tengrinews.kz
- 23 naý. 2026 09:00
- 24
Naýryz Aýǵanstanda tyıym salyndy: Kóktem merekesinen aıyrylǵan eldiń tarıhynda mundaı jaǵdaı buryn da bolǵan
Qazaqstan men Ortalyq Azıa elderinde Naýryz toılanyp jatqanda, Afganıstanda kóktemgi teńelý kúni ǵasyrlar boıy toılanyp kelgenine qaramastan, qazir tynysh. Birneshe jyl buryn 21 naýryz resmı kúnder tiziminen alynyp tastalyp, kóktemniń basty merekesi qalypty jumys kúnderine aınaldy. Elde mýzykaǵa, ánderge jáne áıelderdiń qatty kúlkisine tyıym salynǵan, sondyqtan adamdar burynǵydaı tabıǵat aıasyna shyǵýdy qoıdy.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
Talıbter bıliginiń saldary
Talıbter bılikke kelgennen keıin Afganıstanda Naýryz resmı mereke bolyp sanalmaı, eldiń jarıa ómirinen is júzinde joǵaldy. 21 naýryz memlekettik kúnder tiziminen alynyp, merekege baılanysty buqaralyq toılar, mýzyka men tabıǵatqa shyǵýlar toqtatyldy.
Degenmen, kóptegen aýǵandyqtar Naýryzdy jyldyń eń súıikti jáne jarqyn kúnderiniń biri retinde eske alady. Olar otbasymen birge toılap, pıknık uıymdastyryp, dástúrli taǵamdar daıyndap, jańa kıimder kıip, bir-birin quttyqtaıtyn.
Etnıkalyq toptar úshin mańyzy
Naýryz, ásirese, Afganıstan aýmaǵyndaǵy tájikter, ózbekter jáne basqa da halyqtar úshin mańyzdy boldy. Buryn merekeleýdiń basty ortalyqtarynyń biri Mazarı-SHarıf qalasy bolǵan. Munda qasıetti týdy kóterý rásimi jáne kóp kúndik halyqtyq oıyn-saýyqtar ótetin.
El astanasy Kabýl men basqa qalalarda da otbasylyq dastarhan jaıyp, keptirilgen jemisterden jasalǵan taǵamdar ázirlep, jańa ómirdiń bastalýyn seziný sıaqty dástúrler bolǵan.
Qazirgi jaǵdaı
Alaıda, búginde merekeniń keıbir elementteri saqtalǵan jerlerde de, kóptegen tyıymdar men aýyr ekonomıkalyq jaǵdaıǵa baılanysty toılaýlar áldeqaıda tynysh ótýde. Birikken Ulttar Uıymynyń málimetinshe, halyqtyń 75 paıyzy turaqty túrde ózderin qamtamasyz ete almaıdy.
Tarıh qaıtalandy
Naýryzdyń Afganıstanda tyıymǵa ushyraýy birinshi ret emes. 1990 jyldardyń sońynda talıbterdiń alǵashqy bıligi kezinde de ony «ıslamdyq emes» mereke retinde tyıym salǵan bolatyn. 2001 jyly rejım qulaǵannan keıin ol qoǵamdyq ómirge tez oralyp, qaıtadan keńinen atalyp ótti.
Mádenıettiń beriktigi
Aýǵanstan azamattarynyń aıtýynsha, bul merekeni tolyǵymen joıý múmkin emes, sebebi ol jergilikti halyqtardyń mádenıeti men adamdardyń jadyna tereń sińip qalǵan.
Materıalda Ortalyq Azıada da osyndaı jaǵdaıdyń bolǵany eske salyndy. Keńes Odaǵy kezinde Naýryzǵa tyıym salynǵanymen, aqyry qaıta oraldy.
-
Nowruz, once a vibrant spring celebration in Afghanistan, has been officially removed from public life. Discover the history of bans and its resilience.