Dmıtrıı Babenko
Hyundai ix35: 285 myń shaqyrym júrgen kóliktiń ıesiniń pikiri
Koreıada 2010 jyldary shyǵarylǵan krosoverlerdi eske alǵanda, kóbine myqty ári senimdi kólik elesteıdi. Biraq odometrdegi kórsetkishter tipti kólik satýshylardy da seskendiretindeı bolǵanda, bul kólikterdiń jaǵdaıy qandaı bolady? Biz 2010 jylǵy Hyundai ix35 ıesimen sóılesip, onyń 64 000 shaqyrymnan bastap 285 000 shaqyrymǵa deıingi jol júrgen tájirıbesin bildik. Bul áńgime keıbir stereotıpterdi joqqa shyǵarady.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
Benzınnen dızel dybysy
Ekinshi naryqtaǵy kólik izdegenge beriletin basty keńes – qozǵaltqyshty muqıat tyńdaý. Bizdiń naryqta eki lıtrlik qozǵaltqyshtar basym (keıde shetelden ákelingen 2,4 lıtrlik nusqalary da kezdesedi). Bul sholýdaǵy keıipkerimizdiń kóligi – 4GKD qozǵaltqyshy, ol óte názik.
Basty másele – «dızel» tárizdi dybys. Iesi kólikti alǵannan keıin 20 shaqyrymdaı júrgende-aq bul dybysty baıqaǵan. Ol bul dybystyń qozǵaltqyshqa zaqym keltiretinin nemese GRM tizbeginiń sozylyp ketkenin bildiredi dep oılaǵan. Alaıda, bizdiń servıs ortalyqtarynyń qatal shyndyǵy basqasha boldy. Bes túrli maman birdeı jaýap berdi: «Kólik júrýine áser ete me? Joq pa? Onda kóliktiń júrýine kedergi jasama».
Osy jaǵymsyz dybysqa qaramastan, kólik 200 000 shaqyrymnan astam joldy esh qıyndyqsyz júrip ótken. Demek, keıbir koreıalyq qozǵaltqyshtardyń beriktigi forýmdardaǵy qorqynyshty jazbalardan áldeqaıda joǵary ekeni belgili boldy.
Kardannyń ahılles ókshesi
Eger qozǵaltqysh tańǵalarlyq tózimdilik tanytsa, onda kardannyń aspaly moıyntiregi – bul ólim kúnási. Kólik ıesi ony tórt ret aýystyrǵan. Eger baǵyńyz jansa, bir moıyntirek bir jarym jylǵa jetedi. Eń nashar jaǵdaıda, bir jyldan keıin aýystyrý qajet bolady. Osyǵan qaraǵanda, júıeli túrde tehnıkalyq qyzmet kórsetý ońaı sharýa sıaqty kórinedi.
«Qyzyl daqtar»
16 jyldyq tarıhy bar kólik úshin syrdyń sapasy jaqsy saqtalǵan. Sol kezdegi koreıalyqtar qazirgideı syrdy aıamaǵan. Degenmen, «balalyq aýrýlardan» aýlaq bolmady.
Artqy esikterdiń joǵarǵy jıegi – álsiz jer. Sý ótkizbeıtin qurylymnyń ereksheligine baılanysty sý sol jerde jınalady. Nátıjesinde: eki esikte de birdeı korozıa paıda boldy. Qalǵan bólikterinde syr jabyny reagentterge jaqsy tótep beredi.
Ne jóndeý kerek
300 myńǵa jýyq júrilgen shaqyrymǵa shaqqanda, jóndeý tizimi tańqalarlyqtaı qysqa: eki komplekt janarmaı svechasy, bir ret aldyńǵy amortızatorlar jáne sharnırler men turaqtandyrǵysh tirekteri sıaqty standartty jıyntyq.
Biraq bir eleýli másele boldy. Berilis biliginiń shlısti qosylysy (aınalý momentin beretin tister) bir sátte «ezilip» ketti. Kólik bir osti tasymaldaýshyǵa aınalyp, baqylaý taqtasyndaǵy barlyq ındıkatorlar jandy. Resmı dılerler reglamentke sáıkes, tolyq torapty 150 000 teńgege aýystyrýdy usyndy. Biraq garajdyq servısde berilis biligi bólshektelip, tek bilik pen moıyntirek aýystyrylyp, búdjet únemdeldi.
