InfoHub Logo

قازاقستانعا تۇرۋعا رۇقسات الۋدىڭ جاڭا ەرەجەلەرى ەنگىزىلدى. بۇل وزگەرىستەر الماتى مەن استانا قالالارىنا ميگرانتتار مەن قانداستاردىڭ كەلۋىن شەكتەيدى. جاڭا تالاپتار نەگىزگى ەرەجەلەردى قالاي وزگەرتەدى؟

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

ميگراسيا اعىنىنىڭ وزگەرۋى

سوڭعى ءۇش جىلدا قازاقستان ادامدار كەتەتىن ەلدەن كەلەتىن ەلگە اينالدى. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەگىنشە، 2015-2022 جىلدارى حالىقارالىق كوشى-قون سالدوسى تۇراقتى تەرىس بولدى. 2019 جىلى بۇل كورسەتكىش 33 مىڭ ادامعا جەتتى. الايدا، 2023 جىلى جاعداي وزگەرىپ، سالدو العاش رەت وڭ ناتيجە كورسەتتى (+9293 ادام). 2024 جىلى بۇل كورسەتكىش 16 550-گە، ال 2025 جىلى 16 153-كە دەيىن ءوستى. كەلۋشىلەردىڭ باسىم كوپشىلىگى، ياعني 81،8%-ى تمد ەلدەرىنەن كەلگەن.

سونىمەن قاتار، ەلدە بەلگىلەنگەن مەرزىمدە شىعىپ كەتپەيتىن شەتەلدىكتەردىڭ سانى دا ارتىپ كەلەدى. 2025 جىلى 15 956 571 شەتەلدىك كەلسە، 15 893 091 ادام شىعىپ كەتكەن. قالعان 63 480 ادام ەلدە قالىپ قويعان. بۇل 2024 جىلمەن سالىستىرعاندا شامامەن 60%-عا ارتىق. ميگراسيالىق زاڭنامانى بۇزعانى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعاندار سانى دا ارتتى: 2025 جىلى 113 961 شەتەلدىك جاۋاپقا تارتىلسا، 18 872 ادام دەپورتاسيالاندى.

تۇرۋعا رۇقسات الۋ ەرەجەلەرىندەگى وزگەرىستەر

ءساۋىر ايىنىڭ باسىندا رەسەيلىكتەر اراسىندا تۇرۋعا رۇقسات الۋ ءۇشىن قازاق تىلىنەن ەمتيحان تاپسىرۋ تالاپتارىنىڭ وزگەرۋى تۋرالى قاۋەسەت تارادى. بۇرىن ا1 دەڭگەيى جەتكىلىكتى بولسا، ەندى ۆ2 دەڭگەيى تالاپ ەتىلەدى دەگەن اقپاراتتار پايدا بولدى. رەسمي ورگاندار بۇل تۋرالى مالىمدەمە جاساماعاندىقتان، كوپشىلىك اراسىندا دۇرلىگۋ باستالدى.

10 ءساۋىر 2026 جىلى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى، ىشكى ىستەر مينيسترلىگى جانە سيفرلىق دامۋ، يننوۆاسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگىنىڭ بىرلەسكەن بۇيرىعى جاريالاندى. بۇل قۇجات شەتەلدىكتەرگە تۇراقتى تۇرۋعا رۇقسات بەرۋ جانە قانداس مارتەبەسىن بەرۋ بويىنشا پيلوتتىق جوبانىڭ ەرەجەلەرىنە وزگەرىستەر ەنگىزدى.

نە وزگەردى؟

جاڭا وزگەرىستەر ءۇش باعىتتى قامتيدى: يمميگرانتتاردى تەستىلەۋ جانە سۇحبات جۇرگىزۋ، قانداس مارتەبەسىن بەرۋ جانە تۇراقتى تۇرۋعا رۇقسات بەرۋ. بۇل وزگەرىستەر بارلىق تالاپكەرلەر ءۇشىن نەگىزگى شارتتاردى قايتا قاراستىردى.

