InfoHub Logo

Qazaqstandyq kásipker Meırambek Abelkasov seriktesterimen birge 2021 jyly JET elektrosamokattardy jalǵa berý qyzmetin iske qosqan. Búginde startap álemniń 8 elinde jumys istep, jylyna 48,7 mıllıon dollar tabysqa jetti. Kompanıa aldaǵy jyly bul kórsetkishti 100 mıllıon dollarǵa jetkizýdi kózdeıdi.

Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

JET qalaı paıda boldy?

Bank salasynda 7 jyl jumys istegen Meırambek 2017 jyly taksı qyzmetin ashýǵa bel býady. Reseıde jumys istep júrgende, ol elektrosamokattardy qysqa merzimge jalǵa berý qyzmetin usynatyn startapty kóredi. Bul ıdeıa oǵan qatty unaıdy. Seriktesterimen birge olar 2021 jyly Almatyda alǵashqy JET servısin iske qosady. Keıinnen Odessada da jumysyn bastaıdy.

Bastapqyda kompanıa 3,5 mıllıon dollar ınvestısıa tartty. Bul qarjyǵa basqa elderge ekspansıa jasaýǵa múmkindik týdy. Birinshi jyly Grýzıa, Ázirbaıjan, Belarýs jáne Serbıada da jumysyn bastady.

Komanda jáne franshıza

JET startapynyń 6 negizin qalaýshysy bar: Meırambek Abelkasov, Serik Ospanov, Andreı Azarov, Mıhaıl Geısherık, Andreı Kolesnık jáne Ilá Tımohovskıı. Árqaısysy óz salasyn basqarady: operasıalyq jumystar, strategıa, ınvestısıa tartý, qarjy jáne IT.

Qazirgi tańda JET servısi Qazaqstannyń Astana, Almaty jáne Shymkent qalalarynda tikeleı basqarylady. Al basqa qalalarǵa franshıza beriledi. Franchaızıler kóbinese ózderi habarlasyp, tehnıka satyp alyp, óz qalalarynda servıs ashady. Bir samokatty jetkizý jáne kedendik rásimdeýmen qosa eseptegende shamamen 1000 dollarǵa túsedi. Franchaızılerge eski tehnıka 300 dollarǵa satylady. Shaǵyn qalaǵa kem degende 300 dana tehnıka qajet, ıaǵnı bastapqy shyǵyn 90 myń dollardan bastalady.

Qalalardyń tańdalýy

Qala tańdaýda negizinen kólik ınfraqurylymy men halyqtyń qozǵalys belsendiligi eskeriledi. Almatydaǵy samokat qoldanýshylarynyń sany erekshe joǵary. Meırambek Abelkasovtyń aıtýynsha, Almaty Máskeýden de asyp túsedi. Ekinshi orynda – Ulan-Bator turǵyndary. Bul eki qalanyń ortaq belgisi – jol keptelisiniń kóptigi. Adamdar yńǵaıly ári ýaqytty únemdeıtin balama izdeıdi.

Qalalardaǵy kúnniń azdyǵy da keıde samokat servısiniń tanymaldyǵyna áser etedi. Mysaly, Petropavlovskide alǵashqyda kúdik bolǵanymen, kórsetkishter óte joǵary boldy.

Astanadaǵy saparlardyń az bolýyna kólik keptelisiniń azdyǵy men memlekettik qyzmetkerlerdiń kóptigi sebep bolyp otyr. Degenmen, Astanada jaqynda LRT iske qosyldy, bul jaǵdaıdy ózgertýi múmkin.

Halyqaralyq naryqtar

Qazaqstannan tys jerlerde JET Ózbekstanda teń úlesti, Grýzıa men Ázirbaıjanda kóshbasshy bolyp sanalady. Mońǵolıada 7 kompanıamen básekelesip, naryqtyń 20%-yn ıelenedi. Chılıde básekelestermen teń dárejede. Al Brazılıada JET 40-tan astam qalany qamtyp, naryq kóshbasshysy atandy.

Brazılıaǵa kirýdiń sebebi – úlken naryqqa ıe bolý. Latyn Amerıkasyn zertteý barysynda Brazılıa 220 mıllıon halqy, mıllıondaǵan qalalary jáne jaqsy ınfraqurylymymen erekshelendi. Munda kıksherıng tenderlik júıe nemese kvotalaý arqyly jumys isteıdi. Qala ákimdigi mıkromobıldi kólik qyzmetterine tender jarıalaıdy, sodan keıin kompanıalar ózderiniń tájirıbesin, tehnıkasyn usynady. Jeńimpazdarǵa belgili bir kvota beriledi.

Mundaı retteý qala ınfraqurylymynyń shamadan tys júktelmeýine jáne qyzmet kórsetý sapasynyń saqtalýyna múmkindik beredi.

Aldaǵy ýaqytta JET Meksıka naryǵyna shyǵýdy josparlap otyr. San-Pedro jáne Mehıko qalalaryna alǵashqy kezeńde 5 myńǵa jýyq tehnıka jetkizý kózdelgen.

Qarjylandyrý jáne bolashaq

2025 jyly JET kompanıasynyń jalpy tabysy 48,7 mıllıon dollardy qurady. Onyń tek 15%-y Qazaqstannan, al jartysy Brazılıadan keldi. Bolashaqta sheteldik naryqtardyń úlesi arta túspek. Kompanıa árqashan ınvestısıa tartýmen aınalysady. Jalpy jobaǵa 40 mıllıon dollardan astam qarjy tartylǵan. Sońǵy raýndta kompanıanyń baǵasy 70 mıllıon dollarǵa baǵalandy. Qazirgi tańda 120-150 mıllıon dollarǵa baǵalanatyn jańa qarjylandyrý izdestirilýde. Investorlardyń basym bóligi sheteldikter.

Kompanıa 2022 jyly Ýkraınadaǵy soǵysqa baılanysty Reseı naryǵynan shyǵyp qalýyna týra keldi. Sol kezde Whoosh jáne Iandeks kompanıalary Qazaqstanǵa kirip, parkterdi ulǵaıtý qajettiligi týyndady. Investısıa tartý qıyn bolǵandyqtan, kompanıa jasyl oblıgasıalar shyǵarý arqyly tehnıka parkin jańartty.

2026 jylǵa arnalǵan jospar – Brazılıany keńeıtý jáne Meksıkada jumysty bastaý. Jylyna 90-100 mıllıon dollar tabysqa jetý kózdelgen.