InfoHub Logo

El azamattary zeınet jasyna jetkende aı saıyn 311 myń teńgeden astam qarajat alý úshin qandaı sharttardy oryndaý kerektigin Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory (ENPF) eseptep shyǵardy. Bul somaǵa jetý úshin keminde 40 jyl jınaqtaý júıesine qatysyp, ár aı saıyn úzbeı jarna aýdaryp otyrý qajet.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Zeınetaqy júıesiniń ózgerýi

ENPF memleket esebinen tólenetin bir zeınetaqynyń azaıyp bara jatqanyn eske saldy. Ony taǵaıyndaý kezinde tek 1998 jylǵy 1 qańtarǵa deıingi eńbek ótili eskeriledi. 2040 jyldardyń basynda mundaı ótili joq azamattar zeınetke shyǵa bastaıdy. Olardyń tólemderi jeke jınaqtaryna tikeleı baılanysty bolady.

Halyqaralyq eńbek uıymynyń (HEU) baǵalaýy boıynsha, tabystyń ornyn toltyrý koefısıenti (TOK) burynǵy jalaqynyń keminde 40%-yn quraýy tıis. ENPF bul maqsatqa jetý úshin úsh negizgi faktordy atap ótti: jınaqtaý merzimi, jarnalardyń turaqtylyǵy jáne tolyqtyǵy.

Qansha jınap, qansha alýǵa bolady?

Qor mamandary 2026 jylǵy baǵamen esepteýler júrgizip, ortasha aılyq jalaqy men júıege qatysý ótiline baılanysty tólem mólsheriniń qalaı ózgeretinin kórsetti.

Jarnalardyń turaqtylyǵy nege mańyzdy?

Qor jarnalardyń jalpy merzimi ǵana emes, shottyń tolyqtyrylý jıiligi de mańyzdy ekenin atap ótti. Eger ortasha jalaqydan jarnalar úzilispen túsip otyrsa, bul zeınetaqynyń qorytyndy mólsherine tikeleı áser etedi.

Bolashaqta jumys berýshiniń mindetti zeınetaqy jarnalary (JMZJ) arqyly HEU standartyna jetpeıtin paıyzdyq aıyrmashylyqtar óteledi dep kútilýde.

Zeınetaqy mólsherine áser etetin basqa faktorlar

2026 jylǵy 1 qańtardaǵy jaǵdaı boıynsha, qazaqstandyqtardyń jalpy jınaqtaryndaǵy ınvestısıalyq tabystyń úlesi 41,4%-dy qurady. Aqsha qorda neǵurlym uzaq jatsa jáne jarnalar turaqty túsip otyrsa, ınvestısıalyq tabys soǵurlym kóp mólsherde esepteledi (álemdik tájirıbede onyń úlesi 70-80%-ǵa deıin jetedi). Salymshylar óz qarajattarynyń bir bóligin jeke basqarýshy kompanıalarǵa (JBB) berip, tabystylyqty basqara alady.

Ózińiz nemese týystaryńyz úshin qosymsha jarnalar aýdarýǵa bolady, bul úshin salyq jeńildikterin alýǵa múmkindik bar. Erkimen tólengen jarnalar boıynsha tólemderdi merziminen buryn, ıaǵnı 50 jastan bastap alýǵa bolady.

Turǵyn úı nemese emdelýge aqsha alý zeınetaqynyń qorytyndy mólsherin azaıtady. Esepshotynda qalǵan eń tómengi jetkiliktilik shegi tek qarttyqta adamǵa eń az múmkin tólemdi alýdy qamtamasyz etýge arnalǵan.

ENPF qazaqstandyqtardy qarjylyq josparlaýǵa belsendi qatysýǵa jáne jınaqtaý strategıasyn túzetý úshin qordyń mobıldi qosymshasyndaǵy «zeınetaqy kálkýlátoryn» paıdalanýǵa shaqyrdy.