depositphotos.com
Ipotekalyq brokerler: kómekshiler me, álde aldamshylar ma?
Qazaqstanda baspana alý úshin ıpoteka rásimdeý ońaıǵa soqpaı tur. Bankter talaptaryn qataıtyp, nesıe mólsherlemeleri kóterilip, kóptegen azamattarǵa nesıeden bas tartý týraly jaýap kelip jatyr. Osyndaı jaǵdaıda, qıyn jaǵdaılarda nesıe alýǵa kómektesýge ýáde beretin ıpotekalyq brokerlerdiń qyzmetine suranys artty. Olardyń kim ekenin, kásibı mamandar ma, álde kúmándi «kómekshiler» me, sony Tengri Home tilshisi anyqtap kórdi.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
«Bank bizge bas tartty»
Astanalyq Qojahmetovter otbasy ıpoteka rásimdeý kezinde kútpegen qıyndyqqa tap boldy. Jubaılardyń aıtýynsha, turǵyn úı kredıtiniń mólsherlemesi 14,5 paıyzdan 20,5 paıyzǵa deıin ósken, al nesıe alýy tıis bolǵan jubaıyna bank aqyry bas tartqan.
Sheshim izdegen otbasy ıpotekalyq brokerlerge júgingen. Olardy tanystary usynǵan eken.
«Tanystarymyzdyń aıtýynsha, ıpotekalyq brokerler tipti qıyn jaǵdaılarda da ıpoteka rásimdeýdiń barlyq múmkindigin qarastyrady eken. Biz de kórip kóreıik dep sheshtik», — deıdi jubaılar.
Áıeliniń aıtýynsha, kompanıa keńsesinde olarǵa dereý kelisimshart usynylǵan. Qyzmet quny shamamen 900 myń teńge bolǵan, onyń 300 myń teńgesin birden tóleý qajettigi aıtylǵan.
«Biz esh kúmándanbadyq, bul alaıaqtyq bolýy múmkin dep oılamadyq, sebebi kompanıanyń jarnamasy áleýmettik jelilerde jıi kórsetiletin. Bizge birneshe nusqa usynyldy. Birinshisi jáne eń bastysy – bizdiń kredıtterimizdi refınansırleý jáne meni qosarym retinde kórsetý. Bankte bizge mundaı nusqalardy usynbaǵan», — dep bólisti áıel.
Nátıjesinde, otbasyǵa joǵary mólsherlememen bolsa da, ıpoteka maquldandy.
Ipotekalyq brokerler ne deıdi?
Bir brokerlik kompanıanyń basshysy Tengri Home tilshisine klıentter nátıje úshin aqsha tóleıtinin aıtty.
«Klıentter rásimdeý úshin emes, nátıje men basqarylatyn proses úshin aqsha tóleıdi. Biz maquldaý alýdyń barlyq strategıasyn óz moınymyzǵa alamyz», — dep túsindirdi kompanıa fılıalynyń dırektory Baný.
Onyń aıtýynsha, ıpotekalyq brokerlerdiń jumysy birneshe kezeńnen turady: mamandar aldymen klıenttiń tabysyn, nesıe tarıhyn jáne qazirgi borysh júktemesin taldaıdy, sodan keıin álsiz tustaryn anyqtap, qolaıly bankterdi tańdaıdy.
«Ár bankte baǵalaý tásilderi ártúrli. Biz ótinim berý strategıasyn quryp, bankpen barlyq kezeńde klıentti súıemeldeımiz», — deıdi ol.
Sobesednıktiń aıtýynsha, ıpotekalyq brokerler zańsyz sqemalardy qoldanbaıdy.
«Mundaı suranystar mezgil-mezgil týyndaıdy, ásirese buryn bankterden bas tartý alǵan klıentterden. Biraq biz árqashan qujattarmen manıpýlásıa jasaýdyń klıenttiń ózine qaýipti ekenin túsindiremiz. Biz tek zań men bank talaptary aıasynda jumys isteımiz», — dedi Baný.
Ol sondaı-aq, barlyq klıentterge broker qyzmetiniń qajet emes ekenin moıyndady.
«Eger adamnyń turaqty, rastalǵan tabysy, jaqsy nesıe tarıhy jáne mınımaldy júktemesi bolsa, ol bankke tikeleı habarlasqanda ıpoteka alýy ábden múmkin. Biraq keıbir klıentter ýaqytty únemdeý jáne prosesti súıemeldeý úshin bizben jumys isteýdi jón kóredi», — dep qosty ol.
«Men olardy «kómekshiler» dep ataımyn» — zańger pikiri
Zańger Danıar Baıǵabatov ıpotekalyq brokerlerge qatysty skeptıkalyq kózqarasta jáne qazaqstandyqtardy saq bolýǵa shaqyrady.
«Meniń usynysym — ıpotekalyq brokerlerge júginbeý. Sebebi olar kóp nársege ýáde beredi. Mysaly, klıenttiń nesıe tarıhy nashar bolsa da, ıpoteka alatynyn aıtady», — dedi ol.
Zańgerdiń aıtýynsha, nesıe berý týraly sheshimdi bankterdiń avtomattandyrylǵan júıesi men nesıe komısıasy qabyldaıdy.
«Eger qandaı da bir baılanystar nemese tanystyqtar bolsa, bul qandaı jaǵdaıda da zańsyz. Men is júzinde ıpotekalyq brokerlerdiń zańdy jolmen nesıe alýǵa shynymen kómekteskenin kórgen emespin», — dep jalǵastyrdy ol.
Zańger aqshany joǵaltýdy basty táýekel dep sanaıdy.
«Táýekelderi – siz olardyń qyzmetine tólegen aqshańyzdy joǵaltasyz. Men olardy «kómekshiler» dep ataımyn. Iá, olar keıbir jumystardy atqarady, biraq ony durys istemeıdi», — dedi suhbattasýshy.
Baıǵabatov qazaqstandyqtarǵa óz nesıe tarıhyn jaqsartýǵa jáne bankterge tikeleı habarlasýǵa keńes berdi.
«Búginde barlyq aqparatty erkin alýǵa bolady. Birinshi nesıe búrosynan nesıe tarıhyn jańartýǵa ótinish berýge bolady. Kóptegen máselelerdi adam ózi, deldalsyz sheshe alady», — dedi ol.
Nelikten ıpotekalyq brokerlerdiń qyzmeti tanymal bolyp jatyr?
Mólsherlemelerdiń ósýi jáne nesıe sharttarynyń qataıtylýy aıasynda mundaı deldaldarǵa degen suranys shynymen de artyp otyr. Kóptegen qaryz alýshylar úshin bankterden bas tartý alǵannan keıin brokerler sońǵy úmit bolyp sanalady.
Alaıda, sarapshylar kelisimsharttardy muqıat zerdeleýge, tólem sharttaryn tekserýge jáne mynany este ustaýǵa keńes beredi: eshbir deldal ıpotekanyń maquldanýyna kepildik bere almaıdy.
Qorytyndy sheshimdi kez kelgen jaǵdaıda bank qabyldaıdy.