InfoHub Logo

BAÁ-niń OPEK-ten shyǵýy munaı naryǵyndaǵy oıyn erejelerin ózgertip, belgili bir senarı boıynsha teńgeni álsiretýi múmkin. Munaı baǵasymen qandaı nusqalar múmkin jáne qandaı jaǵdaılarda baǵam 500 psıhologıalyq belgisine qaıta oralýy múmkin – Tengrinews.kz materıalynan oqyńyzdar.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Ne boldy?

28 sáýirde Birikken Arab Ámirlikteri 1 mamyr 2026 jyldan bastap OPEK jáne OPEK+ alánsynan shyǵatynyn málimdedi. Bul munaı óndirýshi iri elderdiń biri bolǵandyqtan, naryq birden reaksıa bildirdi: baǵalar terbele bastady.

Munaı-gaz salasyndaǵy sarapshylar OPEK+ yqpalynan aıyrylýy múmkin ekenin aıtady. Biraq bul Qazaqstanǵa qalaı áser etedi, qandaı senarıler múmkin jáne teńgege ne bolady? Biz bul týraly ekonomıs Janat Nurǵalıevpen sóılestik.

Munaı men teńgege arnalǵan úsh senarı

Ekonomıs úsh senarıdi qarastyrýdy usynady.

Birinshi senarı

Álemdegi shıelenis saqtalsa, munaı qymbat bolyp qala bermek. BAÁ óndiristi ulǵaıtsa da, bul naryqqa qatty qysym jasamaıdy – baǵany maksımým 5-10 paıyzǵa tómendetýi múmkin, deıdi Nurǵalıev.

Bul jaǵdaıda barreline shaqqandaǵy 110-115 dollar deńgeıi saqtalýy múmkin.

Ekinshi senarı

Taǵy bir senarı – turaqtandyrý. Eger qaqtyǵystar tynyshtalyp, logıstıka qalpyna kelse jáne shekteýler alynsa, munaı «naryqtyq» dálizge – shamamen 75-90 dollarǵa oralýy múmkin, dep atap ótedi sarapshy.

«Bul baǵalardyń bazalyq dıapazony, ol naryqqa eń qolaıly, qazirgi naryqtyq jaǵdaıǵa eń sáıkes keledi. Al Qazaqstan úshin bul, negizinen, qolaıly baǵalar», – dep túsindirdi ol.

Úshinshi senarı

Janat Nurǵalıevtiń aıtýynsha, munaı baǵasy 70-75 dollardan tómen tússe, bul jaǵdaı ekonomıkaǵa qysymdy kúsheıtedi: teńge álsireı bastaıdy. Qazirgi 460 teńgege jýyq dollar baǵamymen ol 500-ge deıin, al baǵalardyń odan da tereń quldyraýymen (70 dollardan tómen) – tipti 530-ǵa deıin ketýi múmkin.

«Eger baǵa 70 dollardan tómen tússe, bul Qazaqstan men búdjet úshin qıyn senarı bolyp sanalady. Teńgeniń álsireýi múmkin, buny joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy. Biraq munda 70 dollardan joǵary baǵanyń áli de qolaıly deńgeı ekenin umytpaý kerek. Bul jaǵdaıda teńge eksporttyq túsimder, joǵary bazalyq mólsherleme jáne naryqta dollar usynysynyń artýy esebinen tipti nyǵaıýy múmkin», – dep túsindirdi ekonomıs.

Bul áser birden bolmaıdy: munaı baǵasynyń ózgerýi men baǵamnyń reaksıasy arasynda ýaqytsha lag bar. Bul mańyzdy, dep atap ótti Nurǵalıev.

Qaı senarı eń shynaıy?

Ekonomıstiń pikirinshe, eń yqtımal senarı – joǵary qubylmalylyq.

Anyqtama. Baǵalardyń qubylmalylyǵy – belgili bir kezeńde aktıv baǵasynyń qanshalyqty qatty jáne jıi ózgeretinin kórsetetin kórsetkish. Ekonomıkada jáne naryqtarda qubylmalylyq ádette belgisizdik kezeńderinde kúsheıedi – mysaly, geosaıasat, daǵdarystar nemese iri oıynshylardyń sheshimderi saldarynan.

Onyń aıtýynsha, munaı baǵasy jalpy belgisizdik aıasynda terbelip otyrady: mezgil-mezgil ósip, tómendeıdi.

Bul rette, onyń baǵalaýy boıynsha, kúrt sekirýlerdi kútýdiń qajeti joq. Ekonomıstiń aıtýynsha, tek 2-5 paıyz sheginde ortasha ósý men tómendeý múmkin, sodan keıin baǵalar aǵymdaǵy deńgeıge – shamamen 110-115 dollarǵa oralýy yqtımal.

«BAÁ-niń kóńili qaldy». OPEK-ke ne bolady?

