InfoHub Logo

Almaty qalasynyń bazarlary tek jergilikti turǵyndar úshin ǵana emes, búkil qazaqstandyqtar úshin mańyzdy saýda ortalyǵy bolyp sanalady. Bul saýda oryndarynyń jyldyq aınalymy mıllıardtaǵan teńgege jetedi. Kursiv.media redaksıasy eń tanymal bazarlardyń ıeleri kim ekenin jáne olardyń memleket qazynasyna qansha salyq tóleıtinin zerttep kórdi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

«Kók bazar»: Mıllıarderlerdiń ıeligindegi saýda orny

Almatydaǵy eń kóne jáne tanymal saýda oryndarynyń biri – «Kók bazar». Jalpy aýmaǵy 3,16 gektardy quraıtyn bul bazardyń túpkilikti ıeleri eki adam. Olardyń biri – Forbes tizimindegi mıllıarder, eks-prezıdenttiń qyzy Dınara Qulybaeva. Ol «MERCURY PROPERTIES» JSHS arqyly bazardy basqarady. Ekinshi ıesi – mıllıarder Shaı Iýrıı, onyń baılyǵy 100 mıllıon dollarǵa baǵalanady. Shaı Iýrıı «Dostar-INVEST» kompanıasy arqyly bazarǵa ıelik etedi jáne Alataý qalasyn damytýǵa belsendi atsalysýda.

Adata derekteri boıynsha, «Kók bazar» 2015 jyldan bastap salyq tóleı bastaǵan. Osy ýaqyt ishinde búdjetke 3,5 mıllıard teńge salyq quıylǵan. Eń kóp salyq tólegen jyl – 2025, sol jyly 690 mıllıon teńge tólengen. Bazarda 100-den astam adam jumys isteıdi.

«Altyn Orda»: Daýly ıelik jáne salyqtyq serpilis

Almatydaǵy «maıly» oryndardyń kóbi buryn Nazarbaevtar áýletimen baılanysty bolǵan. «Altyn Orda» bazary da osy tizimde. 2013 jyldan 2022 jylǵa deıin bul bazar «KURYLYS LTD» JSHS-nyń menshiginde boldy, al onyń ıesi – Bolat Nazarbaev. 2022 jyly ıelik quqyǵy Danıar Álpıev pen «Kompanıa nomer odın» JSHS-ǵa aýysty. Alaıda, Danıar Álpıevtiń aıtýynsha, bazardy onyń ákesi ashqanymen, keıin reıderlik shabýylmen Nazarbaevtar áýletine ótken.

2023 jyly bul máselege qatysty is qozǵalyp, Bolat Nazarbaevtyń seriktesteri jaýapqa tartyldy. Degenmen, satýshylar bazar áli de eks-prezıdent otbasyna tıesili dep esepteıdi. Memlekettik kirister komıtetiniń málimetinde bazardan túsken salyq kórsetilmegenimen, Adata derekteri boıynsha, qazynaǵa 292 mıllıon teńge jiberilgen. Qyzyǵy, 2022 jylǵa deıin salyq kólemi jylyna 5-12 mıllıon teńge bolsa, ıesi aýysqannan keıin 20 ese artyp, 210 mıllıon teńgege jetken.

«Kenjehan» bazary: Reıderlik shabýyldan keıingi ózgerister

Eks-prezıdent áýletimen baılanysty taǵy bir bazar – «Kenjehan». Orda.kz saıtynyń habarlaýynsha, 2000 jyldary bul bazardy eks-prezıdenttiń qaryndasy Ánıpa Nazarbaeva reıderlik jolmen tartyp alǵan. Alaıda, 2022 jylǵy Qańtar oqıǵalarynan keıin Ánıpa Nazarbaeva bazardy «Mıtra Konsaltıń» JSHS-na berdi. Bul kompanıanyń quryltaıshysy – Aleksandra Manýshına, al bazardy onyń týysy Tatána Manýshına basqarady.

Bazar búdjetke jalpy 684 mıllıon teńge salyq tólegen. «Altyn Orda» bazaryna uqsas, 2022 jylǵa deıin salyq tólemi 8-13 mıllıon teńge aralyǵynda bolsa, 2022 jyly 39 mıllıon teńgege deıin ósken. 2023 jyly 114 mıllıon, 2024 jyly 139 mıllıon teńge tólengen. Bazarda 42 adam jumys isteıdi.

«Tastaq» bazary: Salyqtyq sqemanyń jalǵasy

Nazarbaevtar áýletimen baılanysty taǵy bir tanymal bazar – «Tastaq». 2022 jylǵa deıin «Tastaq» JSHS-nyń quryltaıshylary retinde Bolat Nazarbaev jáne onyń uldary Qundyz ben Nurbol Nazarbaev kórsetilgen. Qazirgi ýaqytta kompanıany 41 jastaǵy Erlan Qaırov basqarady jáne ıesi de sol.

Bazar búdjetke mıllıondap salyq tólegenimen, Nazarbaevtarǵa tán salyqtyq sqema baıqalady. 2022 jylǵa deıin «Tastaq» JSHS 7-12 mıllıon teńge salyq tólese, 2022 jyly bul kórsetkish 360 mıllıon teńgege deıin ósken. Keıingi jyldary tólemder 20-30 mıllıon teńge aralyǵynda boldy. Kásiporynda 35 adam jumys isteıdi.

«Alataý» bazary: Málimetterdiń azdyǵy

Áıgili baraholkada ornalasqan «Alataý» bazary týraly ashyq derekterde málimet óte az. «Alataý rynok» JSHS-nyń basshysy Tartý Arǵynov bolǵanymen, quryltaıshylary men salyq túsimi týraly aqparat joq. Keıbir BAQ-tyń jazýynsha, bul bazardyń «Alataý qus» fabrıkasynyń ıesi, kásipker Serik Estaıǵa qatysy bolýy múmkin.

Aıta keteıik, Ulttyq statısıka búrosynyń málimetinshe, Qazaqstanda bazarlar sany azaıyp keledi. Byltyr 588 bazar tirkelgen, bul bir jyl burynǵydan 38-ge az.