InfoHub Logo

Qazaqstanda senimhattar keıde ıeleriniń bilmeı jatyp, múlik satý, qujattarǵa qol qoıý sıaqty mámileler jasaýǵa jol beretin quralǵa aınalyp júr. Bul týraly Infohub.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.

Keıbir azamattar senimhatty asyǵys qol qoıý nemese onyń beriletin ókilettikteriniń aýqymyn tolyq túsinbeý saldarynan ózderiniń qymbat múlikterinen, tipti aqshalarynan aıyrylyp qalý qaýpine ushyraýda.

Senimhattar nege qaýipti bolyp otyr?

Senimhat – bul bir adamnyń ekinshisiniń atynan áreket etýge, mysaly, múlik satýǵa, qujattarǵa qol qoıýǵa, bank nemese memlekettik organdarda ókildik etýge quqyq beretin qujat. Alaıda, kóp jaǵdaıda adamdar qujatty muqıat oqymaıdy nemese beriletin ókilettiktiń qanshalyqty keń ekenin tolyq túsinbeıdi.

«İs júzinde kópshilik óte keń ókilettikter berilgen senimhattarǵa qol qoıady. Keıin ókiliniń kútkennen de kóp nárse isteı alǵanyna tańǵalady», – deıdi Respýblıkalyq notarıat palatasynyń atqarýshy dırektory Gúlnara Ryspekova.

Sıfrlyq notarıat arqyly resimdeý qalaı júredi?

Búginde Qazaqstandaǵy notarıattyq qyzmetterdiń bir bóligin eGov Mobile arqyly, atap aıtqanda eNotary servısi arqyly onlaın resimdeýge bolady. Bul úshin:

Sarapshylardyń aıtýynsha, bul júıe azamattardyń jeke basyn rastaý jáne alaıaqtyq táýekelin azaıtý úshin bıometrıa men memlekettik derekter bazalaryn paıdalanady.

Senimhat qashan problemaǵa aınalady?

Jıi kezdesetin jaǵdaılardyń biri – otbasylyq qarym-qatynastardaǵy senimhattar. Olar kóbinese «yńǵaılylyq úshin» resimdelip, keıin múldem basqa maqsatta qoldanylady. Mysaly, jyljymaıtyn múlik týysqannyń atyna resimdelgen soń, keıin ol týysqannyń qosymsha kelisimsiz-aq páterdi satýǵa quqyly bolǵany anyqtalady. Mundaı jaǵdaılar jalǵan qujattardan emes, senimhattyń ózindegi tym keń formýlırovkalardan týyndaıdy.

Senimhatty onlaın qalaı resimdeýge bolady?

Qyzmetti tańdaǵannan keıin paıdalanýshy notarıýspen beıne baılanys arqyly ótip, derekterin rastap, qujatqa qol qoıady. Biraq, barlyq senimhat túrleri onlaın resimdelmeıtinin eskergen jón – keıbir operasıalar áli de tek jeke tulǵanyń qatysýymen ǵana júzege asady.

Senimhatty qalaı tekserýge bolady?

Eń jyldam ádisi – qujattaǵy QR-kod. Telefon kamerasyn baǵyttasańyz, júıe ENIS.kz servısine silteıdi. Onda senimhattyń mártebesi kórsetiledi. Mańyzdysy – silteme resmı ENIS.kz saıtyna aparýy kerek, jalǵan resýrsqa emes.

Tekserýden keıin kelesi málimetterdi kórýge bolady:

Kóbinese osy jerde qatelik jiberiledi – júıedegi mártebeni teksermeıdi. Múmkin, senimhat burynnan joıylǵan bolar.

Qaǵaz túrindegi senimhattar da tekseriledi

Eger qujat qaǵaz kúıinde resimdelse de, ony ENIS júıesinen tabýǵa bolady. Eger derekter sáıkes kelmese nemese múldem bolmasa – bul qosymsha tekserýdi talap etetin belgi. Keıde qujatty resimdegen notarıýstan aqparatty naqtylaý jetkilikti.

Senimhat aqshany alý úshin qashan qoldanylady?

Qaýip tek jyljymaıtyn múlik salasynda ǵana emes. Bir jaǵdaıda alaıaqtar jalǵan senimhatty paıdalanyp, shottan aqshany sheship alǵan. «Eger notarıýsta kúmán týyndasa, ol notarıattyq áreket jasaýdan bas tartýǵa quqyly», – deıdi Ryspekova.

Senimhatta neni tekserý mańyzdy?

Senim bildirýshi men senim bildirilgen tulǵanyń jeke derekterine, beriletin ókilettikter tizimine, sondaı-aq senimhattyń qoldanys merzimine nazar aýdaryńyz. Qujattaǵy formýlırovkalarǵa erekshe kóńil bólý qajet. Mysaly, eger senimhatta «jyljymaly jáne jyljymaıtyn múlikke bılik etý» quqyǵy kórsetilse, beriletin ókilettiktiń aýqymyn jáne yqtımal quqyqtyq saldarlaryn muqıat baǵalaý usynylady.

Senimhatty joıýǵa bola ma?

Iá, senimhatty kez kelgen ýaqytta joıýǵa bolady. Bul – jıi umytylatyn mańyzdy másele: qujat «máńgilik» emes jáne onyń mártebesin baqylaýdy talap etedi. «Eger senim joǵalsa nemese senimhattyń qajettiligi qalmasa, ony dereý notarıýs arqyly joıǵan jón», – dep atap ótedi palata.

Qorytyndy

Senimhatty tekserý birneshe mınýtty alady, biraq is júzinde bul eleýli qarjylyq shyǵyndardan qutqarýy múmkin. Búgingi kúngi basty ereje qarapaıym: qujat resmı túrde kóringenimen, oǵan tek soǵan senip qalmańyz. Syrtqy kórinisten góri, júıe kórsetetin aqparat mańyzdyraq.