحانا بيزنەسى 3% اينالىم سالىعىن تولەيدى. بۇرىن بۇل كورسەتكىش 4% بولعان. ءبىراق، سالىقتى توقسانىنا ءبىر رەت ەمەس، جارتى جىلدا ءبىر رەت تولەۋ بيزنەستىڭ كەيبىر وكىلدەرى ءۇشىن قيىندىق تۋدىرۋى مۇمكىن. سەبەبى، كوپتەگەن كاسىپكەرلەر سالىقتىق شىعىنداردى الدىن الا ەسەپتەمەيدى.
«كوپتەگەن كاسىپكەرلەر، تەك مەيرامحانا سالاسىندا عانا ەمەس، سالىقتىق شىعىنداردى بيۋدجەتكە الدىن الا ەسەپتەمەيدى. ولار «ءقازىر اقشا جوق، ءبىراق كەلەسى ايدا مىندەتتى تۇردە بولادى» دەگەن قاعيدامەن ءومىر سۇرەدى. ءبىراق مۇنداي ۇمىتتەر ءارقاشان اقتالمايدى. كوپشىلىگى ءۇشىن جارتى جىلدىق اينالىمنان 3% بىردەن تولەۋ ۋاقىتى كەلگەندە، بۇل اۋىر ءتيۋى مۇمكىن. سوندىقتان باعانى قايتا قاراستىرماعاندار مەن شىعىنداردى وڭتايلاماعاندار داعدارىسقا ۇشىرايدى»، – دەيدى تويگۋلييەۆ.
«قازىرگى جاعداي – داعدارىس ەمەس، نارىقتىڭ قايتا ءبولىنۋى»
كاسىپكەردىڭ پىكىرىنشە، قازىرگى جاعدايدى داعدارىس دەپ تەك قيىندىق كورىپ جۇرگەندەر عانا ايتادى. ال، جاعدايى جاقسى، ءتىپتى بۇرىنعىدان دا جاقسى بولىپ جۇرگەندەر دە بار. جەكەلەگەن مەيرامحانالار جابىلعانىمەن، قاتار اشىلىپ جاتقان تابىستى ورىندار دا كوپ. ولار تەك ءوز جەتىستىكتەرىن جاريا ەتپەيدى.
«ABR Group كومپانياسىن الايىق: دامۋ ستراتەگياسىنا قاراساق، ولاردىڭ تابىسى دا ءوسىپ جاتىر. ءبىر كاسىپكەرلەردىڭ جاعدايى ناشارلاسا، ەكىنشىلەرىنىڭ جاقساردى. بۇل داعدارىس ەمەس، نارىقتىڭ قايتا ءبولىنۋى»، – دەپ اتاپ ءوتتى ول.
مەيرامحانا يەسىنىڭ ايتۋىنشا، باسەكەلەستىك ارتىپ كەلەدى. سوڭعى ءبىر جىلدا مىقتى ونىمدەرى مەن ۇلكەن بيۋدجەتتەرى بار كوپتەگەن ورىندار اشىلدى. ولار اۋديتوريانى وزىنە تارتادى. بۇرىن ءبىر مەيرامحاناعا بارىپ جۇرگەن ادامدار جاڭا جەرلەردى تاتىپ كورىپ، سوندا قالىپ قويادى. ال، قوناقتارى كەتكەندەر دەرەۋ تابىستىڭ ازايعانىن سەزەدى.
«ورازا ايى بيزنەستى ءارقالاي اسەر ەتەدى»
تويگۋلييەۆ ورازا ايىنىڭ مەيرامحانا بيزنەسىنە اسەرى تۋرالى دا ايتىپ ءوتتى. ونىڭ سوزىنشە، بۇل كەزەڭدە بارلار زيان شەگۋى مۇمكىن، ال شىعىس، قازاق مەيرامحانالارى كەرىسىنشە، تابىستى بولادى. سەبەبى، اۋىزاشار وتباسىمەن، دوستارمەن جينالاتىن مەرەكەگە اينالعان.
«ورازانى داعدارىس فاكتورى دەپ اتاۋعا بولمايدى: بىرەۋلەردەن تابىس ازايسا، ەكىنشىلەرگە جىلدىڭ ەڭ ۇزدىك ايىن اكەلەدى»، – دەدى ول.
«ءبىز ماسشتابىمىزدى توقتاتتىق، تەرەڭدەۋگە كوشتىك»
كاسىپكەر ءوز بيزنەسىندەگى جاعدايدى دا باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا، قاڭتار مەن اقپان ايلارىندا ادەتتەگىدەي تابىس ازايادى. ءبىراق ناۋرىزدا جاعداي جاقسارىپ، تاريحي رەكوردتار جاڭارتىلعان. بۇعان اۋا رايىنىڭ جىلىنۋى، 8 ناۋرىز، ناۋرىز مەرەكەلەرى، سونداي-اق قىزمەت كورسەتۋ مەن ماركەتينگتى كۇشەيتۋ سەبەپ بولعان.
«بۇل داعدارىستىڭ ءالى باستالماعانىن كورسەتەدى. ءبىراق تامىز بەن قىركۇيەك ايلارىندا، سالىق تولەۋ ۋاقىتى كەلگەندە نە بولاتىنىن كورەمىز»، – دەدى تويگۋلييەۆ.
ول سونداي-اق، كومپانيانىڭ ماسشتابىن كەڭەيتۋدى توقتاتقانىن جانە قىزمەت كورسەتۋدى جاقسارتۋعا باعىتتالعانىن ايتتى. كوفەحانالاردا جاڭا سورتتاردى زەرتتەپ، دامدىك ۇسىنىستار جاسالۋدا. جاپون مەيرامحاناسىندا رامەندەرمەن تاجىريبە جاسالۋدا.
«اۆتورلىق جوبالار جويىلمايدى»
كاسىپكەردىڭ پىكىرىنشە، ءىرى جەلىلەردىڭ باسەكەلەستىگىنە قاراماستان، شاعىن، اۆتورلىق مەيرامحانالار نارىقتا ءوز ورنىن ساقتاپ قالادى. سەبەبى، ولاردىڭ ءوز اۋديتورياسى بار.
«نارىقتا ولارعا ءارقاشان ورىن بولادى. كامەرلىك، جەكە قولداۋدى ۇناتاتىن اۋديتوريا بار. بۇل ادامدار ەشقايدا كەتپەيدى، اۆتورلىق جوبالار جويىلمايدى»، – دەپ سەندىردى ول.
دەگەنمەن، تويگۋلييەۆ كەيبىر كاسىپكەرلەرگە جابىلۋعا تۋرا كەلەتىنىن جوققا شىعارمايدى. اسىرەسە، جارتى جىلدىق سالىقتى تولەۋ مەرزىمى جاقىنداعاندا بۇل جاعداي ءجيى ورىن الۋى مۇمكىن.
-
الاياقتار كومپانيا باسشىلارى، مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ باسشىلارى بولىپ كورىنىپ، ادامداردى اقشا اۋدارۋعا ماجبۇرلەيدى.
-
A co-founder of popular Kazakh brands like Eva Coffee and Tang Ramen Bar believes the current situation is a market redistribution، not a crisis، and outlines future challenges.
