InfoHub Logo

ينفلياسيانىڭ ءاربىر پايىزدىق تومەندەۋى زەينەتاقى قورىنا اۋدارىم جاسايتىن ازاماتتارعا اقشالاي «سىيلىق» اكەلەدى. 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستانداعى زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ كىرىستىلىگى ينفلياسيادان تومەن بولدى. الايدا، ءبىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى (بجزق)، قازاقستان ۇلتتىق بانكى جانە جەكە باسقارۋشى كومپانيالار زەينەتاقى ينۆەستيسيالارىنىڭ تيىمدىلىگىن ءبىر جىلمەن باعالاۋعا بولمايتىنىن ايتادى. زەينەتاقى اكتيۆتەرى – بۇل ۇزاق مەرزىمدى قۇرال، سوندىقتان ناقتى ناتيجەلەردى تەك بىرنەشە جىلدىڭ كوكجيەگىندە باعالاۋعا بولادى.

بۇل تۋرالى Infohub.kz اقپارات اگەنتتىگى حابارلايدى.

سالىمشىلار ءۇشىن نە وزگەردى؟

بجزق ينۆەستيسيالىق پورتفەلىن تالداۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءلاززات امىرعالييەۆا سوڭعى جىلدارى زەينەتاقى جيناقتارىن باسقارۋ جۇيەسى بىرتىندەپ كەڭەيىپ كەلە جاتقانىن ەسكە سالدى. سالىمشىلاردىڭ جەكە باسقارۋشى كومپانيالارعا قاراجاتتىڭ ءبىر بولىگىن اۋدارۋعا جانە ينۆەستيسيالىق ستراتەگيالاردى تاڭداۋعا مۇمكىندىگى پايدا بولدى.

«بەلگىلى بولعانداي، 2021 جىلعى قاڭتاردان باستاپ سالىمشىلارعا مينيمالدى جەتكىلىكتىلىك شەگىنەن جوعارى زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ ءبىر بولىگىن جەكە باسقارۋشى كومپانيالارعا بەرۋ مۇمكىندىگى بەرىلدى. ال 2023 جىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ مىندەتتى زەينەتاقى جانە مىندەتتى كاسىپتىك زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ 50% دەيىن، سونداي-اق ەرىكتى زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ 100% دەيىن باسقارۋعا زەينەتاقى پورتفەلىن بەرۋ مۇمكىندىگى ۇسىنىلدى»، – دەپ اتاپ ءوتتى ول.

ونىڭ ايتۋىنشا، زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ جالپى كولەمى ءوسىپ كەلەدى. 2026 جىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا جيناقتار شامامەن 26 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. قاراجاتتىڭ نەگىزگى بولىگى ءالى دە ۇلتتىق بانكتە. جىل باسىنداعى جاعداي بويىنشا زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ شامامەن 99،66% ۇلتتىق بانكتە، ال شامامەن 0،34% – جەكە باسقارۋشى ينۆەستيسيالىق كومپانيالاردا.

زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ ينۆەستيسيالىق تابىسىنىڭ قۇرىلىمى بىرنەشە كوزدەن تۇرادى. تابىستىڭ نەگىزگى بولىگىن باعالى قاعازدار مەن كەرى رەپو وپەراسيالارى بويىنشا سىياقىلار قۇرايدى – شامامەن 78%. قوسىمشا باعالى قاعازداردى نارىقتىق قايتا باعالاۋدان تۇسكەن تابىستار مەن شىعىندار، ۆاليۋتا بويىنشا كۋرستىق ايىرماشىلىقتار جانە سىرتقى باسقارۋداعى اكسيالار بويىنشا تابىستار ەسكەرىلەدى.

2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ جيىنتىق ينۆەستيسيالىق تابىسى 1،825 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. بجزق باسقارۋشىلاردىڭ تيىمدىلىگىن ەندى تەك ابسوليۋتتىك كىرىستىلىك بويىنشا عانا ەمەس، تاڭدالعان ستراتەگياعا بايلانىستى بەلگىلەنگەن باعىتتار بويىنشا دا باعالايتىنىن اتاپ ءوتتى.

بەنچمارك، ك12، ك36 جانە ك60

2026 جىلدىڭ نەگىزگى جاڭالىقتارىنىڭ ءبىرى – باسقارۋشى كومپانيالاردىڭ قىزمەتىن باعالاۋ ءۇشىن كومپوزيتتىك يندەكستى ەنگىزۋ بولدى. امىرعالييەۆانىڭ ايتۋىنشا، بۇل جۇيەنى نارىقتىق لوگيكاعا جاقىنداتۋى كەرەك، وندا باسقارۋشىنىڭ ناتيجەسى ينفلياسيامەن نەمەسە باسقا ويىنشىلارمەن ەمەس، الدىن الا بەلگىلەنگەن باعىتپەن سالىستىرىلادى.