Ekonomıstiń aıtýynsha, qazir munaı baǵasyna eń qatty áser etetin faktor – geosaıasat, eń aldymen Iran tóńiregindegi jaǵdaı jáne Ormýz buǵazynyń jabylý qaýpi.

«Birikken Arab Ámirlikteri AQSH saıasaty men halyqaralyq uıymdardyń qyzmetine kóńili tolmaǵandyqtan shyqty. Qazir Birikken Ulttar Uıymy, OPEK jáne t.b. bastapqyda daǵdarysqa ushyraǵan halyqaralyq ınstıtýttardy kórip otyrmyz. Sondyqtan elder bul uıymdarǵa jáne olarǵa múshelikke qaramaıdy», – dep esepteıdi Janat Nurǵalıev.

Bul rette, ekonomıstiń pikirinshe, OPEK-tiń yqpaly ázirge saqtalyp otyr, biraq BAÁ-men bolǵan jaǵdaı basqa qatysýshylar úshin sıgnal bolýy múmkin. Olar alánsqa múshelik ne beretinin jáne onda qalýdyń tıimdi ekenin muqıat baǵalaıtyn bolady.

Bul óz kezeginde OPEK ishindegi tártipti álsiretip, elderdiń kelisimge kelý qabiletine áser etýi múmkin. Ekonomıstiń aıtýynsha, qazirgi mańyzdy faktor – AQSH, Iran jáne Reseı, sondaı-aq Saýd Arabıasy sıaqty Taıaý Shyǵys elderi arasyndaǵy kelisimder.

Sarapshy BAÁ-niń OPEK-ten shyqqannan keıingi qadamdaryna kóp nárse baılanysty bolatynyn jeke atap ótti. Eger el óndiristi aıtarlyqtaı arttyratynyn jarıalasa, bul baǵalarǵa qosymsha qysym jasaýy múmkin. Biraq áser qanshalyqty kúshti bolatyny – naqty kólemder boıynsha sheshimder qabyldanǵannan keıin ǵana belgili bolady.

Nurǵalıevtiń aıtýynsha, qazirgi [munaı baǵasynyń ósýi](https://tengrinews.kz/world_news/tsena-na-neft-rvanula-vverh-brent-probila-otmetku-v-115-dollarov-598215/) BAÁ-niń OPEK-ten shyǵýymen emes, spekýlátıvti faktorlarmen jáne Iran men AQSH arasyndaǵy shıelenispen baılanysty.

Munaı baǵasynyń Qazaqstan ekonomıkasyna áseri

Buǵan deıin munaı-gaz salasynyń sarapshysy Asqar Ismaılov munaı baǵasynyń búdjet kiristerine, Ulttyq qordyń jaǵdaıyna jáne teńge baǵamyna áser etetinin atap ótken bolatyn. Baǵalar óskende – áser oń, kerisinshe bolǵanda – teris.

Munaı baǵasynyń ósýi – ekonomıka úshin tek plús emes. Qazaqstandyqtar úshin bul basqasha bolýy múmkin. Mysaly, kóktemde BJZQ shottarynda kiristiliktiń tómendeýi tirkeldi. Qazaqstannyń Ulttyq banki túsindirgendeı: bul shyǵyn emes, teńgeniń nyǵaıýyna baılanysty ınvestısıalyq kiristiń tómendeýi. Sebebi: qor aktıvteriniń shamamen 40 paıyzy shetel valútasynda ornalastyrylǵan – dollardyń álsireýimen kiristilik tómendeıdi.

Jalpy, munaı naryǵynyń turaqsyzdyǵy ekonomıka úshin táýekelderdi kúsheıtedi. Baǵalardyń kúrt terbelýi ınflásıaǵa, ınvestısıalyq belsendilikke jáne qarjy naryqtaryna áser etedi. Munaı kiristerine táýeldilik eldi syrtqy shoktarǵa osal etedi.

Bul rette 2026–2028 jyldarǵa arnalǵan búdjetke bazalyq parametrler engizilgen: munaı baǵasy 60 dollar, al dollar baǵamy 540 teńge deńgeıinde bolady. Eksporttyq kirister, áleýmettik tólemder jáne memlekettik shyǵystar osy baǵyttardan esepteledi.

Esterińizge sala keteıik, buǵan deıin Birikken Arab Ámirlikteriniń (BAÁ) OPEK jáne OPEK+ uıymynan shyǵýyna uıym ishindegi jınaqtalǵan kelispeýshilikter men Ámirlikterdi qanaǵattandyrmaǵan óndiris shekteýleri sebep boldy dep sanaıdy sarapshylar. Nelikten el dál qazir shyǵýǵa sheshim qabyldady jáne bul álemdik munaı naryǵyna qalaı áser etýi múmkin – **[silteme](https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/opek-riskuet-poteryat-vliyanie-ekspertyi-vyihode-oae-alyansa-598194/)** boıynsha materıaldan oqyńyzdar.