قازاق تىلىنەن تەستىلەۋ تالاپتارىنىڭ وزگەرۋى

ەڭ كوپ تالقىلانعان جاڭالىق – كازتەست جۇيەسى بويىنشا تەستىلەۋ. قاڭتارداعى رەداكسيادا تىڭدالىم جانە وقۋ بولىمدەرىنەن 30-100% دۇرىس جاۋاپ الۋ جەتكىلىكتى بولسا، ەندى ءار ءبولىم بويىنشا 70-100% ناتيجە كورسەتۋ قاجەت. بۇل تالاپتى ورىنداي الماعاندارعا سەرتيفيكات ەمەس، انىقتاما بەرىلەدى، ونىمەن ميگراسيالىق پروسەستى جالعاستىرۋ مۇمكىن ەمەس. ەمتيحاندى قايتا تاپسىرۋ مۇمكىندىگى ساقتالعان: ءبىر نە ەكى بولىمنەن ءساتسىز بولسا، 30 كۇن ىشىندە ەكى رەت قايتا تاپسىرۋعا بولادى.

يمميگراسيالىق الەۋەتتى باعالاۋ جۇيەسى

يمميگراسيالىق الەۋەتتى باعالاۋ جۇيەسىنىڭ (بالدىق مودەل) مينيمالدىق ءوتۋ بالى 400-دەن 600-گە دەيىن كوتەرىلدى. جالپى بالل دەموگرافيالىق كورسەتكىش، ءبىلىم دەڭگەيى، ءتىل ءبىلۋ، قازاقستانداعى جانە باسقا ەلدەردەگى وقۋ مەن جۇمىس تاجىريبەسى، دەنساۋلىق جاعدايى جانە كاسىبي قۇزىرەتتىلىكتەردى ەسكەرە وتىرىپ ەسەپتەلەدى.

ءبىلىم تۋرالى قۇجاتتاردى راستاۋ

ءبىلىم دەڭگەيى كريتەرييىنە قۇجاتتاردى تەكسەرۋ تالابى قوسىلدى. ەندى ديپلومنىڭ ءتۇپنۇسقالىعىن نەمەسە اپوستيلدەنۋىن راستاۋ ارقىلى بالل بەرىلەدى. نوتاريالدى كۋالاندىرىلعان كوشىرمە جەتكىلىكسىز.

تۇراقتى تۇرۋعا رۇقسات الۋ ايماقتارى

بۇرىن تۇراقتى تۇرۋعا رۇقسات الۋدا ايماقتىق شەكتەۋلەر بولماسا، ەندى تەك بەلگىلى ءبىر ايماقتاردا عانا قۇجات تاپسىرۋعا بولادى. ولار: اقمولا (قوسشى قالاسى، ارشالى جانە سەلينوگراد اۋداندارىنان باسقا)، شىعىس قازاقستان، قوستاناي، پاۆلودار، سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارى، سونداي-اق اباي جانە ۇلىتاۋ وبلىستارى. تالاپكەر قۇجات تاپسىرماس بۇرىن وسى ايماقتاردىڭ بىرىندە زاڭدى نەگىزدە كەم دەگەندە ءبىر جىل تۇرۋى ءتيىس.

قارجىلىق جاعدايدى راستاۋ

بانك شوتىندا 1320 اەك بولۋ تالابى ساقتالعان. ءبىراق ەندى تۇراقتى تۇرۋعا رۇقسات العاننان كەيىن بەس جىل بويى جىل سايىن قارجىلىق جاعدايدى راستاۋ قاجەت بولادى.

باس تارتۋ نەمەسە رۇقساتتى بۇزۋ نەگىزدەرى

رۇقسات بەرۋدەن باس تارتۋ نەمەسە بۇرىن بەرىلگەن رۇقساتتى الىپ تاستاۋ نەگىزدەرى 17-دەن 31-گە دەيىن كوبەيتىلدى. جاڭا نەگىزدەر قاتارىندا ءبىر جىل بويى ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەمەۋ، وتباسى مۇشەلەرىنە شاققاندا تابىستىڭ ازدىعى، بەلگىلەنگەن ايماقتاردا بەس جىلدان از تۇرۋ، جول ەرەجەسىن جۇيەلى بۇزۋ، قوعامدىق ءتارتىپتى بۇزۋ سياقتى جايتتار بار.