«2026 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ زاڭناماعا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى، ولار سالىمشىلار ءۇشىن ينۆەستيسيالىق مۇمكىندىكتەردى كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. اتاپ ايتقاندا، باسقارۋشى كومپانيالاردىڭ ينۆەستيسيالىق قىزمەتىن باعالاۋ ءۇشىن بەنچمارك – كومپوزيتتىك يندەكس ەنگىزىلەدى. بۇل ينۆەستيسيالىق پورتفەلدى باسقارۋ تيىمدىلىگىن باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن باعىت»، – دەدى ول.

بجزق وكىلى تۇسىندىرگەندەي، جاڭا بەنچمارك قازاقستاندىق جانە حالىقارالىق كورسەتكىشتەردى قامتيدى – اتاپ ايتقاندا، KASE، MSCI جانە Bloomberg Global Aggregate يندەكستەرىن.

«كومپوزيتتىك يندەكس ءارتۇرلى قۇرامداس بولىكتەردەن تۇرادى – بۇل جەرگىلىكتى KASE نارىعىنىڭ يندەكسى، سونداي-اق MSCI جانە Bloomberg Global Aggregate سياقتى حالىقارالىق يندەكستەر. بۇل كورسەتكىشتەر ينۆەستيسيالىق پورتفەلدىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋ ءۇشىن قولدانىلادى»، – دەپ ءتۇسىندىردى امىرعالييەۆا.

تاڭداۋ لوگيكاسى ەندى ءۇش كريتەريي بويىنشا قۇرىلادى – ك12، ك36 جانە ك60. ولار مەرزىمى مەن پورتفەل قۇرىلىمى بويىنشا ەرەكشەلەنەدى: كونسەرۆاتيۆتى نۇسقالاردان ۇزاق مەرزىمدى جانە الەۋەتتى ۇلكەن ۆولاتيلدىلىگى بار ستراتەگيالارعا دەيىن.

مىسالى، ك36 كريتەرييى زەينەتكەرلىككە شىعۋ مەرزىمى ءۇش جىلدان اسپايتىن سالىمشىلار ءۇشىن تاڭداۋدى كوزدەيدى، ال ك60 زەينەتكەرلىككە دەيىن ون ءۇش جىل قالعان سالىمشىلارعا ارنالعان. بۇل اقپاراتتى تۇسىنىكتىرەك ەتۋ ءۇشىن بجزق invest.enpf.kz پورتالىن ىسكە قوستى، وندا پورتفەل قۇرىلىمىن، ينۆەستيسيالاۋ كريتەرييلەرىن جانە باسقارۋشى كومپانيالاردىڭ كىرىستىلىگىن كورۋگە بولادى.

«بۇل پورتالدا زەينەتاقى جيناقتارى، ينۆەستيسيالىق ستراتەگيالار جانە ينۆەستيسيالاۋ كريتەرييلەرى تۋرالى اقپارات ورنالاستىرىلعان. ءبىز بۇل اقپاراتتى سالىمشى ينۆەستيسيالىق باسقارۋشىنى تاڭداۋ بويىنشا شەشىم قابىلداي الۋى ءۇشىن قولجەتىمدى فورماتتا ۇسىنۋعا تىرىستىق»، – دەپ اتاپ ءوتتى امىرعالييەۆا.

نەلىكتەن كىرىستىلىك تومەندەۋى مۇمكىن؟

قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ اقشالاي وپەراسيالار دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى نۇرجان نۇرعازين، باسقارۋشىلاردىڭ ەلەۋلى قاتەلىكتەرى بولماسا دا، زەينەتاقى پورتفەلىنىڭ كىرىستىلىگى نەگە كەيبىر كەزەڭدەردە تومەندەۋى مۇمكىن ەكەنىن ءتۇسىندىردى.

ونىڭ ايتۋىنشا، 2026 جىلعى ناۋرىزعا قاراي زەينەتاقى اكتيۆتەرى شامامەن 26 ترلن تەڭگەگە جەتتى، ال 2025 جىل بويى ولاردىڭ كولەمى شامامەن 12% ءوستى. پورتفەل قۇرىلىمى سالىستىرمالى تۇردە تۇراقتى بولىپ قالۋدا: شامامەن 60% تەڭگەلىك قۇرالدارعا، ال شامامەن 40% – ۆاليۋتالىق قۇرالدارعا تيەسىلى.

