tengrinews.kz
Jańa zertteý: Mıdy saqtaýdyń qarapaıym ádisi demensıa qaýpin 40%-ǵa azaıtady
Mıdyń densaýlyǵyn saqtaýdyń eń tıimdi joly – ony únemi jattyqtyrý. AQSH-taǵy Rash ýnıversıtettik medısınalyq ortalyǵynyń zertteýshileri kitap oqý, jazý jáne shet tilderin úırený sıaqty zıatkerlik is-áreketterdiń egde jastaǵy adamdarda demensıa qaýpin 40%-ǵa deıin azaıtatynyn anyqtady.
Bul zertteýge 80 jastaǵy 1939 adam qatysyp, olardyń densaýlyǵy segiz jyl boıy qadaǵalandy. Ǵalymdar qatysýshylardyń balalyq shaǵynan bastap ómiriniń sońyna deıingi zıatkerlik belsendiligin baǵalaǵan.
Zertteý nátıjeleri kórsetkendeı, eń joǵary «zıatkerlik baıytý» kórsetkishine ıe adamdarda Alsgeımer aýrýynyń damý qaýpi 38%-ǵa, al kognıtıvti buzylýlardyń qaýpi 36%-ǵa tómen bolǵan. Bul adamdarda Alsgeımer aýrýy orta eseppen bes jylǵa, al kognıtıvti buzylýlar jeti jylǵa keshirek bastalypty.
Sonymen qatar, zertteýshiler qaıtys bolǵan qatysýshylardyń mı tinderin taldap, balalyq shaqtaǵy joǵary zıatkerlik belsendiligi bar adamdarda Alsgeımer aýrýymen baılanysty patologıalyq aqýyzdardyń jınaqtalýyna qarsylyqtyń joǵary ekenin baıqaǵan.
Bul nátıjeler mıdy únemi jattyqtyrýdyń onyń densaýlyǵyn saqtaýda mańyzdy ról atqaratynyn dáleldeıdi. Ǵalymdardyń aıtýynsha, kitaphanalarǵa, bilim berý baǵdarlamalaryna jáne basqa da oqý men bilimge degen qyzyǵýshylyqty arttyratyn resýrstarǵa qoljetimdilikti keńeıtý demensıanyń taralýyn azaıtýǵa kómektesetin qural bolyp tabylady.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
-
Fermery Kazahstana trebýıýt otkryt eksport govádıny ı ýstanovıt rynochnye seny, opasaıas kontrabandy ı ýpadka otraslı.
-
Engaging your mind with activities like reading and learning a new language can significantly reduce the risk of dementia and cognitive decline later in life.