جاڭا تالاپتار كىمدەرگە قولدانىلمايدى؟

جوعارى سۇرانىسقا يە ماماندىق يەلەرى، ينۆەستورلار، ەكونوميكاعا ەلەۋلى ۇلەس قوساتىن تۇلعالار، سونداي-اق ەرەكشە قۇزىرەتتەرى بارلار ءۇشىن كەيبىر تالاپتار قولدانىلمايدى. ولارعا بالدىق باعالاۋ، 1320 اەك راستاۋ جانە ازاماتتىق بەرۋشى ەلدىڭ كەلىسىمى تالاپ ەتىلمەيدى.

سونداي-اق، قۇجاتتارى جوق ازاماتتىعى جوق تۇلعالار، كسرو پاسپورتىمەن جۇرگەندەر، قازاقستاندىق جۇبايى بارلار (نەكە كەمىندە ءبىر جىل بۇرىن تىركەلگەن بولسا) جانە بايقوڭىردا تۇراتىن شەتەلدىكتەر ءۇشىن جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان.

60 جاستان اسقان، بۇرىنعى وتانداستار نەمەسە قازاقستانداعى تۋىستارىنا كەلگەندەر ءۇشىن ايماقتىق شەكتەۋلەر، بالدىق باعالاۋ جانە ۇزدىكسىز جۇمىس تاجىريبەسى تالاپتارى الىنىپ تاستالدى.

رەگۋلياتور نە دەيدى؟

رەداكسيا رەسمي ساۋال جولداعاندا، رەتتەۋشى ورگان ناقتى جاۋاپتاردان گورى جالپىلاما پىكىرلەردى ۇسىندى. ستاتيستيكالىق دەرەكتەردىڭ جاريالانبايتىنى ايتىلدى. كوپتەگەن پراكتيكالىق سۇراقتار بويىنشا جاۋاپتى ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ كوشى-قون قىزمەتى كوميتەتىنە سىلتەدى.

بۇل وزگەرىستەرگە قاتىستى قوعامدىق ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىنىڭ ازدىعى دا تاڭقالارلىق. مىڭداعان شەتەلدىك ازاماتتارعا اسەر ەتەتىن بۇل رەفورما تۋرالى اشىق بريفينگتەر مەن ادىستەمەلىك نۇسقاۋلىقتار جەتكىلىكسىز.

ميگرانتتار مەن قانداستار نە دەيدى؟

كوپتەگەن ميگرانتتار مەن قانداستار ءۇشىن ەڭ ۇلكەن قيىندىق – ايماقتىق شەكتەۋلەر. كوبىنەسە ولار الماتى مەن استانا سياقتى ءىرى قالالارعا بارۋدى قالايدى. الەكساندر ەسىمدى رەسەيلىك ازامات الماتىعا كوشۋدى جوسپارلاعان، ءبىراق جاڭا ەرەجەلەرگە بايلانىستى بۇل مۇمكىن بولمادى. ول ءتىپتى سەربياعا كوشۋدى ويلاستىرىپ ءجۇر.

ال اسيا ەسىمدى ەتنيكالىق قازاق رەسەيدەن استاناعا كوشىپ كەلگەنىنە قاراماستان، قازىرگى ەرەجەلەر بويىنشا تۇرۋعا رۇقسات الۋ قيىنداپ كەتكەنىن ايتادى. ونىڭ ايتۋىنشا، قازاقتاردىڭ رەسەيدەن كەلۋىنە قاتىستى قوعامدا قالىپتاسقان كەيبىر قاتە تۇسىنىكتەر بار.

نەگە قازاقستان شەتەلدىكتەرگە ەسىگىن تارىلتادى؟

ساياساتكەر عاز يز ابيشيەۆتىڭ ايتۋىنشا، بۇل جاھاندىق ءۇردىستىڭ ءبىر بولىگى. ءقازىر كوپتەگەن ەلدەر ارزان جۇمىس كۇشىنىڭ اعىمىن شەكتەپ، جوعارى بىلىكتى مامانداردى تارتۋعا باعىتتالعان ساياسات ۇستانۋدا. قازاقستان دا وسى مودەلدى تاڭداپ وتىر. ەل ارنايى مامانداردى، ينجەنەرلەردى، IT ماماندارىن جانە عالىمداردى تارتۋدى كوزدەيدى. بۇل شارالار 2026 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن پيلوتتىق جوبا رەتىندە قولدانىلادى، سودان كەيىن ونىڭ بولاشاعى شەشىلەتىن بولادى.