Uzaq ómir súrgen agregattar
Tańqalarlyqtaı, «dızel» dybysyna qaramastan, kóliktiń negizgi bólikterine 285 myń shaqyrymda eshkim tıispegen. Tek janarmaı svechalary men klapan qaqpaǵynyń tyǵyzdaǵyshyn aýystyrý qajet boldy. Qorap, redýktorlar – bári áli kúnge deıin zaýyttyq parametrlerde jumys isteıdi. Árıne, ıesi antıfrız ben tejegish suıyqtyǵyn birneshe ret aýystyrǵanyn moıyndaıdy, biraq mundaı júris úshin bul tizim tym qysqa.
Bólshekterdiń baǵasyna keletin bolsaq, koreıalyq krosoverdi ustaý – eger jerin bilseńiz, qoljetimdi másele.
Dmıtrııdiń aıtýynsha, kolodkalar ortasha eseppen 10-12 myń teńge turady. Amortızatorlar bir danasy 22-23 myń teńge, al turaqtandyrǵysh tirekteri – 1-2 myń teńge. Sapaly generator beldeýi 4,5 myń teńgege jýyqtaıdy.
Degenmen, keıbir «qara tesikter» de bar. Kardannyń moıyntiregin ıesi 8 myńnan 25 myń teńgege deıin satyp alǵan, biraq nátıjesi birdeı boldy. Ol áli de shýyldaıdy, dybys shyǵarady jáne kólik júrgizýden rahatty azaıtady.
Mýltımedıalyq tragedıa
Komfort máselesinde ix35 – kontrasttar kóligi. Sapaly dybysqa úırengen ıesi (Subaru Pioneer jáne Denon Polk Audio júıelerimen) klasıkalyq qatelik jibergen.
Ol qytaılyq planshetke aýystyrylǵan shtattyq magnıtolaǵa aldanǵan. Nátıjesinde, «bas» óte nashar bolyp shyqty. Tipti qymbat Alpine kolonkalary da dybys kózi nashar bolǵanda jaǵdaıdy qutqara almady. Eger siz YouTube kórý múmkindiginen góri mýzykany jaqsy kóretin bolsańyz – zaýyttyq magnıtolany saqtap qalyńyz.
Kondısıonerge eshqandaı shaǵym joq. Jergilikti «klımat» óte kúshti jumys isteıdi. On deńgeıden ıesi úshinshi deńgeıden joǵary kóterýge batyly barmaǵan, tipti aıaz bolady dep qorqyp. Ádettegideı sqema: salondi «úshtik» rejımde jyldam salqyndatyp, sodan keıin low jáne birinshi rejımge aýystyrý – bul eń ystyq kúnderde de jetkilikti.
Al peshpen jaǵdaı sál kúrdelirek. Ol jaqsy jylytady, biraq «aıaq aýrýymen» aýyrady: betke kúıdiretin aýa aǵyny keledi, al aıaqqa jylý tek qaldyq prınsıpi boıynsha jetedi. Muny fataldy aqaý dep ataý qıyn, bálkim, aýa aǵyndarynyń taralý ergonomıkasyna degen jaǵymsyz pikir.
Ózin-ózi qalpyna keltiretin plasık jáne baqylaý taqtasyndaǵy dıskoteka
ix35 salony – praktıkalyqtyń sándilikke degen jeńisi. Plasık ádettegideı qatty, biraq on jyldyń basyndaǵy koreıalyqtar soft-tach elementterimen jaǵymdy bonýs qaldyrdy.
Ásirese, berilis aýystyrǵyshynyń janyndaǵy ortalyq konsol tań qaldyrady – onyń derlik sıqyrly qasıetteri bar. Eger ony syzyp alsańyz, plasıkti saýsaǵyńyzben birneshe ret qatty sıpasańyz, zaqym ádepkide joǵalady.
300 myńǵa jýyq júrilgen kólikte eń tańqalarlyq nárse – salonynyń «únsizdigi». Premıým «nemisterdiń» ıeleri sılıkon balonymen «bógelekterdi» izdep júrgende, bul Hyundai jaı ǵana únsiz qalady. Tek jylyna eki ret aldyńǵy paneldegi parktronık túımesiniń aımaǵynda jalǵyz rýh oıanyp, birneshe saǵat boıy syqyrlap, sodan keıin aılar boıy uıqyǵa ketedi.
