InfoHub Logo

Sońǵy kezderi áleýmettik jelilerde jedel járdemniń jumysyna qatysty pikirtalastar jıilep ketti. Keıbir azamattar dárigerlerdiń aýyrsynýdy basatyn ýkol salmaǵanyna nemese tek qarap ketkenine tańǵalady. Al endi bireýler medısına qyzmetkerlerin qorǵap, olardy árbir usaq-túıekke shaqyratynyn, al olardyń mindeti tek shuǵyl jaǵdaılarǵa kómek kórsetý ekenin aıtady. TengriHealth tilshisi pasıentterdiń qandaı kómekke ıe bola alatynyn jáne dárigerlerdiń mindetterine ne kiretinin anyqtady.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Jelidegi pikirtalastar: «Ýkol salmady», «ishim aýyryp tur»

Qazaqstandyqtar arasynda jedel járdemniń «jergilikti jerde emdeýdi doǵarǵany» nemese onyń fýnksıalary tek tótenshe jaǵdaılarǵa kómek kórsetýmen shektele me degen suraqtar jıi týyndaıdy.

Jelidegi keıbir pikirlerge súıensek, bir qyzmetker ishimdik ishken adamnyń ısterıkasy kezinde kómekke kelýden bas tartqanyn aıtqan. Dıspecher onyń ornyna polısıaǵa habarlasýǵa keńes bergen. Taǵy bir azamatsha: «Nege feldsherler aýyrsynýdy basatyn ýkol salmady? Olar tek jaǵdaıdy anyqtap ketetin sıaqty», — dep ashýyn bildirgen.

Alaıda, jelidegi pikirlerde buǵan qarama-qarsy oılar da bar. Keıbireýler jedel járdemdi kez kelgen jaǵdaıǵa shaqyrýǵa bolmaıtynyn, keıbir adamdar ony taksı retinde paıdalanatynyn aıtady. Al aýyrsynýdy basatyn dáriler tek kórsetkish boıynsha berilýi kerek.

Shaqyrýdyń tórt sanaty: tynys alý toqtaǵanda nemese temperatýra kóterilgende

Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń habarlaýynsha, shaqyrý sebepteri men kórsetiletin kómek kólemi jedel medısınalyq kómek kórsetý qaǵıdalarymen anyqtalady. Dárigerler klınıkalyq hattamalarǵa sáıkes áreket etedi jáne birinshi kezekte pasıenttiń jaǵdaıyn turaqtandyrýǵa baǵyttaıdy.

Barlyq shaqyrýlar tórt sanatqa bólinedi, bul brıgadanyń áreketi men kelý ýaqytyn anyqtaıdy.

Birinshi jáne ekinshi sanat: ómirge qaýip tóngende (10-15 mınýt ishinde)

Bul jaǵdaılarǵa es-tússiz jatý, tynys alýdyń toqtaýy, kóptegen aýyr jaraqattar men qan ketý, kúıik, asqynǵan bosaný, júrek yrǵaǵynyń buzylýy, ýlaný, psıhozdar jáne t.b. jatady. Bul jaǵdaılarda dárigerler pasıentti dereý qarap, jaǵdaıyn baǵalaýǵa mindetti. Qysymy, púlsi, satýrasıasy ólshenip, qajet bolsa EKG jasalady. Sonymen qatar, reanımasıalyq is-sharalar júrgizilip, dem alý qamtamasyz etilip, dári-dármekter (ıneksıa, ınfýzıa) berilip, qan ketý toqtatylyp, ımmobılızasıa jasalýy múmkin. Sodan keıin pasıentti stasıonarǵa jatqyzý týraly sheshim qabyldanyp, aýrýhanaǵa jetkiziledi.

Úshinshi sanat: ortasha aýyrlyqtaǵy jaǵdaılar (30 mınýt ishinde)

Buǵan jedel ish aýrýlary, fızıologıalyq bosaný, kishkentaı balalar men júkti áıelderdegi joǵary temperatýra (38 gradýstan joǵary), qusý men dıareıa, balalardaǵy shekteýli kúıikter jáne t.b. jatady. Bul jaǵdaılarda brıgada pasıentti qarap, bazalyq dıagnostıka júrgizip, sımptomatıkalyq em (mysaly, qyzýdy túsiretin nemese aýyrsynýdy basatyn dáriler) beredi, qajet bolsa ıneksıa jasaıdy. Aýrýhanaǵa jatqyzý usynylýy múmkin.

Tórtinshi sanat: shuǵyl emes shaqyrýlar (60 mınýt ishinde)

Bul sanatqa jeńil jaraqattar, jedel qabyný jáne alergıalyq aýrýlar, ómirge qaýip tóndirmeıtin sozylmaly aýrýlardyń asqynýy, asqynýsyz joǵary qan qysymy jáne óz betinshe túsirýge bolmaıtyn joǵary temperatýra jatady. Bul jaǵdaılarda dárigerler pasıentti qarap, usynystar berip, emhanaǵa qaralýǵa keńes beredi. Ádette, aýrýhanaǵa jatqyzý talap etilmeıdi.

Sonymen qatar, 2025 jyldyń 1 mamyrynan bastap Qazaqstanda tórtinshi sanattaǵy shaqyrýlardy óńdeýdiń jańa erejeleri qoldanysqa engizildi. Saǵat 8:00-den 20:00-ge deıin bul shaqyrýlar boıynsha emhanalardyń mobıldi brıgadalary shyǵýy tıis. Al 20:00-den keıin jáne demalys kúnderi barlyq shaqyrýlar, sonyń ishinde tórtinshi sanattaǵylar da jedel járdem brıgadalarymen qabyldanady.

Jedel járdem brıgadalarynda qandaı dári-dármekter bar?

Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń málimetinshe, jedel járdem brıgadalary úshin erejelerde bekitilgen dári-dármekter men medısınalyq buıymdardyń mindetti mınımaldy jıyntyǵy bar. Bul jıyntyq aýrýhanaǵa deıingi kezeńde pasıentterge ýaqtyly jáne sapaly shuǵyl jáne neotlojnyı medısınalyq kómek kórsetýge arnalǵan.

Bul jıyntyqqa ártúrli quraldar kiredi:

Jedel medısınalyq kómek stansıalarynyń dárilik zattar men medısınalyq buıymdardyń mınımaldy tiziminiń tolyq nusqasyn silteme boıynsha qaraýǵa bolady.

Qandaı jaǵdaılarda bas tartýy múmkin?

Densaýlyq saqtaý mınıstrligi brıgadanyń jekelegen prosedýralardy oryndamaýy múmkin ekenin atap ótti, **eger olarǵa kórsetkish bolmasa**. «Josparly medısınalyq prosedýralardy oryndaý týraly talaptardan bas tartýy múmkin, sebebi bul prosedýralar bastapqy medısınalyq-sanıtarlyq kómek uıymdarynda nemese ýchaskelik dárigermen úıde oryndalady», — dep túsindirdi mınıstrlik ókilderi.

Eger shaqyrý shuǵyl bolmasa, medısına qyzmetkerleri jergilikti jerde qajetti kómek kórsetedi jáne tirkelgen jeri boıynsha odan ári baqylaý úshin usynystar beredi. Qandaı jaǵdaı da bolsyn, jedel járdem dárigerleri men feldsherleri ózderiniń qolynan kelgenshe kómek kórsetýge tyrysady jáne eleýli sebepsiz pasıentterden bas tartpaıdy.

Buǵan deıin Qazaqstanda emhanalarǵa tirkelý erejelerin ózgertý josparlanyp otyrǵany týraly jazǵan bolatynbyz.