InfoHub Logo

Qazaqstanda atom energıasyn damytý strategıasy qabyldandy. Bul jobanyń mańyzdylyǵy men qaýipsizdigi týraly belgili energetıka sarapshysy Petr Svoıkpen suhbattastyq.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

AES qurylysynyń bastapqy kezeńi

Sarapshynyń aıtýynsha, AES qurylysynyń alǵashqy kezeńi qazirdiń ózinde bastalǵan. Bul kezeńde qajetti geologıalyq, geofızıkalyq, gıdrologıalyq jáne klımatologıalyq zertteýler júrgizilýde. Bul jumystar qurylys prosesine daıyndyqtyń mańyzdy bóligi bolyp sanalady.

Reseımen yntymaqtastyq jáne qarjylyq táýekelder

AES qurylysynyń Reseımen baılanystylyǵyna qatysty suraqqa Svoık mundaı táýekeldiń bar ekenin moıyndady. Reseıdegi ekonomıkalyq daǵdarys jobaǵa áser etýi múmkin. Alaıda, ol AES jobasynyń Máskeý úshin mańyzdy ekenin jáne Reseı tarapynyń ony júzege asyrý úshin bar kúshin salatynyn atap ótti.

Qarjylandyrý jáne merzimder

Qazaqstannyń qarjylyq mindettemeleri men jobanyń naqty quny týraly málimetter ázirge jabyq. Kelisimshartqa qol qoıylǵannan keıin jáne joba ázirlengen soń bul máseleler naqtylanatyn bolady.

Shaǵyn modýldi reaktorlar (SHMR)

Svoık shaǵyn modýldi reaktorlardyń (SHMR) áleýetin joǵary baǵalady. Ol bul tehnologıanyń áskerı salada keńinen qoldanylǵanyn, endi ony beıbit maqsatta qoldaný múmkindigin atap ótti. Reseı men Qytaı SHMR salasynda aldyńǵy qatarda ekenin, al Ózbekstannyń da bul baǵytta belsendilik tanytyp otyrǵanyn aıtty.

Ekonomıkalyq tıimdilik jáne qaýipsizdik

SHMR-dyń dástúrli AES-pen salystyrǵanda ekonomıkalyq tıimdiligi men artyqshylyqtary bar ekenin Svoık túsindirdi. Olar tek elektr energıasyn ǵana emes, jylýdy da óndire alady. Geosaıası jaǵdaılarǵa baılanysty AES-tiń qaýipsizdigi máselesi de kóterildi. Sarapshynyń pikirinshe, AES-tiń qaýipsizdigin qamtamasyz etý úshin ózindik áýe qorǵanys júıesi qajet.

Kadrlar jáne ýran resýrstary

Qazaqstanda atom salasyna mamandar daıarlaýǵa qatysty máselelerge toqtalǵan Svoık, eldegi Iadrolyq fızıka ınstıtýty men MIFI fılıalynyń bar ekenin aıtyp, kadrlar daıarlaýǵa múmkindikter jetkilikti ekenin atap ótti. Ýran resýrstaryna keletin bolsaq, olardyń shekteýli ekenin, biraq janarmaıdy qaıta óńdeý tehnologıalarynyń damýy bul máseleni sheshýge kómektesetinin aıtty.