Sońǵy jańartý

(Ózgertilgen ýaqyty 2 saǵat buryn)
Q. Amanjolovtyń 105 jyldyǵyna arnalǵan «Qazaqstan deıtin meniń bar elim» atty ádebı - sazdy kesh
Q. Amanjolovtyń 105 jyldyǵyna arnalǵan «Qazaqstan deıtin meniń bar elim» atty ádebı - sazdy kesh

Kórnekiligi: sýret kórmesi, slaıdtar, vıdeolar.
Maqsaty: Oqýshylarǵa Qasym Amanjolovtyń ómir joly men shyǵarmashylyǵyn tanystyrý. Oqýshylardyń Otansúıgishtik qasıetterin arttyrýǵa Qasym Amanjolovtyń erlik pen órlik jyrlary arqyly yqpal etý.

İ júrgizýshi:
Qurmetti oqýshylar! Muǵalimder! Aqyn, qazaq poezıasynda aıryqsha orny bar uly tulǵa Qasym Amanjolovtyń 105 jyldyǵyna oraı ótkizilip otyrǵan «Qazaqstan deıtin meniń bar elim» atty ádebı - sazdy keshimizge qosh keldińizder!

İİ júrgizýshi:
Qasym solaı bolmasa, nesi Qasym!?
Jyr báıgege attanǵan adam bolsa,
Sóredegi Qasymnan esine alsyn!…
- dep Muqaǵalı Maqataev jyrlaǵandaı Qasym Amanjolov «Jasyq óleń emes, asyl óleń» jazýdy maqsat etken qaısar aqyn.

İ júrgizýshi
Qasym jyry – kóńil kúıimizdiń baqytty shaǵy. Qazaq poezıasy qalaı órledi?- degen suraqtarǵa eshkim de Qasymsyz jaýap bere almaıdy,- dep Ábdilda Tájibaev aıtqandaı, Qasym Amanjolovtyń ómir joly men shyǵarmashylyǵymen tanys bolyńyzdar!

Qasym Amanjolovtyń ómiri men shyǵarmashylyǵy.
Qasym Rahymjanuly Amanjolov 1911 jyly Qaraǵandy oblysynda týǵan. Alǵashynda jańadan ashylǵan aýyl mektebinde oqyp, saýatyn ashady. Keıin aǵasy Qasymdy Semeı qalasyndaǵy ınternatqa ornalastyrady.
1924 – 26 jyldary balalar úıinde tárbıelengen Qasym budan keıin Semeıde oqıdy (1927 - 30 jj.). 1931 jyly Qasym Lenıngrad qalasyndaǵy (qazirgi Sankt - Peterbýrg) orman sharýashylyǵy ınstıtýtyna túsedi.
1930 jaly Almatyǵa kelip, «Lenınshil jas» gazetinde isteıdi. Aqyn Oral qalasynda «Ekpindi qurylys» gazetinde qyzmetke ornalasady. 1933 jyly mindetti ásker qataryna alynyp, ony osy Oral qalasynda óteıdi.
Alǵashqy óleńderin Qasym Amanjolov Semeıde jazǵan. 1938 jyly tuńǵysh óleńder jınaǵy «Ómir syry» degen atpen jaryq kóredi.
Soǵys maıdanynda júrip Qasym kóptegen lırıkalyq óleńder jazǵan. «Ústimde sur shınelim», «Martbek», «Jeńis daýysy», «Oral», «Ertis», «Sıbır», «Saryarqa» sıaqty óleńderi týǵan jerdiń syr - sıpatyn, sulýlyq beınesin, soǵys ómirin sýretteıdi.
Qasym Amanjolov – sheber aýdarmashy.
M. Lermontovtyń "Maskarad" dramasyn, A. Tvardovskııdiń áıgili "Vasılıı Terkın" atty uzaq ta kúrdeli poemasyn óte sheber aýdarady. Pýshkınniń "Poltava" poemasyn, V. V. Maıakovskııdiń «Qoshtasý» óleńin aýdarady.
1947 jyldan bastap Qasym syrqattanyp, ara - tura jatyp qalyp júrdi. Biraq qandaı aýyr hálde jatsa da, óleń jazýyn toqtatqan joq. Syrqaty dendegen kezderde Qasym óleńderinde óziniń aqyndyq ómiri týraly jazatyn. Buǵan dálel onyń «Ózim týraly» atty óleńi. Biraq bul óleńdi aıaqtamaı ketti.

İİ júrgizýshi:
Alǵashqy óleńderin Qasym Amanjolov Semeıde jazǵan. Olar qabyrǵa gazetinde ǵana basylyp júrgen. Aqyn óleńderiniń negizgi taqyryby týǵan jer, týǵan el, atameken týraly.

İ júrgizýshi: Aqynnyń keýdesin kernegen saǵynysh, eliniń erteńine degen alańdaýshylyq, maqtanysh, senim, sezim óleń bolyp órile bergen, órile bergen.

«Atameken», «Almaty», «Men tabıǵat bóbegi», «Jaıyq», «Qazaqstan» óleńderi oqylady.
Atameken
Qasym Amanjolov
Súıem seni týǵan el - atameken,
Abzal anam sensiń ǵoı qushaǵyń keń.
Jer men kóktiń jannaty bir ózińsiń,
Senen artyq ne tabam, qaıda ketem.

İzdeımin dep «Jeruıyq», jeldeı jelgen
Asanqaıǵy emespin, Qasymmyn men.
Qorqyt ta emen elsizde, kór basynda
Qobyzymen syrlasyp kúńirengen.

Erke janmyn, ómirde óstim erkin,
«Erkeleme, eı, jigit, espe» der kim?!
Óz elimde ózendeı gúrildeımin,
Tasyp, shalqyp ótemin - osy sertim.
Ian Araılym 4 "A " synyp oqýshysy

Almaty
Qasym Amanjolov
Jaqsy eken ǵoı Almatym,
Altyn úıek astanam.
Osy eken ǵoı jannatyń
Atam qazaq ańsaǵan.

Keldim seni saǵynyp,
Altyn uıam - Almatym.
Keń kósheńde basar nyq
Men bir aqyn soldatyń.

Ot pen temir saıysqan
Keldim maıdan tórinen.
Jer qusham dep kór qushqan
Jaýdy jeńip keldim men.

Kúlki - jasy aralas,
Aqyn da bir jas bala.
Terbet óziń, maýqyn bas,
Altyn besik - astana.
Djýrýnova Alýa 4 B

Men tabıǵat bóbegi
Qasym Amanjolov

Men tabıǵat bóbegi,
Erkin janmyn erkemin;
Aýzymda jastyq óleńi,
Erkelep kúıim shertemin.

Q. Amanjolovtyń 105 jyldyǵyna arnalǵan «Qazaqstan deıtin meniń bar elim» atty ádebı - sazdy kesh. júkteý

You Might Also Like

Jańalyqtar

Jarnama