tengrinews.kz
Elektrokardan alystaǵy qalalar: Qaıda zarádtaý kerek jáne ony satyp alýǵa turarlyq pa?
Sońǵy jyldary Qazaqstannyń keıbir aımaqtarynda elektromobılder tanymaldylyqqa ıe boldy. Máselen, Almaty qalasynda elektrokarlar sany 10 myńnan asyp, olardyń taralýynyń basty ortalyǵyna aınaldy. Tengri Auto bul kórsetkishtiń basqa óńirlerdegi jaǵdaıyn anyqtaýdy jón kórdi.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
Elektromobıl – shaǵyn qaladaǵy jaǵdaı: 2026 jylǵy statısıka ne deıdi?
Ulttyq statısıka búrosynyń dereginshe, 2026 jyldyń 1 sáýirine Qazaqstanda tirkelgen elektromobılder sany mynadaı:
Nege shaǵyn qalalarda gıbrıdter áli de alda tur?
Eń az elektromobıl tirkelgen óńirler qataryna:
Kóptegen óńirlerde júrgizýshiler tolyqtaı elektrmen júretin kólikterge qaraǵanda, gıbrıdterdi jıi tańdaıdy. Munyń sebebi túsinikti – bul ekologıalyq tazalyq pen yńǵaılylyqtyń arasyndaǵy teńgerim. Kóptegen qalalarda áli kúnge deıin zarádtaý stansıalary az, al úıge arnalǵan zarádtaǵyshty ornatý qosymsha shyǵyndardy talap etedi. Gıbrıdter bul jaǵynan áldeqaıda praktıkalyq: kólikti kádimgi janar-jaǵarmaımen toltyrýǵa bolady, al elektr qozǵaltqyshyn qajettilikke qaraı paıdalanýǵa bolady.
Elektromobılderge arnalǵan zarádtaý stansıalary: bar jerde jáne joq jerde
Kólik mınıstrliginiń baspasóz qyzmeti habarlaǵandaı, Qazaqstanda qazirgi ýaqytta 665 elektr zarádtaý stansıasy (EZS) bar. PlugShare servısiniń málimetinshe, EZS-terdiń basym bóligi eldiń ońtústigi men ortalyq aımaqtarynda shoǵyrlanǵan. Al shyǵys pen batys óńirlerinde zarádtaý ınfraqurylymy áli de nashar damyǵan.
Negizgi tas joldarda qansha zarádtaý stansıasy jumys isteıdi?
Respýblıkalyq mańyzy bar tas joldarda 49 stansıa jumys isteıdi, onyń 18-i KAZ06 halyqaralyq kólik dálizi boıynda ornalasqan. Bul dáliz Reseı shekarasynan bastalyp, Aqtóbe, Qyzylorda, Shymkent, Taraz arqyly Almatyǵa deıin, keıin Qorǵasqa deıin sozylady.
Eń jaqyn EZS-ke deıin 200 shaqyrym bolsa, ne isteý kerek?
Elektromobılmen saıahattaıtyn sarapshy Ramıl Dáýletǵalıevtiń aıtýynsha, qazirgi elektromobılderdiń kópshiligi bir zarádta 200 shaqyrymnan astam júre alady. Eger zarád taýsylyp, jaqyn stansıaǵa jetý múmkin bolmasa, birneshe sheshim bar. Eń qarapaıym ádis – jol boıyndaǵy 220 vólttyq kádimgi rozetkasy bar qoǵamdyq oryndardy (kafe, meıramhana, qonaqúı) tabý. Tipti baıaý zarádtaý da jaqyn EZS-ke jetýge kómektesedi. Sarapshy býksırlik arqan nemese qatty súıretkishti alyp júrýge keńes beredi. Sońǵy nusqa – generatordy alyp júrý. Biraq bul ádisterdiń óz táýekelderi bar ekenin eskergen jón.
Benzın quıý men rozetka: shyǵyndardaǵy naqty aıyrmashylyq
Úıdegi jáne aqyly stansıadaǵy kılovatt baǵasy
Úıdegi bir kılovatt energıanyń baǵasy orta eseppen 22-25 teńge bolsa, aqyly stansıada zarádtaý 60-75 teńgege shyǵady. Úıde zarádtaý arzanǵa túskenimen, tolyq sıkl 10-12 saǵatqa sozylady. Sondaı-aq, bul ádis úıdiń elektr jelisine qaýipti bolýy múmkin.
100 km júriske arnalǵan esep (benzın/dızel/elektr)
Qorytyndylaı kele, úı jaǵdaıynda zarádtaý shynymen de eń arzan nusqa bolyp tabylady. Benzınmen salystyrǵanda "janarmaı" shyǵyny bes-alty ese az bolýy múmkin. Alaıda, tek jyldam qoǵamdyq stansıalardy paıdalanǵan kezde únemdeý sonshalyqty aıqyn bolmaıdy. Qysta elektromobılderdiń shyǵyny ádette jylytý júıesiniń jumysyna baılanysty artady.
Tolyq zarádtaý ýaqyty: úı rozetkasy, Wallbox jáne jyldam EZS
Kádimgi 220V rozetka: ýaqyt jáne jelini shamadan tys júkteý qaýpi
Kádimgi rozetka arqyly zarádtaý – bul uzaq proses. Biraq úıdiń elektr jelisiniń mundaı júktemege tótep bere almaýy múmkin ekenin eskerý qajet. Bul qysqa tuıyqtalýǵa nemese tipti órtke ákelýi yqtımal.
Jeke úıge arnalǵan Wallbox: ornatý, quny, ótelý merzimi
Eger sizdiń aımaǵyńyzda qoǵamdyq EZS bolmasa, úıde stansıa ornatý – tıimdi sheshim. Onyń quny 100-120 myń teńgeden 350-500 myń teńgege deıin ózgeredi. Onyń ótelý merzimi júrip ótken shaqyrymǵa baılanysty. Jylyna 20-30 myń shaqyrym júretin jáne túnde arzan tarıfpen zarádtaıtyn júrgizýshi úshin bul shyǵyn birtindep óteledi.
Jol boıyndaǵy jyldam zarádtaý: 30 mınýt nemese odan da kóp (qysta)
Jyldam DC-stansıalary kólikti áldeqaıda tez zarádtaıdy. Ádette 20-80% zarádtaý 25-40 mınýtty alady. Biraq bul tek jyly aýa raıynda jáne aldyn ala qyzdyrylǵan batareıamen ǵana múmkin. Qysta akýmýlátor baıaý zarádtalady, sondyqtan bul ýaqyt 50-80 mınýtqa deıin uzarýy múmkin.
Qorytyndy
Qalalardan tys jerlerde elektromobılderge suranystyń az bolýyna negizgi sebep – EZS stansıalarynyń jetkiliksizdigi. Úıdegi kádimgi rozetka arqyly zarádtaý qaýipsiz emes jáne uzaq ýaqytty alady. Úıge stansıa ornatý keıbireýlerge qymbat kórinýi múmkin. Alaıda, elektromobıl ıeleri parkıng aqysyn tólemeý jáne ýtılızasıalyq alymnan bosatylý sıaqty "bonýstarǵa" ıe bolady. Degenmen, zarádtaý ınfraqurylymy áli tolyq damymaǵan aımaqtarda elektromobıldi kúndelikti kólik retinde tańdaý – ár júrgizýshiniń jeke sheshimi.