Photo: stein egil liland (https://www.pexels.com/@therato) / Pexels
- 14 qań. 2026 03:02
- 15
Jyl basynan beri magnıttik daýyldar rekord ornatty
2026 jyldyń alǵashqy kúnderinde magnıttik daýyldar sany rekordtyq deńgeıge jetti. Bul qubylys ǵalymdardy alańdatyp otyr.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
Magnıttik daýyldardyń jıiligi artty
Reseı Ǵylym akademıasynyń Ǵaryshtyq zertteýler ınstıtýtynyń Kún astronomıasy zerthanasynyń málimetinshe, bıylǵy geomagnıttik belsendilik ótken jyldardaǵy kórsetkishterden asyp tústi.
«Geomagnıttik buzylystardyń (Kp ındeksi = 4; sary deńgeı) jáne daýyldardyń (Kp = 5 jáne odan joǵary; qyzyl deńgeı) qalyptasý qarqyny qańtardyń alǵashqy 13 kúninde ótken 2025 jylǵy kórsetkishterden asyp tústi. Bul kórsetkishter sońǵy 10-20 jyldaǵy eń joǵary deńgeıde boldy», - dep habarlady zerthana ókilderi.
Jyldyń alǵashqy 13 kúninde 8 kún sary jáne qyzyl túspen belgilendi, ıaǵnı 62%. Al 2025 jyly bul kórsetkish 365 kúnniń 169-ynda, ıaǵnı 46% boldy, bul 2005 jyldan bergi eń joǵary kórsetkish edi.
Kún belsendiligi tómendegenimen, daýyldar kóbeıdi
Zerthana mamandarynyń aıtýynsha, jyl basynan beri magnıttik daýyldar sany 3 kúnge jetti (23%), al ótken jyly bul kórsetkish 365 kúnniń 69-ynda (18%) boldy. Alǵashqy 13 kúnge qarap, jyldyq boljam jasaý durys emes, biraq ótken jyldaǵy rekordtar bıyl jańartylýy múmkin degen boljam bar.
Kún belsendiligi 2024 jyly eń joǵary deńgeıge jetip, qazir tómendeýde. 2029-2030 jyldary eń tómengi deńgeıge jetedi dep kútilýde.
Magnıttik daýyldardyń negizgi sebebi
Magnıttik daýyldardyń negizgi sebebi - kúndegi koronaldy tesikterdiń kóptigi. Bul tesikter kún jeliniń buzylýyna ákelip, jerdiń magnıt órisine áser etedi. Qazirgi ýaqytta kúnde ortasha kólemdegi eki tesik baıqalady.