InfoHub Logo

2025 jyldyń sońyna qaraı Qazaqstan temir joldaryna jańa shveısarıalyq vagondardy jetkizý josparlanǵan edi. «Samuryq-Qazyna» qory bul vagondardyń sertıfıkattalǵanyn jáne synaqtardan sátti ótkenin málimdegen bolatyn. Alaıda, 2026 jyldyń ekinshi aıyna kelse de, bul vagondar áli kúnge deıin QTJ-ǵa berilmegen. Nege?

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Vagondardyń sapasy kúmán týdyrýda

Bastapqyda qyrkúıek aıynda QTJ YouTube arnasynda jańa vagondardyń synaqtan ótkeni týraly beınejazba jarıalanǵan bolatyn. Qazan aıynda Stadler Kazakhstan komersıalyq dırektory Sergeı Leontev jyl sońyna deıin vagondardyń jolǵa shyǵatynyna sendirgen edi. Ol vagondardyń erekshelikterin atap ótip, tipti Qazaqstannyń eń qatal temperatýralyq jaǵdaılaryna da tótep bere alatynyn aıtqan.

Alaıda, ýádeler oryndalmady. Qazirgi tańda birde-bir shveısarıalyq vagon temir jolǵa qoıylmaǵan. Derekkózderimizdiń habarlaýynsha, vagondar qysqy synaqtardan óte almaǵan, olardyń sapasy talapqa saı emes bolyp shyqqan. Árbir vagonnyń quny shamamen 1,2 mıllıard teńge ekenin eskersek, bul jaǵdaı el qazynasyna úlken shyǵyn ákelýi múmkin.

200 mıllıard teńgege jýyq qarjy bosqa jumsalýy múmkin

Resmı málimetterge sáıkes, 2025 jyly zaýyt QTJ balansyna 51 vagon (21 kýpe, 21 plaskart, 3 shtab jáne 6 elektr stansıa vagony) tapsyrýy tıis bolǵan. Alaıda, bizdiń aqparatymyz boıynsha, áli birde-bir vagon qabyldanbaǵan. Sapasyna qatysty kemshilikterge baılanysty ulttyq kompanıa atqarylǵan jumys aktilerine qol qoıýdan bas tartqan.

Sondaı-aq, 2023 jyly QTJ zaýytqa shamamen 147 mıllıard teńge, al 2025 jyly 51 vagon úshin taǵy 43,3 mıllıard teńge aýdarǵan. Osylaısha, búgingi tańda el vagondar úshin 200 mıllıard teńgege jýyq qarjy tólegenimen, olar áli kúnge deıin paıdalanýǵa berilmegen.

TOO «Stadler Kazakhstan» vagondarǵa sapa sertıfıkatyn alǵanymen, keıinnen vagondardyń synaqtan ótpegeni jáne QR-nyń jyljymaly quramdy tehnıkalyq paıdalaný erejelerine sáıkes kelmeıtini anyqtaldy. Bul jaǵdaı jolaýshylar poezdaryn 2025 jyly iske qosýǵa múmkindik bermedi. Vagondardy jetkizý merzimi 2026 jylǵa shegerildi.

Jaýapsyz suraqtar

Bul máselege qatysty Infohub.kz QTJ-ǵa resmı saýal joldaǵan. Alaıda, ulttyq tasymaldaýshy kóptegen suraqtarǵa jaýap bermeı, tek jalpylama málimettermen shektelgen. Vagondardyń sapasy men tólemder týraly aqparattyń qupıa saqtalýy da kúmán týdyrady.

Stadler Kazakhstan kompanıasy bolsa, vagondardyń sapasyz ekendigi týraly aqparatty joqqa shyǵaryp, olardyń synaqtan ótip, sertıfıkat alǵanyn málimdedi. Biraq, olardyń da vagondardyń áli kúnge deıin paıdalanýǵa berilmegenin moıyndaýy, máseleniń áli sheshilmegenin kórsetedi.

«Altyn» vagondardyń tarıhy

Esterińizge sala keteıik, 2021 jyly Qasym-Jomart Toqaevtyń Shveısarıaǵa resmı sapary aıasynda QTJ men Stadler kompanıasy arasynda strategıalyq yntymaqtastyq týraly kelisimge qol qoıylǵan bolatyn. 2022 jyly 557 jolaýshylar vagonyn jetkizý jáne 2040 jylǵa deıin olardy tehnıkalyq qyzmet kórsetý týraly kelisim jasaldy. Bul kelisimderdiń jalpy quny 730 mlrd teńgege jýyqtaıdy.

Joǵary aýdıtorlyq palatanyń tekserisi

Ótken jyly Joǵary aýdıtorlyq palata QTJ qyzmetin tekserip, 29 mlrd teńge kóleminde qarjylyq buzýshylyqtar men 168 mlrd teńgege tıimsiz josparlaýdy anyqtaǵan. Bul jaǵdaı kompanıanyń qarjylyq jaǵdaıynyń nasharlap, tipti bankrottyq aldynda turǵanyn kórsetti. Mundaı jaǵdaıda, qymbat shveısarıalyq vagondardyń sapasyz bolyp shyǵýy, el ekonomıkasyna qosymsha aýyrtpalyq túsirýi múmkin.