Degenmen, qyzyqtarsyz bolmaıdy. Klımat-baqylaýdyń jaryǵy – ónerdiń bólek túri, anarhıada ómir súredi. Kók dıodtar (sol jyldardaǵy Hyundai-dyń fırmalyq belgisi) birden isten shyǵa bastady. Búgin temperatýra túımeleri janady, erteń – tek aýa baǵyty ındıkatorlary, arǵy kúni – panel 30 paıyz jaryqtyqta ıntımdik qarańǵylyqqa batady.
Iesi, degenmen, buǵan fılosofıalyq turǵydan qaraıdy: sonsha jyldan keıin qoldary barlyq túımelerdiń ornalasýyn soqyr kúıinde úırenip alǵan, sondyqtan ortalyq konsoldaǵy jaryq shoý ony endi mazalamaıdy.
Syrtqy kórinisinen ishindegisi artyq
ix35-tiń basty artyqshylyǵy jolaýshylardy ornalastyrýǵa kelgende ashylady. Kólik ishki keńistikti tańqalarlyqtaı tıimdi paıdalanady. Iesi ony Toyota Surf nemese 4Runner 96 jylǵydaı eski ramnıktermen salystyrady: olar syrtqy jaǵynan tank sıaqty, al ishindegi oryn – mysyq uıyqtaıtyndaı. Hyundai-da kerisinshe. Artqy jaǵynda úsh eresek adam erkin otyrady, al balalar úshin múldem keń.
Alys saparlarǵa, mysaly, Alakólge nemese ystyq bulaqtarǵa barýǵa keletin bolsaq – bul jerde pikirler bólindi. Jolaýshylar ózin jaqsy sezinedi, al júrgizýshi kreslosy eger bel omyrtqasy jaqsy kúnderdi esine alsa, suraqtar týdyrýy múmkin.
«Birneshe saǵat joldan keıin arqa jasymdy eske ala bastaıdy. Bul mańyzdy emes, ár jol boıynda massaj qajet emes, biraq jeńil shıelenis bar», - dep atap ótedi avtokólik ıesi.
Degenmen, Subaru-da da osyndaı shaǵymdar bolǵanyn eskersek, muny tek Hyundai ergonomıkasynyń kemshiligine jatqyzý ádiletsiz bolar edi. Jalpy alǵanda, mundaǵy jaılylyq lúks emes, biraq myń shaqyrymdy kólikti satqym keletin tileksiz júrip ótýge jetkilikti.
Jolsyz jerlerge shyǵýǵa degen umtylys
16 jyldyq tájirıbesi bar krosover úshin ix35 tańqalarlyqtaı jabdyqtalǵan. Munda bári bar: tómendeý jáne kóterilý kezindegi kómekshi júıeden bastap, dıfferensıaldy bloktaýdy ımıtasıalaýǵa deıin. Biraq elektrondy júıelerdiń jumysyna úırený kerek.
Iesi alǵashqy kúnderi kólikpen qıyrshyq tasty jolda rallıılik test-draıv jasaǵanyn eske alady. Qolmen basqarý rejımindegi qorapta 80 km/saǵ jyldamdyqta júıesiniń turaqtandyrýynyń asa pysyq emes ekeni anyqtaldy.
«Mashınanyń aýytqyp bara jatqanyn baıqaısyń, sodan keıin ǵana elektronıka oıanyp, ony túzetip bastaıdy. Men mingen basqa kólikterge qaraǵanda sál keshirek iske qosylady. Bul mańyzdy emes – jyldar boıy eshkim orǵa qulamady, biraq jeńil keshigý sezimi bar», - dep atap kórsetedi Dmıtrıı.
Al turmystyq jaılylyq jaǵynan Hyundai sol jyldary kóptegen básekelesterin basyp ozdy. Tórt oryndyqtyń da jylytýy – 2010 jyly bul klasta izdeýge turarlyq opsıa.
Elektrlik «shaıtandar»
ix35 elektr júıesi (Koreıada, árıne, árqashan Tucson dep atalǵan) qyzyq minezdi. Eger siz Philips nemese Bosch-tyń qymbat shamdaryn satyp alsańyz, únemi kúıip qalatyn gabarıtterden qutylasyz dep oılasańyz – umytyńyz.
