InfoHub Logo

Qazaqstandaǵy medısına salasynyń jetistikteri men kemshilikteri qandaı? Ótken jyly bir mıllıonnan astam operasıa jasalǵanymen, nege qazaqstandyqtardyń ómir súrý uzaqtyǵy Eýropadan artta qalyp otyr? Bul týraly belgili dáriger jáne densaýlyq saqtaý menedjeri Erık Baıjunysov óz oıymen bólisti.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Medısınamyz qalaı damydy?

Qazaqstandyqtardyń ómir súrý uzaqtyǵy 76 jasqa jýyqtady. Bul kórsetkish álemdik deńgeıde ortasha bolǵanymen, Eýropa elderimen (81 jas) nemese Japonıamen (84 jas) salystyrǵanda tómen. Degenmen, sońǵy 30 jylda medısına salasynda aıtarlyqtaı jetistikterge qol jetkizildi. Kardıohırýrgıalyq bólimsheler ashylyp, júrekke jasalatyn operasıalar sany artty. Buryn ólimge aparyp soǵatyn aýrýlar qazir emdelip, adamdar qalypty ómir súrýde.

Qazaqstandyqtar qandaı aýrýlardan kóz jumady?

Ótken jyly 133 myń adam qaıtys boldy. Olardyń basym kópshiligi júrek-qan tamyrlary (29 998 adam) jáne júıke júıesi (23 728 adam) aýrýlarynan qaıtys bolǵan. Bul ınfarkt pen ınsýlttiń jıi kezdesetinin kórsetedi. Kúnine shamamen 150 adam ınfarkt, 134 adam ınsýlt dıagnozymen aýrýhanaǵa túsedi. Ásirese, erler arasynda erte qaıtys bolý qaýpi joǵary.

Qazaqstan medısınasynyń paradoksy

Elimizde mıllıonǵa jýyq adam arterıaldy gıpertenzıamen esepte tursa, shyn máninde bul kórsetkish áldeqaıda joǵary bolýy múmkin. Onkologıadan jylyna 13 886 adam qaıtys bolady. Bul aýrýlardyń kóbeıýine ómir saltymyz ben tamaqtaný daǵdylarymyz áser etedi.

Nege aýyramyz?

Aýrýlardyń 50 paıyzyna bizdiń ómir saltymyz sebep bolady. Qazaqstandyqtardyń kópshiligi az qımyldaıdy, balalar gadjetterge táýeldi. Durys tamaqtanbaý, artyq tuz tutyný, temeki shegý jáne alkogóldi asyra paıdalaný – munyń bári aýrýlardyń órshýine ákeledi.

Jaǵdaıdy qalaı ózgertýge bolady?

Densaýlyqty saqtaýdyń eń qarapaıym joly – kúndelikti jaıaý júrý. Kúnine 7 myń qadam jasaý júrek aýrýlarynyń aldyn alýǵa kómektesedi. Sondaı-aq, memleket tarapynan qantty sýsyndarǵa aksız engizý, fastfýdqa salyqty arttyrý sıaqty sharalar arqyly densaýlyqty jaqsartýǵa bolady. Aınaladaǵy qorshaǵan ortanyń tazalyǵyna da mán berý qajet.

Óz densaýlyǵymyzǵa jaýaptymyz ba?

Eń bastysy – árbir azamattyń óz densaýlyǵyna degen jaýapkershiligi. Skrınıngterden ótý, dárigerdiń nusqaýlaryn oryndaý, zıandy ádetterden bas tartý – bul árkimniń óz qolynda. Memleket, bıznes jáne azamat arasyndaǵy kelisim-shart sıaqty densaýlyqty saqtaýdyń naqty erejeleri bolýy tıis.