Tengrinews.kz / Týrar Kazangapov
Memlekettik qyzmetkerlerdiń jalaqysy ósedi: Jańa zań jobasy ázirlendi
Qazaqstanda memlekettik qyzmet týraly jańa zań jobasy ázirlendi. Búgin, 18 naýryzda Májilis depýtattary ony birinshi oqylymda qarastyryp jatyr. Qujatta jalaqyny qanshalyqty jıi kóterý, «saýyqtyrý» aqshasyn tóleý jáne oǵan qarajatty qaıdan alý máseleleri naqty kórsetilgen.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
Jalaqy men qarajat kózderi
Memlekettik qyzmetkerlerdiń jalaqysyna arnalǵan qarajat negizinen memlekettik búdjetten alynady. Ulttyq bank sıaqty keıbir organdar úshin tólemder óz qarajattary esebinen júrgizilýi múmkin. Sondaı-aq, zańda Arnaıy memlekettik qordan qarajat paıdalanýǵa ruqsat etiledi. Bul qorǵa zańsyz shyǵarylǵan aktıvterdi qaıtarý arqyly túsken qarajattar jınaqtalady.
Anyqtama: Arnaıy memlekettik qor – bul memlekettik shot, oǵan zańsyz alynǵan nemese shyǵarylǵan aktıvterden elge qaıtarylǵan aqsha túsedi. Bul qarajattar keıin memleket múddesine – ádette áleýmettik baǵdarlamalarǵa nemese ekonomıkany damytýǵa jumsalady.
Jalaqyny kóterý máselesi
Memlekettik qyzmetkerlerdiń jalaqysy atqaratyn jumysyna, mindetteri men nátıjelerine baılanysty bolady. Iaǵnı, jumys júktemesi men tıimdilik artqan saıyn, eńbekaqy da ósedi.
Sonymen qatar, jalaqylar ınflásıany eskere otyryp, únemi qaıta qaralýǵa tıis – úsh jylda kem degende bir ret. Jalaqy mólsherine qyzmetkerdiń eńbek ótili de áser etedi. Oǵan memlekettik qyzmettegi barlyq ýaqyt, keıbir jaǵdaılarda basqa da tájirıbeler esepteledi. Ótil neǵurlym kóp bolsa, jalaqy da soǵurlym joǵary bolýy múmkin.
«25 jyldan kem emes eńbek ótili bar memlekettik qyzmetkerler úshin zeınetke shyqqan kezde 4 laýazymdyq jalaqy mólsherinde tólem qarastyrylǵan. Bul shara ádildikti qamtamasyz etýge jáne memleketke sińirgen kóp jylǵy qyzmeti úshin qurmet kórsetýge baǵyttalǵan», – dep atap ótti Memlekettik qyzmet isteri agenttigi.
Aqshany qaıtarý sebepteri
Memlekettik qyzmetkerlerdiń jalaqysynan ustanymdar jasalýy múmkin. Mysaly, qyzmetker:
Eger memlekettik qyzmetker oqýdy aıaqtamasa, onyń jalaqysynan aqsha ustalýy múmkin.
Mańyzdy: Birneshe ustanym bolǵan jaǵdaıda da, aı saıyn jalaqynyń 50 paıyzynan artyq aqsha alynbaıdy.
Zańda, eger adam memlekettik qyzmetke ýaqytsha qabyldansa (mysaly, tekserýden ótkenshe nemese bos oryn bolǵansha), oǵan sol laýazymǵa belgilengen eń tómengi jalaqy tólenetini naqtylanady.
Otpýskiler qalaı bolady?
Memlekettik qyzmetkerlerge jylyna keminde 30 kúntizbelik kún aqyly otpýsk beriledi. Otpýskpen birge olar «saýyqtyrý» aqshasyn alady – bul eki jalaqyǵa teń. Bul aqsha jylyna bir ret beriledi, tipti otpýsk bólip alynsa da.
Sondaı-aq, eńbek ótili uzaq bolǵan saıyn otpýsk uzaqtyǵy artady. Mysaly, 10 jyldan keıin 3 kún, 15 jyldan keıin – 5 kún, al 20 jyldan keıin – 10 qosymsha kún beriledi. Sportqa qatysý jáne salaýatty ómir saltyn ustaný úshin taǵy 3 kún qosylýy múmkin.
Ádette otpýsk keste boıynsha alynady, biraq ony bólýge bolady. Bastysy – endi otpýskiniń bir bóligi keminde eki apta bolýy kerek. Eger otpýsk ýaqytynda paıdalanylmasa, onyń bir bóligi kelesi jylǵa aýystyrylýy múmkin, biraq 30 kúnnen aspaıdy.
Otpýsk jáne «saýyqtyrý» aqshasy demalys bastalǵanǵa deıin keminde 3 kún buryn tólenýi tıis.
Anyqtama: Keıbir jaǵdaılarda qosymsha qysqa otpýsk alýǵa bolady – 10 kúnge deıin. Mysaly, úılený toıy, bala týý nemese jaqyn adamnyń qaıtys bolýyna baılanysty.
Sondaı-aq, oqý otpýskileri bar: eger biliktilikti arttyrýǵa jiberilse – jalaqy saqtalady, al eger arnaıy baǵdarlamalar boıynsha oqysa (mysaly, shetelde) – aqysyz otpýsk berilýi múmkin.
Qyzmetkerdi qajet bolǵan jaǵdaıda otpýskisinen shaqyryp alýǵa bolady – keıde onyń kelisiminsiz de, mysaly, TJ, apattar nemese shuǵyl jumystar kezinde. Paıdalanylmaǵan kúnder keıin beriledi nemese aqshalaı óteledi.
Eger adam jumystan shyǵyp, otpýskisin ala almasa, ereje boıynsha, paıdalanylmaǵan barlyq kúnderi úshin ótemaqy tólenedi.
Esterińizge sala keteıik, Qazaqstanda mınıstrlerdiń, depýtattar men ákimderdiń jalaqysyn kóterýge bes jyldyq moratorıı áreket etedi.
Jaqynda Qazaqstanda memlekettik qyzmetke túsý úshin jańa talap engiziledi. Kandıdattar jasandy ıntellekt salasynda bazalyq bilimge ıe bolýy kerek. Bul bolashaqta JI-di túsinbeı memlekettik qyzmetke ornalasý múmkin bolmaıtynyn bildiredi.
Sondaı-aq oqyńyz: «Nege memlekettik qyzmetkerler taýsylady: mazasyzdyq, maǵyna joǵaltý jáne júıe qysymy»