InfoHub Logo

Kúndelikti tutynatyn keıbir taǵamdar ınfarkt pen ınsýlt qaýpin kúrt arttyratyny belgili boldy. Jaqynda jarıalanǵan zertteý últraóńdelgen ónimderdiń aǵzaǵa keri áserin ashyp berdi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Últraóńdelgen taǵamdar degenimiz ne?

Bul – chıpster, kolbasalar, tátti sýsyndar, daıyn taǵamdar jáne tez daıyndalatyn jarmalar sıaqty ónimder. Mundaı taǵamdardy kúndelikti kóp mólsherde tutynatyn adamdarda ınfarkt, ınsýlt nemese júrek-qan tamyrlary aýrýlarynan bolatyn ólim-jitim qaýpi 67%-ǵa joǵarylaıtyny anyqtaldy. Bul kórsetkish mundaı ónimderdi sırek jeıtindermen salystyrǵanda eseptelgen.

Zertteý nátıjeleri

Zertteýge 45-84 jas aralyǵyndaǵy 6800-den astam adam qatysty. Olardyń eshqaısysynda bastapqyda júrek aýrýlary bolmaǵan. Ǵalymdar qatysýshylardyń tamaqtaný rasıonyn jáne densaýlyq jaǵdaıyn uzaq ýaqyt boıy baqylaǵan.

Nátıjeler kórsetkendeı, últraóńdelgen taǵamdardyń árbir qosymsha porsıasy júrek-qan tamyrlary aýrýlarynyń paıda bolý yqtımaldyǵyn shamamen 5%-ǵa arttyrady. Bul áser taǵamnyń kalorıalylyǵyna, jalpy qorektik qundylyǵyna, sondaı-aq adamnyń semizdik, qant dıabeti jáne gıpertonıa sıaqty faktorlaryna qaramastan saqtalyp qalǵan.

Qaýiptiń sebepteri

Mundaı ónimderdiń aǵzaǵa áser etýiniń naqty tetikteri áli tolyq zerttelmegenimen, buǵan deıingi zertteýler últraóńdelgen taǵamdardyń aǵzadaǵy qabyný prosesterin kúsheıtip, ish maıynyń jınalýyna jáne zat almasýdyń buzylýyna yqpal etetinin kórsetken. Bul faktorlardyń barlyǵy júrek-qan tamyrlary aýrýlarynyń damýyna negizgi sebep bolyp tabylady.

Qorytyndy

Zertteý avtorlary bul nátıjelerdiń tek ózin-ózi baǵalaýǵa negizdelgenin jáne keıbir shekteýleri bar ekenin atap ótti. Degenmen, bul derekter últraóńdelgen taǵamdardy tutynýdy azaıtýdyń mańyzdylyǵyn taǵy bir dáleldeıdi.

Mamandardyń aıtýynsha, qaýipti azaıtýdyń eń ońaı joly – taǵamnyń quramyn muqıat qarap, az óńdelgen ónimderge, ıaǵnı kókónisterge, burshaq daqyldaryna, jańǵaqtarǵa jáne tutas dánderge basymdyq berý.