InfoHub Logo

Qazaqstan Respýblıkasynyń Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrligi jumys ornynda jaraqat alǵan azamattarǵa ómir boıy ótemaqy tóleý máselesin zerttep jatyr. Bul týraly mınıstrlik pen sarapshylar arasynda qyzý talqylaýlar júrip jatyr.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Búgingi tańda mınıstrlik pen Parlament Májilisiniń depýtattary, kásipodaq uıymdarynyń ókilderi kiretin arnaıy jumys toby quryldy. Toptyń basty maqsaty – eńbek mindetterin oryndaý kezinde jaraqat alǵandarǵa ómir boıy ótemaqy tóleý júıesin qaıtarý múmkindigin taldaý.

Qazirgi jaǵdaı jáne zańnamalyq ózgerister

Qazirgi qoldanystaǵy zańnama boıynsha, Azamattyq kodekstiń 944-babyna sáıkes, eńbekke qabilettiliginen aıyrylǵan kezde joǵaltqan tabys tek zeınetkerlik jasqa tolǵanǵa deıin óteledi. Bul tólemderden mindetti túrde zeınetaqy jarnalary ustalyp, Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qoryna (BJZQ) aýdarylady. Zeınetkerlikke shyqqannan keıin azamat osy aýdarymdar esebinen qalyptasqan zeınetaqysyn alady.

Alaıda, qoǵamda bul júıeni ózgertýge degen suranys joǵary. Sarapshylar jańa zańnamalyq ózgeristerdiń el ekonomıkasyna áserin baǵalaý úshin aktýarlyq esepteýler júrgizip jatyr. Mınıstrlik ókilderiniń aıtýynsha, 2015 jyly engizilgen ózgerister jumys berýshiniń jaýapkershiligin joımaǵan, tek ótemaqy tetigin zeınetaqy júıesimen ıntegrasıalaǵan.

Áleýmettik saqtandyrý júıesiniń qarjylyq jaǵdaıy

Sonymen qatar, mindetti áleýmettik saqtandyrý júıesiniń qarjylyq jaǵdaıynyń jaqsarǵany baıqalady. Máselen, 2026 jyldyń qańtar aıynda «Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qory» AQ-na túsken áleýmettik aýdarymdar men ósimaqylardyń somasy 72,9 mlrd teńgege jetken. Bul kórsetkish 2024 jylǵy qańtarmen salystyrǵanda shamamen 70%-ǵa jýyq ósimdi quraıdy.

Eń kóp aýdarymdar elimizdiń iri qarjy jáne ónerkásip ortalyqtarynan túsken. Almaty qalasy 14,14 mlrd teńgemen (768 myń qatysýshy), Astana qalasy 10,23 mlrd teńgemen (569 myń qatysýshy) kósh bastap tur. Qaraǵandy oblysy 4,59 mlrd teńge aýdarǵan.

Óńirler arasyndaǵy eń az aýdarymdar Ulytaý (1,38 mlrd teńge) jáne Jetisý (1,48 mlrd teńge) oblystarynda tirkelgen. Bul atalǵan aımaqtarda júıege qatysýshylardyń sanynyń azdyǵymen baılanysty.

Júıeniń ashyqtyǵy da artqan. Eńbekke qabilettiliginen aıyrylý boıynsha tólem alatyndardyń sany men mólsheri týraly málimetter Áleýmettik saqtandyrý qorynyń resmı saıtynda únemi jarıalanyp otyrady.