InfoHub Logo

Ertis ózeniniń transshekaralyq keme qatynasyn jandandyrý perspektıvalary búgin Qazaqstan, Reseı jáne Qytaı ókilderiniń belsendi talqylaýynda boldy. Ózen arqyly tranzıttik dáliz qurý josparlanýda. Bul Ortalyq Azıa elderine Eýropamen jáne Amerıkamen jahandyq saýdany jolǵa qoıýǵa múmkindik beredi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Ertistiń áleýeti men qazirgi jaǵdaıy

Álemdegi eń uzyn transshekaralyq ózen – Ertistiń uzyndyǵy 4248 shaqyrymdy quraıdy. Alaıda, onyń ekonomıkalyq áleýeti qazirgi tańda tolyq ashylmaǵan. Qazaqstan, Reseı jáne Qytaı ázirge bólek jumys isteýde. Ózende kemeler men ózen tramvaılary júredi, al keme qatynasy tek aımaqtyq deńgeıde ǵana jumys isteıdi. 80-jyldardyń ortasyna deıin navıgasıa kezinde Ertis sý dálizi arqyly jylyna 700 myń tonnaǵa deıin júk ótetin bolǵan. Tipti Semeı et kombınatynyń jabdyqtary Chıkagodan Atlant jáne Soltústik Muzdy muhıttary arqyly, sodan keıin Ertispen jetkizilgen. Búginde ózenge burynǵy mańyzyn qaıtarýǵa umtylys bar. Qazaqstan, Reseı jáne Qytaı basshylary deńgeıinde mýltımodaldy tranzıttik dáliz qurý jobasy ázirlenýde.

Jańa port jáne keme flotyn jańǵyrtý

Tarbaǵataı aýdanynyń Týǵyl aýylynda jańa port qurylysy josparlanýda. Bul port Qytaımen shekaradan 80 shaqyrymdaı jerde ornalasady. Bolashaqta bul iri saýda ortalyǵyna aınalýy múmkin. Portqa temirjol jelisi de tartylyp, júkterdi ózen arqyly tasymaldaýdy jeńildetedi. Sý resýrstary salasyndaǵy sarapshy Aleksandr Lýkın Ertis boıyndaǵy sý joldaryn zertteýmen aınalysqan. Ol bul baǵyttyń ekonomıkalyq jaǵynan tıimdi ekenine senimdi, biraq keme flotyn jańǵyrtý qajettigin aıtady. Shyǵys Qazaqstan oblysynyń Altaı aýdanyndaǵy Prıbrejnyı kentinde buryn keme jasaý zaýyttary jumys istegen, biraq qazir olar paıdalanylmaıdy. Qazirgi tańda eldegi ózen floty 850 júk jáne jolaýshy kemesinen turady, olardyń kóbi Keńes dáýirinen qalǵan.

Halyqaralyq yntymaqtastyq jáne ınvestısıalar

Aleksandr Lýkınniń aıtýynsha, bir ǵana eki myń tonnalyq keme júz KAMAZ júkke teń júk tasyı alady. Sý kóligi – eń tıimdi tasymal túrleriniń biri. Keme flotyn jańǵyrtý úshin eleýli ınvestısıalar qajet. Qazaqstan, Reseı jáne Qytaı memleketteri halyqaralyq sý kóligi ınfraqurylymyn qurý jáne salaǵa qarajat tartý múmkindikterin qarastyrýda. Bul másele 20 tamyzda Ombyda ótetin Reseı men Qazaqstannyń kezekti Óńiraralyq yntymaqtastyq forýmynda negizgi taqyryptardyń biri bolady.

Bolashaqqa degen úmit

SHQO týrızm jáne syrtqy baılanystar basqarmasynyń basshysy Dına Karmenova bul baǵyttyń kólik logıstıkasyn damytýǵa jańa múmkindikter ashatynyn atap ótti. Sý kóligi kapıtany Ksenıa Belova da óz usynystarymen forýmǵa qatyspaq. Onyń otbasylyq bıznesi alty kemeden turady. Ol kásipke jastardyń kelip jatqanyn jáne Óskemen men Semeıdegi oqý oryndarynda mamandar daıarlanyp jatqanyn aıtty. 2028 jylǵa qaraı Qazaqstan Ertis arqyly jylyna 2,5 mıllıon tonna júk tasymaldaýdy jáne jaǵalaýdaǵy port ınfraqurylymynyń ótkizý qabiletin arttyrýdy josparlap otyr.