InfoHub Logo

Qazaqstanda zeınetaqy jınaqtaryn alýdyń jetkiliktilik shegin esepteý ádistemesi ózgerýi yqtımal. Qazirgi qoldanystaǵy ádis ornyna jańa formýla usynylmaq. Bul týraly tolyǵyraq Tengrinews.kz tilshisiniń materıalynda.

Qazirgi ýaqytta jetkiliktilik sheginiń eń tómengi mólsheri eń tómengi jalaqy, eń tómengi zeınetaqy, bazalyq tólem, ómir súrý mınımýmy jáne basqa da aǵymdaǵy kórsetkishterdi eskere otyryp esepteledi. Endi bul ádistiń ornyna aktýarlyq tásilge kóshý usynylyp otyr. Bul adamnyń jasyn, kútiletin tólemderdi, tabystylyqty jáne demografıalyq derekterdi esepke alýdy bildiredi.

Tengrinews.kz resmı saýal joldap, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstrliginen aldaǵy ózgerister týraly aqparat aldy. Mınıstrlik keıbir suraqtardy Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qoryna (BJZQ) joldaǵan. Jaqynda redaksıaǵa olardyń birlesken jaýaby keldi.

Jaýapqa sáıkes, qazirgi ýaqytta baǵamdaýshy zeınetaqy tólemderin birjolǵy alýǵa arnalǵan erejelerdi ózgertý týraly úkimet qaýlysynyń jobasy qaraýda jatyr. Qujat jetkiliktilik sheginiń ádistemesin qaıta qaraýdy kózdeıdi.

«Ózgeristerdiń máni – adamda bolashaq zeınetaqy úshin qalýy tıis jınaqtardyń eń tómengi somasyna qoıylatyn talaptardy arttyrý. Eger qazirgi ýaqytta shekti esepteý kezinde eń tómengi jalaqy, eń tómengi zeınetaqy, bazalyq zeınetaqy tólemi, ómir súrý mınımýmy jáne basqa da aǵymdaǵy áleýmettik-ekonomıkalyq kórsetkishter eskerilse, jańa modelde aktýarlyq tásilge kóshý usynylady», - delingen jaýapta.

Qarapaıym tilmen aıtqanda, shek jańa formýla boıynsha esepteletin bolady: adamnyń jasy, bolashaq tólemderdiń kútiletin mólsheri, demografıalyq derekter, tabystylyq jáne ındeksteý eskeriledi. Qarajatty alý týraly másele qaralǵan kezde, shotta bolashaq zeınetaqy tólemderine jetkilikti soma qalatyny baǵalanady.

Alaıda, jaýapta múmkin bolatyn qaıta qaraýdyń naqty parametrleri keltirilmegen. Mınıstrlik pen BJZQ jańa shekter qashan qabyldanatynyn, olardyń qalaı ósetinin jáne reforma boıynsha túpkilikti sheshimderdi qashan kútýge bolatynyn naqtylamaǵan.

Qazaqstandyqtar zeınetaqylaryn nege jumsady

BJZQ sondaı-aq, buǵan deıin alynǵan zeınetaqy jınaqtary týraly aqparat berdi. 2026 jylǵy 1 sáýirdegi jaǵdaı boıynsha qor biryńǵaı zeınetaqy tólemderine 4 384 032 ótinishti oryndaǵan.

Onyń ishinde 3 293 834 ótinish turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan – bul soma shamamen 4 trıllıon 700 mıllıard teńgeni qurady. Taǵy 1 090 198 ótinish shamamen 985,3 mıllıard teńge somasyna emdeýge jumsalǵan.

Jalpy qazaqstandyqtar shamamen 5 trıllıon 680 mıllıard teńge alǵan.

Sońǵy birneshe jyldyń ishinde turǵyn úı jaǵdaıyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan ótinishterdiń eń úlken kólemi 2021 jyly tirkelgen – sol jyly 2 468 085 ótinish oryndalǵan. Eń az ótinish 2023 jyly – 108 504 boldy. 2026 jyldyń alǵashqy úsh aıynda 105 189 ótinish boıynsha 824,36 mıllıard teńge somasyna tólem júrgizilgen.