«2025 جىلى زەينەتاقى اكتيۆتەرى شامامەن 12% ءوستى. 1 ناۋرىزداعى جاعداي بويىنشا ولار شامامەن 26 تريلليون تەڭگەنى قۇرايدى. زەينەتاقى اكتيۆتەرى ءارتۇرلى اكتيۆ كلاستارىنان تۇرادى – بۇل وبليگاسيالار، اكسيالار، سونداي-اق ۆاليۋتالىق جانە تەڭگەلىك قۇرالدار. پورتفەلدەگى تەڭگەلىك قۇرالدار شامامەن 60% قۇرايدى، ال ۆاليۋتالىق بولىگى شامامەن 40% قۇرايدى»، – دەپ اتاپ ءوتتى ول.

نۇرعازين 2017 جىلدان باستاپ ۆاليۋتالىق ۇلەستىڭ بىرتىندەپ 30% -دان 40% -عا دەيىن ۇلعايتىلعانىن ەسكە سالدى، بۇل ۇزاق مەرزىمدى ديۆەرسيفيكاسيا ءۇشىن ماڭىزدى.

«2017 جىلدان باستاپ زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ ۆاليۋتالىق بولىگى بىرتىندەپ 30% -دان 40% -عا دەيىن ۇلعايتىلدى. ءبىر قاراعاندا، بۇل شامالى وزگەرىس سياقتى كورىنەدى، ءبىراق شىن مانىندە بۇل ايتارلىقتاي ماڭىزدى، ويتكەنى اكتيۆتەردىڭ وزدەرى جىل سايىن وسەدى. ءبىز ەڭ تاۋەكەلدى باسقارۋشىلار ەمەسپىز، ويتكەنى ءبىرىنشى كەزەكتە اكتيۆتەردىڭ ساقتالۋىن، ال ەكىنشى كەزەكتە – ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆاداعى كىرىستىلىكتى قامتاماسىز ەتەمىز»، – دەدى نۇرعازين.

ول كىرىستىلىكتىڭ تومەندەۋىنىڭ باستى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە وبليگاسيالاردى قايتا باعالاۋدى اتادى. ينفلياسيا ءوسىپ، بازالىق مولشەرلەمە كوتەرىلگەن كەزدە، بۇرىن ساتىپ الىنعان وبليگاسيالاردىڭ نارىقتىق قۇنى تومەندەيدى.

«كۋپوندىق تابىستان باسقا، قارجىلىق قۇرالدار قايتا باعالاۋعا ۇشىرايدى. مىسالى، ينفلياسيا ءوسىپ، بازالىق مولشەرلەمە كوتەرىلسە، وبليگاسيالاردىڭ كىرىستىلىگى وسەدى، ال ولاردىڭ باعاسى تومەندەۋى مۇمكىن. سايكەسىنشە، تەرىس قايتا باعالاۋ پايدا بولادى. ءبىراق مولشەرلەمەلەر تومەندەي باستاعاندا، كەرى پروسەسس بولادى – وبليگاسيالاردىڭ باعاسى ءوسىپ، وڭ قايتا باعالاۋ پايدا بولادى»، – دەپ ءتۇسىندىردى ول.

سوندىقتان، ءنۇرعازيننىڭ ايتۋىنشا، زەينەتاقى اكتيۆتەرى ءۇشىن تەك قىسقا مەرزىمگە باعىتتالۋعا بولمايدى.

«زەينەتاقى اكتيۆتەرى – بۇل ۇزاق مەرزىمدى ينۆەستيسيالار. سوندىقتان كىرىستىلىكتى قىسقا مەرزىمدە – اي، ەكى نەمەسە ءتىپتى جارتى جىلدا ولشەۋگە بولمايدى. 2014 جىلدان باستاپ زەينەتاقى اكتيۆتەرىن شوعىرلاندىرۋ ساتىنەن باستاپ ۇزاق مەرزىمدى كوكجيەكتى الساق، جيناقتالعان كىرىستىلىك جيناقتالعان ينفلياسيادان اسىپ تۇسەدى»، – دەدى نۇرعازين.

ول سونداي-اق پورتفەلدىڭ ۆاليۋتالىق بولىگىندە اكسيالار ۇلەسىنىڭ 25% -دان 30% -عا دەيىن ارتقانىن حابارلادى. بولاشاقتا 10% دەيىن بالامالى قۇرالداردى قوسۋ جوسپارلانۋدا.

جەكە باسقارۋشىلار نە دەيدى؟

جەكە باسقارۋشى كومپانيالار اراسىندا «Halyk Finance» اق اكتيۆتەردى باسقارۋ دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى نۇرلان مۇستافين پوزيسياسىن ءبىلدىردى. ول كومپانيا 2022 جىلدىڭ سوڭىنان باستاپ زەينەتاقى اكتيۆتەرىن باسقارىپ كەلە جاتقانىن جانە ناتيجەلەردى ءۇش جىلدىق مەرزىمدە باعالايتىنىن اتاپ ءوتتى.

