InfoHub Logo

Iran aýmaǵyna jerústilik shabýyl jasalǵan jaǵdaıda, Qyzyl teńiz ben Arab teńizin jalǵaıtyn strategıalyq mańyzy bar Bab-ál-Mandeb buǵazyn jaýyp tastaımyz dep málimdedi. Bul týraly ırandyq Tasnim agenttigine silteme jasaǵan áskerı derekkóz habarlady.

Bul málimdeme aımaqtaǵy shıelenistiń odan ári ýshyǵýy múmkin ekenin kórsetedi. Irannyń bul qadamy álemdik saýdaǵa, ásirese teńiz arqyly júzege asatyn tasymaldarǵa eleýli áser etýi yqtımal.

Derekkózdiń aıtýynsha, Iran jaǵdaıdyń ýshyǵýyna tolyq daıyn. "Jaýlarymyzǵa kútpegen jerden jańa maıdandar ashamyz. Sonda olardyń áreketteri esh paıda ákelmeı, shyǵyndary eselene túsedi", - dedi derekkóz.

Bab-ál-Mandeb buǵazynyń mańyzy

Bab-ál-Mandeb buǵazy Iemen men Erıtreıa aralyǵynda ornalasqan. Bul teńiz joly Sýes kanalyna aparatyn mańyzdy baǵyt bolyp sanalady. Jylyna bul arna arqyly álemdik teńiz saýdasynyń 10-12 paıyzy jáne konteınerlik tasymaldardyń shamamen 30 paıyzy ótedi. Bul kórsetkishter buǵazdyń jahandyq ekonomıka úshin qanshalyqty mańyzdy ekenin aıǵaqtaıdy.

Aımaqtaǵy jaǵdaı

Irannyń Iemendegi hýsıtter qozǵalysyn qoldaıtyny belgili. Hýsıtter AQSH pen Izraılge qarsy soǵysqa Iran jaǵynda kirisetin bolsa, Bab-ál-Mandeb buǵazyn jaýyp tastaýy múmkin degen qaýip bar. Bul AQSH-qa jáne Izraılge baǵyttalǵan áskerı kemeler men saýda kemeleriniń júrýine kedergi keltirýi yqtımal.

Buǵan deıin Iran AQSH pen Izraıldiń áskerı operasıalaryna jaýap retinde Ormýz buǵazyn da ýaqytsha jaýyp tastaǵan bolatyn. Bul álemdik energetıkalyq naryqta baǵanyń kúrt ósýine sebep boldy.

AQSH Iranǵa 15 tarmaqtan turatyn beıbit usynys joldaǵany habarlanǵan edi. Onda Ormýz buǵazyn kemeler úshin erkin aımaq dep jarıalaý usynylǵan. Alaıda, Iran bul usynysqa óz sharttarymen jaýap berip, Ormýz buǵazyna degen óziniń egemendik quqyǵyn moıyndaýdy talap etti.

Bul jaǵdaılar aımaqtaǵy geosaıası shıelenistiń kúrdeli ekenin jáne kez kelgen ýaqytta jańa oqıǵalardyń oryn alýy múmkin ekenin kórsetedi.