Sońǵy jańartý

(Ózgertilgen ýaqyty 38 mınýt buryn)
Almatydaǵy «Úsh batyr» TK jańartylmady: Sebebi nede jáne qazir qandaı kúıde?

Almatydaǵy Dostyq dańǵylynda ornalasqan, 7 jyl buryn jańartylýy tıis bolǵan ataqty «Úsh batyr» turǵyn úı kesheni bılik nazaryna qaıta ilikti. Úzdik eskız baıqaýynan keıin ákimdik jobany qaıta bastaýdy jón kórdi. Tengrinews.kz burynǵy tujyrymdama nege arhıvke jiberilgenin jáne 12 qabatty ǵımarattar qasbetindegi haosty qashan joıatynyn anyqtady.

Tarıhı ǵımarattyń taǵdyry

«Úsh batyr» TK – Almatydaǵy alǵashqy bıik qabatty turǵyn úı keshenderiniń biri. Ol 1970-shi jyldary Lenın dańǵylyn (qazirgi Dostyq dańǵyly) qaıta jańartý kezinde salynǵan. Keshen úsh 12 qabatty pavılonnan turady, olar eki qabatty stılobatpen biriktirilgen. Keshendi sáýletshiler B. Chýrláev pen A. Petrov jobalaǵan.

2019 jyly Almaty ákimdigi tarıhı ǵımarattyń qasbetin jańartýǵa arnalǵan úzdik eskızdik jobaǵa baıqaý jarıalady. Baıqaýda 25 jastaǵy almatylyq Erlan Muratbek jeńimpaz atandy. Onyń tujyrymdamasy boıynsha, balkondarǵa dybys oqshaýlaǵyshtary men dybys otrajaǵyshtaryn ornatý josparlanǵan bolatyn. Bul qurylǵylar arqyly kondısıonerlerdi «jasyrýǵa» bolar edi.

Joba avtory 2020 jyldan bastap iske asyrý jumystary bastalady dep úmittengen edi. Jeńimpaz eskızi Almaty ákimine maquldaýǵa usynylyp, odan keıin jobalyq-smetalyq qujattamany ázirleý jáne qurylys búdjetin anyqtaý josparlanǵan. Alaıda, alty jylǵa jýyq ýaqyt ótti, al ǵımarat áli de burynǵy qalpynda.

Jeti jyldan keıin: jeńimpaz eskız avtory ne deıdi?

Tengrinews.kz tilshisi jeńimpaz eskız avtory Erlan Muratbekpen habarlasyp, onyń ıdeıasy nege júzege aspaǵanyn surady.

Sáýletshiniń aıtýynsha, baıqaýda jeńimpaz atanǵannan keıin fors-majorlyq jaǵdaılar oryn aldy – pandemıa, qańtar oqıǵalary, bul jaǵdaılar jobanyń umytylýyna sebep boldy. Alaıda, basty másele ákimdiktiń barlyq turǵyndardan 100 paıyz kelisim jınaýdy talap etýi boldy.

«2020 jyly kovıd bastaldy, odan keıin 2022 jyly Qańtar oqıǵasy boldy. Bári umytylyp ketti. Jaqynda men turǵyn úı kesheniniń turǵyndarymen sóılestim. Qaıta jańartý úshin ákimdik turǵyndardyń 100 paıyz qoltańbasyn talap etkeni belgili boldy. Bul múmkin emes nárse, óıtkeni bireýler páterin jalǵa berip jatyr, bireýler qalada joq. Barlyǵyn jınap, qoltańba alý múmkin emes. Mine, jóndeý jumystarynyń bolmaýynyń basty sebepteriniń biri osy», – dep túsindirdi Muratbek.

Sáýletshi jeti jyl ishinde jobaǵa degen kózqarasynyń ózgeretinin moıyndady.

«Men keńesshi retinde nemese jańa jobany ázirleýge qatyssam qýanyshty bolar edim. Jeti jyl ishinde jobaǵa degen meniń oıym sál ózgerdi. Áýezov atyndaǵy teatrda bolyp jatqan jaǵdaılardy eskersek, bárine qatysý kerek pe dep oılanasyń», – dep bólisti ol.

Ákimdik ne deıdi?

Máskeý aýdany ákiminiń apparaty Tengrinews.kz-ke bergen suranysyna sáıkes, «Úsh batyr» TK qasbetin qaıta jańartýǵa jatatyn nysandardyń biriktirilgen tizimine engizilgen.

«Tehnıkalyq tekserý júrgizý, sondaı-aq jobalyq-smetalyq qujattamany ázirleý osy jyly josparlanýda», – dep habarlady ákimdikten.

Almaty qalasy ákimdiginiń baspasóz qyzmeti 2019 jylǵy jeńimpaz joba qoldanylmaıtynyn, rekonstrýksıa áli ázirlenbegen jańa eskız boıynsha júrgiziletinin naqtylady.

Sáýletshi Erlan Muratbek ákimdiktiń josparlary týraly bilmegenin aıtty. Onyń aıtýynsha, onyń tujyrymdamasy ózektiligin joǵaltqan.

«Men bul týraly bilmedim. Avtorlyq quqyǵym joq, ári ol ózektiligin joǵaltty. Maǵan sol kezde aqsha tólegen bolatyn. Onyń ústine, jobalyq-smetalyq qujattamany ázirleý úshin qazir mende tıisti lısenzıalar joq», – dedi Muratbek.

«Úsh batyr» TK qazir qandaı kúıde?

Tengrinews.kz tilshisi «Úsh batyr» TK-ǵa baryp, onyń qazirgi jaǵdaıyn baǵalady.

Ǵımarattyń qasbetteri aıtarlyqtaı túsin joǵaltyp, keı jerlerinen syrpynyp túsken. Keıbir jerlerde qabyrǵalarda graffıtı men ýaqyt izderi kórinedi.

Turǵyn úı kesheniniń balkondary retsiz áınektelgen – ár páterdiń óz sheshimi bar: keı jerde plasık terezeler, keı jerde eski aǵash terezeler, al keı balkondar ashyq kúıinde qalǵan.

Kireberisterge aparatyn baspaldaqtar da jóndeýdi qajet etedi – baspaldaqtardyń keı jerleri sypyrylyp túsken. Úsh munarany biriktiretin tómengi platforma da kóńilsiz kórinedi jáne jańartýdy aıqyn qajet etedi.

Elý jyldan astam ýaqyt boıy tarıhı ǵımarat qaıta jańartýdy aıqyn qajet etedi. Ákimdiktiń bul joly josparlary júzege asatynyna jáne aty ańyzǵa aınalǵan «Úsh batyr» TK jańartylǵan kelbetke ıe bolaryna úmittenemiz.

Sondaı-aq oqyńyz: «Teatr eskirýi tıis emes». Sás atyndaǵy Jasóspirimder teatry Almatydaǵy óz kelbetin saqtaı ma

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Jańalyqtar

Jarnama