«ءبىز 2022 جىلعى جەلتوقساندا زەينەتاقى اكتيۆتەرىن باسقارا باستادىق. سوندىقتان ءبىز ءۇش تولىق جىلدىڭ – 2023-2025 جىلداردىڭ ناتيجەلەرىن كەلتىرەمىز. وسى كەزەڭنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ورتاشا جىلدىق كىرىستىلىك شامامەن 14،4% قۇرادى. ەگەر سالىمشى 2023 جىلدىڭ باسىندا 10 ميلليون تەڭگە سالسا، ءۇش جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ونىڭ جيناقتارى شامامەن 15 ميلليون تەڭگەگە جەتۋى مۇمكىن ەدى»، – دەدى ول.

ونىڭ ايتۋىنشا، نارىق ءۇشىن، اسىرەسە 2025 جىل قيىن بولدى – ينفلياسيانىڭ ءوسۋى مەن اقشا-كرەديت ساياساتىنىڭ كۇرت قاتايتىلۋىنا بايلانىستى.

«2025 جىلى ينفلياسيانىڭ ءوسۋى بايقالدى، ال ۇلتتىق بانك بازالىق مولشەرلەمەنى ايتارلىقتاي كوتەردى. جىل باسىندا ول شامامەن 15% بولسا، جىل سوڭىندا 18% -عا جەتتى. مۇنداي جاعدايدا پورتفەلدەگى وبليگاسيالاردىڭ قۇنى تومەندەيدى، ويتكەنى نارىقتاعى كىرىستىلىك وسەدى»، – دەپ ءتۇسىندىردى مۇستافين.

وبليگاسيالار پورتفەلدەردەگى ايتارلىقتاي ۇلەستى العاندىقتان، ولاردى قايتا باعالاۋ قورىتىندى كىرىستىلىككە ايتارلىقتاي اسەر ەتتى.

«ءبىزدىڭ پورتفەلىمىزدەگى وبليگاسيالاردىڭ ۇلەسى شامامەن 70% قۇرايدى. سوندىقتان مولشەرلەمەلەردىڭ ءوسۋى بۇل قاعازداردى قايتا باعالاۋعا ءسوزسىز اسەر ەتەدى. ءبىراق بۇل، شىن مانىندە، ۋاقىتشا فاكتور»، – دەدى ول.

بۇل رەتتە، مۇستافيننىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى كەزەڭدە تەڭگەلىك قۇرالدار جوعارى كىرىستىلىك ايىرماشىلىعىنا بايلانىستى تارتىمدىراق كورىنەدى.

«بۇگىنگى تاڭدا ءبىز تەڭگەلىك قۇرالداردىڭ كىرىستىلىگى شامامەن 16-17% قۇرايتىنىن كورىپ وتىرمىز، ال دوللارلىق قۇرالدار بويىنشا ول شامامەن 3،5% دەڭگەيىندە. ايىرماشىلىق 10 پايىزدىق پۋنكتتەن اسادى، سوندىقتان قازىرگى جاعدايدا تەڭگەلىك قۇرالدار قىزىقتىراق كورىنەدى»، — دەپ اتاپ ءوتتى ول.

Halyk Finance باعالاۋى بويىنشا، ءۇش جىلدىق مەرزىمدە كىرىستىلىك تەڭگەمەن ەسەپتەگەندە 15-18% قۇراۋى مۇمكىن، بۇل تەڭگەگە شامامەن 70% جانە ۆاليۋتاعا 30% اكتيۆتەردى ءبولۋ كەزىندە.

«ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – جاي عانا نارىقتىق بەنچماركتى ۇستانۋ ەمەس، كوبىرەك تابىس تابۋ. بۇل ءۇشىن ءبىز پورتفەلدى بەلسەندى باسقارۋدى قولدانامىز جانە ينۆەستيسيالاردى ءارتۇرلى قۇرالدارعا ديۆەرسيفيكاسيالايمىز»، – دەدى مۇستافين.

ساراپشىلار قازىرگى كىرىستىلىكتىڭ تومەندەۋى كوبىنەسە جوعارى مولشەرلەمەلەر سيكلىنە بايلانىستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ەگەر ينفلياسيا تومەندەي باستاسا جانە بازالىق مولشەرلەمە بىرتىندەپ تومەندەسە، وبليگاسيالاردىڭ قۇنى جوعارىلاۋى مۇمكىن. بۇل جاعدايدا قايتا باعالاۋ زەينەتاقى اكتيۆتەرىنىڭ پايداسىنا جۇمىس ىستەپ، ولاردىڭ كىرىستىلىگىن جاقسارتۋى مۇمكىن.