Photo: Shawn Reza (https://www.pexels.com/@shawnreza) / Pexels
«Qaınar-AKB» zaýyty: Mıllıard teńgelik memlekettik kelisimsharttardyń syry nede?
Qazaqstandaǵy «Kaınar-AKB» JSHS kompanıasynyń isi bıznes áleminde talqylaý týdyrýy tıis. Alaıda, bul jaǵdaıda bir erekshelik bar: 2023 jyly kompanıa ónerkásiptik akýmýlátor shyǵarýdy josparlap, «ZHERSU POWER» JSHS-nen múliktik keshen satyp aldy. Biraq, zaýyt áli iske qosylmasa da, 2024 jyly kompanıa OPzV, OPzS jáne GFM tıpti ónerkásiptik akýmýlátorlarǵa ST-KZ sertıfıkattaryn ıelendi. Bul sertıfıkattar kvazımemlekettik sektordaǵy satyp alýlarǵa qatysýǵa múmkindik beredi.
Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
Memlekettik tapsyrystardyń mıllıardtyq somasy
Sertıfıkattardy alǵannan keıin «Kaınar-AKB» kompanıasy «Samuryq Qazyna» qorynyń alańyna kirip, iri kelisimsharttarǵa qol jetkizdi. «Alataý Jaryq Kompanıasy» JSHS kompanıaǵa 732 165 952 teńge, «KEGOC» AQ – 293 856 641 teńge, al «Qazaqstan-Qytaı Qubyry» JSHS 67 379 200 teńge tóledi. Barlyǵy mıllıard teńgeden asatyn soma.
Qyzyǵy sol, kompanıanyń jobalyq qýattylyǵy jylyna 800 myńnan 3,5 mıllıon birlik akýmýlátor shyǵarýǵa tıis bolsa da, 2020 jylǵy ruqsat tek avtomobıl starter batareıalaryn shyǵarýǵa ǵana múmkindik bergen. Al, bul ónerkásiptik akýmýlátorlardy shyǵarý úshin zaýyt áli salynbaǵan edi.
Kórsetilimdi iske qosý jáne bos sehtyń qupıasy
Jetisý oblysynyń ákimdigi 2025 jyldyń 22 qazanynda jańa zaýyttyń ashylǵanyn resmı túrde habarlady. Alaıda, 2024 jyly KEGOC jáne basqa da qurylymdarǵa akýmýlátorlar qaıdan kelgeni týraly suraq týyndady.
Taldyqorǵan qalalyq sanıtarlyq-epıdemıologıalyq baqylaý basqarmasynyń tekserýi barysynda «Kaınar-AKB» JSHS-niń ónerkásiptik akýmýlátor shyǵaratyn zaýyty jumys istemeıtini anyqtaldy. Tekserýshiler óndiris ornynan eshqandaı iz tappaǵan.
Qaýipti nysannyń qujatsyz bolýy
Qurylys jumystaryn bastaý úshin arhıtektýralyq joba, saraptama jáne jumysty bastaý týraly habarlama qajet. Alaıda, «Kaınar-AKB» basshylyǵy bul erejelerdi elemegeni belgili boldy. Memlekettik sáýlet-qurylys baqylaý basqarmasynyń resmı jaýabynda kompanıanyń zaýyt qurylysyna qatysty eshqandaı habarlama bermegeni, jobalyq qujattamany kelisý, saraptama, avtorlyq jáne tehnıkalyq qadaǵalaý júrgizilmegeni aıtylǵan.
Ónerkásiptik akýmýlátor óndirisi qorǵasyn men kúkirt qyshqylyn qoldanatyndyqtan, bul joǵary qaýipti nysan bolyp sanalady. Tótenshe jaǵdaılar departamentiniń tekserýi de zaýyttyń esepte turmaǵanyn kórsetti. Nátıjesinde, ónerkásiptik qaýipsizdik talaptaryn buzǵany úshin ákimshilik hattama toltyryldy.
Kompanıa sot arqyly tekserý qorytyndylaryna qarsy shyqqanymen, mamandandyrylǵan aýdanaralyq ákimshilik soty onyń talap-aryzyn qanaǵattandyrýdan bas tartty.
Jaýapsyz suraqtar
«Kaınar-AKB» isi kóptegen suraqtar týdyrady. Óndirisi joq kompanıa qalaı sertıfıkat aldy? Nege «Samuryq Qazyna» qorqynyshty kompanıalar jetkizýshiniń qýattylyǵyn teksermeı, mıllıard teńgeden astam qarajat bóldi? Ekologtardyń hattamalary nege buǵattaldy? Eger akýmýlátorlar 2024 jyly jetkizilgen bolsa, olar qaıda jáne kimmen shyǵaryldy? Olar jaı ǵana qaıta oralǵan joq pa?
2026 jyldyń 1 qańtarynan bastap Qazaqstan taýar óndirýshileriniń jańa tizilimi kúshine enedi. Ónerkásip jáne qurylys mınıstrligi bul jaǵdaıdy eskerip, «Kaınar-AKB» kompanıasyn tekserýi tıis. Zaýyt qujattaryn rettep, iske qosylmaıynsha, kompanıaǵa memlekettik mıllıardtarǵa qol jetkizýge jol bermeý qajet.
Jetisý oblysyndaǵy ıllúzıalar ýaqyty aıaqtalyp, sot jáne tergeý ýaqyty bastaldy. Biz bul istiń sońyn qadaǵalap, sansıa qyzmeti men TJD-nyń «prızrak» zaýytpen qarym-qatynasynyń qalaı aıaqtalatynyn mindetti túrde habarlaımyz. Bir qyzyǵy, bul zaýyt shyn máninde avtomobıl akýmýlátorlaryn shyǵarady, al kelisimsharttardy ónerkásiptik akýmýlátorlar jetkizýge jasaıdy. Aıyrmyshylyqty sezinesiz be?