Emdeýge jumsalǵan aqshanyń eń kóp mólsheri 2025 jyly alynǵan – sol jyly 450 656 ótinish boıynsha 391,733 mıllıard teńge somasyna ótinish berilgen. Emdeýge eń az aqsha 2023 jyly alynǵan – 75 891 ótinish boıynsha «bar bolǵany» 100,386 mıllıard teńge.

Kimder jınaqtaryn jıi aldy

Zeınetaqy jınaqtaryn eń jıi 40-59 jas aralyǵyndaǵy qazaqstandyqtar alǵan – barlyǵy 590 685 adam. Odan keıin 20-39 jas toby – 488 473 adam. Taǵy 204 492 ótinish berýshi 60 jastan asqandar boldy.

Mátin konteksti

Zeınetaqy jınaqtaryn merziminen buryn alýdyń jetkiliktilik shegin qaıta qaraý múmkindigi týraly Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý mınıstrligi buǵan deıin de aıtqan bolatyn. Atap aıtqanda, mınıstr Asqarbek Ertaev sońǵy 5 jylda qazaqstandyqtardyń 5 trıllıon teńgege jýyq zeınetaqy alǵanyn málimdegen. Onyń aıtýynsha, 1 trıllıon teńgege jýyǵyn 20-35 jas aralyǵyndaǵy jastar alǵan.

Mınıstrlik bul úrdistiń tásilderdi qaıta qaraýdy talap etetinin atap ótti. Ertaev túsindirgendeı, búginde zeınetaqy jınaqtary nesıelerdi óteýge jáne emdeýge jıi qoldanylady, alaıda memleket bul aqshanyń eń aldymen bolashaq zeınetaqy úshin «jumys isteýi» kerektigin alǵa tartady.

Mınıstr sondaı-aq, taǵy bir máselege toqtaldy: jumys isteıtin 9,7 mıllıon qazaqstandyqtyń shamamen 2,9 mıllıony zeınetaqy aýdarymdaryn júrgizbeıdi. Onyń aıtýynsha, bolashaqta mundaı adamdar negizinen tek eń tómengi bazalyq zeınetaqyǵa ǵana úmit arta alady, bul júıe úshin qosymsha táýekelder týdyrady.

[Esh jerde jumys istemegen qazaqstandyqtar qandaı zeınetaqy alady](https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/kakuyu-pensiyu-budut-poluchat-kazahstantsyi-kotoryie-nigde-593530/)**

Máseleni sheshý joldary retinde jetkiliktilik shegi jyl saıyn ósip otyratyn biryńǵaı formýla usynyldy, bul azamattardy kóbirek zeınetaqy jınaýǵa yntalandyrýy tıis.

Keıinirek, Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý vıse-mınıstri Vıktorıa Shegaı sol kezde esepteý ádistemesin ózgertý týraly túpkilikti sheshim qabyldanbaǵanyn naqtylady. Onyń aıtýynsha, jetkiliktilik shegin qaıta qaraý tásilderi tek talqylanyp jatqan.

Sonymen qatar, vıse-mınıstr 2026 jyly jetkiliktilik sheginiń óskenin aıtty, sondyqtan bıylǵy jyly jańa ósim kútýdiń qajeti joq. Ol sondaı-aq, Áleýmettik kodekske sáıkes, jańa shekter jańa jyl bastalǵanǵa deıin kem degende bir aı buryn BJZQ saıtynda jarıalanatynyn eske saldy.

Qazirgi shekter qandaı

2025 jyldyń jeltoqsanynda BJZQ 2026 jylǵa arnalǵan jetkiliktilik shegin jarıalady. 20 jastaǵy qazaqstandyqtar úshin bul kórsetkish 3,72 mıllıon teńgege, 30 jastaǵylar úshin – 5,12 mıllıon teńgege, 40 jastaǵylar úshin – 6,72 mıllıon teńgege jetti.

Ortasha eseppen shekter 10 paıyzǵa jýyq ósip, jasyna qaraı 3,72-den 10,7 mıllıon teńgege deıin jetti.