Aldyńǵy gabarıtter – shyǵys materıaly. Qandaı da bir sham eki aı saıyn, brendi men baǵasyna qaramastan, turaqty túrde kúıip qalady. Al artqy shamdar – senimdiliktiń úlgisi.
Faralarmen jaǵdaı ádettegideı. Úlken shaǵylystyrǵyshtar bastapqyda joldy jaryqpen toltyrady, sondyqtan PTF artyq sıaqty kórinedi. Biraq jyldar óte kele plasık maıda jaryqtarmen jáne órmekshi torymen jabylady. Polırovka tek ýaqytsha áser beredi, jáne bizdiń keıipkerimizdiń faralary qazir olardy qalpyna keltirýge tyrysqannan góri, shynylardy aýystyrý ońaıyraq bolatyn kúıge jetti. Olar áldeqashan tapsyrys berilgen jáne GRES aýdanyndaǵy qoımalarda óz kezegin kútip tur.
Pragmatızm pafosty jeńedi
Sborka sapasy týraly ártúrli pikirler bar, biraq jelide «slovakıalyq nusqanyń» kúlti basym. Slovakıadaǵy zaýytta koreıalyqtar sapa dıktatýrasyn ornatqan dep sanalady jáne qarastyrylyp otyrǵan úlgi muny rastaıdy.
12 jyl paıdalanýdyń basty nátıjesi – fataldy jaǵdaılarsyz 300 myńǵa jýyq júris. Kólik bir ret te evakýatordy kórmegen jáne otbasyn jol boıynda qaldyrmaǵan.
«Praktıkalyq adam retinde men, múmkin, Cayenne-di qalar edim. Biraq búdjet nólge jýyq bolǵanda, al keıde tipti mınýsqa ketkende, ix35 tamasha serik bolyp shyǵady. Bul adal kólik, ol jasyna jáne júrisine qaramastan, seni A pýnktinen B pýnktine jetkizedi», - dep sendiredi suhbattasýshy.
Janarmaı shyǵyny
«2.0» degen kishigirim belgini kórip, kópshilik mashınanyń shyǵyny segiz lıtr aınalasynda bolady dep oılaıdy. Sizdi renjitýge týra keledi – tipti armandamańyz. Bul mashına janarmaıdy tutynýdy biledi jáne jaqsy kóredi.
Tas jolda ix35 únemdi bolyp kórinýge tyrysady. Eger krýız-kontroldi 90 km/saǵ jyldamdyqqa ornatyp, gaz pedalin uqypty basyp, tamasha dzendi tapsańyz, borttyq kompúter optımısik 5,5-6 lıtrdi kórsete alady. Biraq baqylaý taqtasyndaǵy sandarǵa aldanbańyz – bul ashyq ótirik. «Bak» jáne júris boıynsha naqty ólshemder 7 lıtrdi kórsetedi.
Qalada jaǵdaı jaı ǵana shatasady. Mundaǵy shyǵyn Hyundai ınjenerlerine emes, sizdiń kóńil-kúıińizge jáne kondısıonerdiń jumysyna baılanysty. Iesi eki túrli júrý rejımin bólip kórsetedi:
Qalypty júrgen kezde qaladaǵy ortasha kórsetkish 12 lıtrdi quraıdy, bul eki lıtrlik krosover úshin, ashyq aıtqanda, kóp. Eger atty qamshylap, klımatty óshirmeseńiz, 13,5 lıtrdi kórýge daıyn bolyńyz. 14 lıtr emes, biraq belgidegi «únemdilikke» de alys.
Qorytyndy
Hyundai ix35 sizdi klımattyń jypylyqtaıtyn jaryǵymen titirkendiredi, kardan moıyntiregi túrinde jyl saıynǵy salyqty talap etedi jáne janarmaı quıý stansıalarynda búdjetti jeıdi. Biraq bul úshin ol erteń tańerteń qozǵaltqyshtyń iske qosylatynyna jáne mashına sizdi ornyna jetkizetinine senimdilik beredi – jáne bul 285 myń shaqyrym qatarynan.
Bul eski koreıalyq «slovakıalyq» áli de pragmatıktiń adal serigi bolyp qala beredi. Iá, Cayenne emes. Biraq evakýatorsyz jáne sıqyrly ózin-ózi qalpyna keltiretin plasıkpen. Nazar aýdaryp, tyńdańyzdar!